Yozgat’ın Yerköy ilçesinde öğrenim gören 11. sınıf öğrencisi Efendi Açıkgöz, afet anlarında iletişim ve koordinasyonu güçlendirmek amacıyla geliştirdiği "Derman" projesini Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen İklim Okulu’nda tanıttı.
Türkiye genelinde ilk ve orta dereceli okulların ara tatile girmesiyle birlikte COP31’in Yeşil Alanına öğrenciler ve aileler yoğun ilgi gösterdi. Bu alanda Milli Eğitim Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı iş birliğiyle kurulan İklim Okulu, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken merkezlerden biri oldu. Öğrenciler, burada yer alan çeşitli projeler hakkında bilgi aldı.
Derman Projesinin Özellikleri Nelerdir?
İklim Okulu’nda en fazla dikkat çeken projelerden biri, Efendi Açıkgöz tarafından tasarlanan Derman İHYA ve NİDA projeleri oldu. Bu projeler, özellikle telefon şebekelerinin çöktüğü enkaz alanlarında özel radyo dalgaları kullanarak iletişim sağlamayı ve enkaz altındaki kişilerin yerini tespit etmeyi hedefliyor.
Derman, üç kademeli kurtarma ve iletişim teknolojisiyle donatıldı. Enkaz altındaki afetzedeyle doğrudan fiziksel temas ve ses yoluyla iletişim kurulmasının yanı sıra, kişinin kolundaki akıllı saat veya bileklikle radyo dalgaları üzerinden eşleşme sağlanarak nabız, canlılık hareketi ve derinlik gibi hayati verilere ulaşılabiliyor.
Ayrıca, enkaz altındaki cep telefonlarının yaydığı wi-fi sinyalleri yakalanarak kurtarma ekiplerine afetzedenin konumu, derinliği ve sağlık durumu hakkında bilgi iletiliyor. Proje, zehirli gaz ve sıcaklık dedektörleriyle donatılarak ani ısı yükselmesi ve patlama riskini uzaktan ölçerek arama-kurtarma ekiplerinin güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Projenin Geliştirilme Süreci ve COP31 Daveti
Efendi Açıkgöz, Derman projesini arama-kurtarma çalışmalarına destek vermek ve enkaz altındaki kişilerle iletişim kurmak amacıyla geliştirdiğini belirtti. Deprem anlarında şebeke ve internet erişiminin kesildiği durumlarda enkaz altındakilerle haberleşmenin mümkün olmadığını vurgulayan Açıkgöz, "Bizim tasarladığımız araç kendi radyo frekansını yayarak enkaz altındaki depremzedeyle haberleşmemizi sağlıyor" dedi.
Derman V2 modeli ilk kez COP31 alanında görücüye çıktı. Projede yer alan sensörlerle tüm veriler operatör ekranında takip edilebiliyor. Açıkgöz, projesini danışman öğretmeniyle birlikte geliştirdiğini ve ilk versiyon için yaklaşık 2 ay, ikinci versiyon için ise 4 ay çalıştıklarını aktardı. Projenin ortaya çıkışında 6 Şubat depremlerinde yakınlarına ulaşamayan ve hayatını kaybeden insanların yaşadığı iletişim sorunlarının etkili olduğunu ifade etti.
Genç kaşif, projesinin bakanlık tarafından COP31’e davet edilen tek proje olduğunu söyledi. Nisan ayında düzenlenen Genç Teknik Zirvesi’nde ilk versiyonunu sunduklarını ve buradan aldıkları davetle COP31’de ikinci aracını daha gelişmiş haliyle tanıttığını belirtti. Vatandaşlardan olumlu geri dönüşler aldığını ifade eden Açıkgöz, Selçuk Bayraktar’ın "İstisna bir sonuç istiyorsanız müstesna koşullarda çalışmak zorundasınız" sözünden ilham aldığını ve onunla tanışıp projesini sunmak istediğini dile getirdi.
Danışman Öğretmenden Projenin Önemi ve Geleceği
Proje danışmanı Duygu Çiftçi, Derman’ın yerli ve milli teknoloji vizyonuyla afetlerde kullanılmak üzere geliştirilen insansız afet kurtarma ve haberleşme aracı olduğunu belirtti. Birinci versiyonun yaklaşık 2 ayda, ikinci versiyonun ise 4 ayda tamamlandığını söyleyen Çiftçi, öğrencisinin yerli teknoloji üretme tutkusu ile dolu olduğunu vurguladı.
Çiftçi, projenin kısıtlı imkanlarla Yozgat’ın Yerköy ilçesinde geliştirildiğini ve Milli Eğitim Bakanlığı’ndan alınan resmi davetle COP31’e katılarak uluslararası platformda tanıtma fırsatı bulduklarını ifade etti. Öğrencisinin en büyük hayalinin Selçuk Bayraktar’ın projesini değerlendirmesi olduğunu sözlerine ekledi.
Sık sorulan sorular
Derman projesi ne amaçla geliştirildi?
Afet anlarında enkaz altında kalan vatandaşların yerini tespit etmek ve iletişim kurmak amacıyla tasarlandı.
Derman projesi hangi teknolojileri kullanıyor?
Radyo dalgaları, akıllı saat ve bileklik verileri ile wi-fi sinyalleri kullanılarak iletişim sağlanıyor.
Proje hangi etkinlikte sergilendi?
Birleşmiş Milletler COP31 İklim Değişikliği Konferansı’nın İklim Okulu alanında tanıtıldı.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




