İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON’da yürütülen usulsüzlük iddialarına ilişkin soruşturma tamamlandı. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, Gaziemir Yapı Kooperatifi üzerinden gerçekleştirilen işlemlerle ilgili 15 şüpheli hakkında iddianame hazırladı. İddianamede, aralarında eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya, CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu isimlere çeşitli suçlamalar yöneltildi.

Kimler hakkında hangi suçlamalar var?

İddianamede 11 şüpheliye ’zimmet’ ve ’resmi belgede sahtecilik’ suçlarından toplam 20 yıla kadar hapis cezası talep edildi. Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya ise ’zimmete yardım’ ve ’resmi belgede sahtecilik’ suçlarından 14 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanacak. Diğer dört şüpheliye ise ’nitelikli dolandırıcılık’, ’zimmete yardım’ ve ’denetim görevini ihmal’ suçlarından 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezaları istendi.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma, İZBETON aracılığıyla İzmir Gaziemir İlçesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı projeleri kapsamında S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi üzerinden menfaat sağlandığı iddiaları üzerine başlatılmıştı. 9 Nisan’da düzenlenen operasyonda birçok şüpheli gözaltına alınmış, bazıları tutuklanmış, bazıları ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

İddianamede öne çıkan usulsüzlükler neler?

Bin 8 sayfalık iddianamede, kentsel dönüşüm yapılacak alanların mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, inşaat işlerinin ise meclis kararıyla İZBETON’a verildiği belirtildi. Ancak, İZBETON ile kooperatif arasında, yönetim kurulu kararı olmadan ve genel müdürün tek imzasıyla protokol imzalandığı vurgulandı. Bu durumun hayatın olağan akışına uygun olmadığı ifade edildi.

İddianamede, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin arsa sahibi, İZBETON’un ise geçici müteahhitlik belgesiyle yüklenici konumunda olduğu kaydedildi. Kooperatifin arsa sahibi olmadığı ve alan devrinin yapılmadığı için müteahhitlik belgesi alamadığı, bunun da kooperatifi maddi zarara uğrattığı belirtildi. Bakanlık tespitlerinin ardından alt yüklenicilik işlemlerinin durdurulduğu aktarıldı.

Projeyi üstlenen Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.’nin yeterliliğinin bulunmadığı, kooperatifin bu firmaya 30 ila 33 milyon lira arasında fazladan ödeme yaptığı tespit edildi. Ayrıca, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021’de 51 milyon 175 bin 731 lira bedelli sözleşme yapıldığı, ancak İZBETON’un 255 gün boyunca imalat yapmadığı belirtildi.

Sonrasında 25 Şubat 2022’de kooperatifle 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli yeni bir sözleşme imzalandı. Kooperatif, alt yüklenici Casamar A.Ş. ile 329 milyon 203 bin 501 liralık sözleşme yaparak şirkete 47 milyon 265 bin 265 lira avans verdi. Aynı işin dokuz ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira farkla taşeron şirkete devredilmesi ise iyi niyetle açıklanamayacak şekilde kooperatifi zarara uğrattı.

Projede yer almayan villaların sonradan projeye dahil edildiği ve şüphelilerin bu villar için ödemeler yaptığı da iddianamede yer aldı. Kooperatifin vinç, araç kiralama, elektrik ve su faturası gibi giderlerinin olduğu, bunun ise anahtar teslim yapı işiyle uyuşmadığı kaydedildi.

Şüphelilerin rollerine dair detaylar

Dönemin belediye başkanı ve İZBETON yönetim kurulu başkanı Tunç Soyer’in, vatandaşlarda güven oluşturacak açıklamalar yaparak kooperatife üye olmalarını sağladığı belirtildi. MASAK raporlarında yüksek miktarda para giriş-çıkışları tespit edilirken, Soyer’in kooperatif zararından ’zimmet suçuna yardım eden’ olarak sorumlu tutulduğu ve işin devri sürecinde ’resmi belgede sahtecilik’ yaptığı ifade edildi.

Eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın ise yönetim kurulu kararı olmadan yapı işini kooperatife devrettiği gerekçesiyle zimmete yardım etmekten sorumlu olduğu bildirildi.

MASAK raporlarına göre yüksek para trafiği tespit edilen şüphelilerden eski CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’a, projede yer almayan 11 villadan birinin tahsis edildiği belirlendi. Erkol’un buradaki payının yarısını oğlu Fırat Erkol’a, onun da kendi payının yarısını başka bir şüpheliye devrettiği kaydedildi. Erkol’un ’zimmet’ ve ’resmi belgede sahtecilik’ suçlarını işlediği iddia edildi.

Kooperatifin denetim kurulu üyesi Şenol Aslanoğlu ise 2022 ve 2023 yıllarındaki hesaplarda milyonlarca liralık farklar, ticari ilişkiler ve MASAK raporlarında görülen olağandışı para trafiği nedeniyle kooperatifin zarara uğramasından sorumlu tutuldu. Aslanoğlu’nun ’zimmet’ suçunu işlediği ve Kooperatifler Kanunu’na aykırı hareket ettiği vurgulandı.

Soruşturma kapsamında hazırlanan bin 8 sayfalık iddianame, İzmir Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi.

Sık sorulan sorular

İZBETON soruşturmasında kimler hakkında iddianame hazırlandı?

Tunç Soyer, Heval Savaş Kaya, Ümit Erkol, Şenol Aslanoğlu ve diğer 11 kişi hakkında zimmet, sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarıyla ilgili iddianame hazırlandı.

İddianamede hangi suçlamalar yer alıyor?

Zimmet, resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık, zimmete yardım ve denetim görevini ihmal suçları iddianamede bulunuyor.

Soruşturmanın kapsamı nedir?

İZBETON üzerinden İzmir Gaziemir Kentsel Dönüşüm projesi kapsamında kooperatif aracılığıyla yapılan usulsüzlükler ve maddi kayıplar soruşturuldu.