Obezite, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de çocukları etkileyen önemli bir sağlık sorunu haline geldi. Resmi verilere göre ülkemizde her beş çocuktan biri fazla kilolu veya obez olarak değerlendiriliyor. Bu durum, çocukların yaşam kalitesini ve gelecekteki sağlık risklerini artırıyor.
İzmir Ekonomi Üniversitesi liderliğinde uluslararası proje
İzmir Ekonomi Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Doç. Dr. Neşe Kaya’nın yürüttüğü "Mikroplastikler ve Çocukluk Çağı Obezitesi: Gerçek Maruziyet ile Metabolik Mekanizmalar Arasındaki Bağlantı (MP-OBESITY)" adlı proje, obezite ile mikroplastik maruziyeti arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlıyor. Proje, Ufuk Avrupa ERA4Health programı kapsamında 1,3 milyon euro destek aldı ve toplamda 3 yıl sürecek.
Türkiye’den Erciyes Üniversitesi ile Almanya, İspanya, Hollanda ve Yunanistan’daki üniversitelerin de ortak olduğu projede yaklaşık 300 çocuk üzerinde çalışmalar yapılacak. Projede uzman diyetisyen Aslıhan Beşparmak da araştırmacı olarak yer alıyor.
Mikroplastik maruziyeti ve obezite ilişkisi nasıl incelenecek?
Proje kapsamında obez ve obez olmayan çocuklardan kan ve dışkı örnekleri alınarak mikroplastik miktarları belirlenecek. Bu veriler, çocukların büyüme ve metabolik sağlık göstergeleriyle birlikte değerlendirilecek. Böylece mikroplastik maruziyeti ile obezite arasındaki olası bağlantılar ortaya konacak.
Doç. Dr. Kaya, mikroplastiklerin solunan hava, tüketilen yiyecek ve içecekler ile ev ortamı gibi farklı kaynaklardan çocuklara ulaştığını belirtiyor. Projenin sadece maruziyeti tespit etmekle kalmayıp, mikroplastiklerin metabolik sağlık üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerini de inceleyeceği ifade edildi.
Sonuçlar, farklı ülkelerdeki araştırma merkezlerinden elde edilen verilerin birleştirilmesiyle ortak bir veri seti oluşturulacak. Bu sayede, ailelerin bilinçlendirilmesi ve çocuk sağlığını koruyacak yeni yaklaşımların geliştirilmesi amaçlanıyor.
Çocukluk çağı obezitesinin önemi ve çevresel faktörler
Doç. Dr. Neşe Kaya, çocukluk çağı obezitesinin sadece kilo artışı olmadığını, aynı zamanda yaşam boyu süren sağlık sorunlarına zemin hazırlayan ciddi bir halk sağlığı problemi olduğunu vurguladı. Obezitenin tip 2 diyabet, kalp damar hastalıkları, hipertansiyon ve karaciğer yağlanması gibi hastalıklara yol açtığını belirtti.
Genetik ve yaşam tarzının yanı sıra çevresel faktörlerin de obezite gelişiminde etkili olduğunu söyleyen Kaya, mikroplastiklerin çocukların metabolik sağlığı üzerindeki etkilerine dair birçok bilimsel sorunun yanıtlanması gerektiğini ifade etti. Projenin, bu boşluğu doldurmayı hedeflediği aktarıldı.
Doç. Dr. Kaya, elde edilecek bilimsel verilerin sadece literatüre katkı sağlamakla kalmayıp, koruyucu sağlık politikalarının geliştirilmesine de destek olacağını belirtti. Çocukluk çağı obezitesinin nedenlerinin iyi anlaşılmasıyla daha etkili ve kalıcı önlemler alınabileceğini söyledi.
Farklı ülkelerden bilim insanlarının bir araya geldiği bu çalışma ile çocukların sağlıklı büyümesini destekleyen uluslararası düzeyde önemli sonuçların elde edilmesi bekleniyor. Projenin en değerli yönü olarak ise çocukların gelecekte karşılaşabilecekleri kronik hastalık risklerinin azaltılmasına katkı sağlamak gösteriliyor.
Sık sorulan sorular
Proje hangi ülkelerle ortak yürütülüyor?
Türkiye, Almanya, İspanya, Hollanda ve Yunanistan’daki üniversiteler projeye partner olarak katılıyor.
Araştırmada kaç çocuk incelenecek?
Projede yaklaşık 300 çocuk üzerinde mikroplastik maruziyeti ve obezite ilişkisi araştırılacak.
Projenin süresi ve finansmanı nedir?
Proje 3 yıl sürecek ve Ufuk Avrupa ERA4Health kapsamında 1,3 milyon euro destek aldı.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




