Rusya-Ukrayna savaşının devam ettiği dönemde gıda krizine çözüm amacıyla açılan Tahıl Koridoru gemisi Alan, maddi sıkıntılar nedeniyle 2023 yılından bu yana İstanbul Tuzla açıklarında terk edilmiş durumda bulunuyor. Gemide görev yapan 10 Hintli mürettebat, yaklaşık 8 aydır maaş alamadıklarını, yiyecek ve içme suyu gibi temel ihtiyaçlara ulaşmakta güçlük çektiklerini belirterek yardım talebinde bulundu.

Alan gemisi, daha önce Pink ve Sea Inca isimleriyle de biliniyordu. Mürettebat, gemi sahibi ve acenteye ulaşamadıklarını, maaşlarının ödenmediğini ve ülkelerine dönmek istediklerini ifade etti. Gemide yakıt bulunmadığı için jeneratörler çalışmıyor, bu da elektrik ve ısınma sorunlarına yol açıyor. Mürettebatın bir dönem içme suyu bulamadığı, deniz suyunu kaynatarak içmek zorunda kaldığı bildirildi. Bazı mürettebat üyeleri sağlık sorunları yaşadı.

Uluslararası kurumlar ve yerel destekler ne durumda?

Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF) yetkilileri, gemi ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve diğer kurumlara bildirimde bulunduklarını açıkladı. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı, geminin durumunun çözümü ve mürettebatın haklarının korunması için çalışmalar yürütüyor. Türk Kızılayı ise mürettebata su ve gıda desteği sağlıyor.

Gemide bulunan yükün bir kısmı bozulmuş, yaşam alanları hijyen açısından elverişsiz hale gelmiş ve geminin Türk kara sularında kontrolsüz kalması seyir güvenliği açısından risk oluşturuyor. Mürettebatın acil durumlarda gemiye müdahale edip güvenli bölgeye götürecek yeterli imkânı bulunmuyor.

Mürettebatın yaşadığı zorluklar ve talepleri

Gemide 3. mühendis olarak görev yapan Amar Shakti Nag, 27 Şubat 2023 tarihinden beri maaş alamadıklarını ve zor şartlarda yaşam mücadelesi verdiklerini söyledi. Banka hesaplarına ödeme yapılmadığını, gemi sahibi ve acentenin sözlerini yerine getirmediğini belirtti. Nag, gemide yeterli yiyecek ve içme suyu olmadığını, verilen erzakın 10 gün yetecek miktarda olduğunu ancak 30 gün boyunca idare etmeleri beklendiğini anlattı.

İçme suyunun tükenmesi sonrası deniz suyunu kaynatarak içmek zorunda kaldıklarını ifade eden Nag, bazı mürettebat üyelerinin ciddi sağlık sorunları yaşadığını aktardı. Yakıt bulunmadığı için jeneratörlerin çalışmadığını, elektrik kesintisi yaşandığını ve soğuk havalarda 10 kişi için yaşamın çok zor olduğunu dile getirdi.

ITF’nin son üç haftadır destek verdiğini söyleyen Nag, gemi sahibi ve acentenin telefonlarına cevap vermediğini, yetkililere e-postalar gönderdiklerini ancak sorunun çözülmediğini belirtti. Nag, Türk hükümeti ve ITF’den yardım talep ederek maaşlarının ödenmesini ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasını istedi.

ITF avukatı Arif Sinan Ünlü, geminin 2023 yılından beri Türkiye’de terk edilmiş olduğunu, daha önce Pink ve Sea Inca isimlerini kullandığını, şu anda Alan adıyla faaliyet gösterdiğini açıkladı. Ünlü, gemilerin ekonomik değerini kaybettiğinde sorumluluk alınmadığını ve mürettebatın da gemilerle birlikte terk edildiğini söyledi. Yiyecek, içme suyu, sağlık hizmeti ve ısınma gibi temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılan mürettebatın karayı görebildiği halde karaya ulaşamadığını belirtti.

Ünlü, uluslararası mekanizmaların devreye girmesi gerektiğini, Türkiye dışında çok az ülkenin bu konuda sorumluluk üstlendiğini ifade etti. Gemilerin bayrak devletlerinin sorumluluklarını yerine getirmediğini, gemi sahiplerinin iletişim girişimlerine cevap vermediğini aktardı.

Geminin hukuka aykırı şekilde terk edilmesi sonrası Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO) ve diğer ilgili kurumlara bildirimde bulunulduğunu belirten Ünlü, geminin Kamerun bayraklı olmasına rağmen bayrak devletinin sorumluluk almadığını, P&I sigortasının da destek sağlamadığını söyledi. Mürettebatın temel ihtiyaçlarının karşılanmadığını, Türk Kızılayı ve destek verenlerin yiyecek ve su ulaştırdığını anlattı.

Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı’nın gemilerin kaldırılması ve mürettebatın haklarının korunması için ciddi destek verdiğini vurgulayan Ünlü, gemideki 10 Hintli mürettebatın adeta ölüme terk edilmiş durumda olduğunu ifade etti. Mürettebatın içme suyu kalmadığında deniz suyu içmek zorunda kaldığını, yakıt bulunmadığı için odun ateşiyle yemek pişirmeye çalıştıklarını belirtti. Güneş enerjisiyle sadece telefonlarını şarj edebildiklerini söyledi.

Geminin yaşam alanlarının kötü ve hijyen şartlarının yetersiz olduğunu, bu durumun mürettebatın hastalanma riskini artırdığını dile getiren Ünlü, gemide kalan az miktardaki mısır yükünün bozulduğunu ve sinek oluşumuna neden olduğunu, mürettebatın maske takmak zorunda kaldığını aktardı. Geminin Türk kara sularında kontrolsüz kalmasının seyir güvenliği açısından risk oluşturduğunu, özellikle fırtınalı havalarda geminin sürüklenerek başka gemilere çarpabileceğini belirtti.

Liman başkanlığının bu riski fark ederek gece gündüz çalışma yürüttüğünü, gemide personel bulunmasına rağmen mürettebatın gemiye müdahale edip acil durumda gemiyi güvenli bölgeye götürecek yeterli imkân ve hâkimiyete sahip olmadığını söyledi. Bu nedenle sorunun acilen çözülmesi gerektiğini vurguladı.

ITF Enspektörü Selahattin Polat, Alan gemisinin 2023 yılından beri terk edilmiş durumda olduğunu, uluslararası kuruluşlara ve sorumlu şirketlere bildirimlerde bulunduklarını ifade etti. Polat, geminin daha önce Pink ve Sea Inca isimlerini kullandığını, şu anda Alan adıyla bulunduğunu belirtti.

Polat, Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO), Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC) kapsamında bildirimde bulunduklarını, geminin P&I sigortasına, bayrak devletine, gemi sahibine, işletmecisine ve mürettebatı temin eden Hindistan’daki insan kaynakları şirketlerine bildirimler yaptıklarını söyledi. Bu kurum ve kuruluşlardan mürettebatın maaşlarının ödenmesini ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasını talep ettiklerini belirtti.

Ancak geminin Kamerun bayraklı olmasına rağmen bayrak devletinin sorumluluk üstlenmediğini, sigortanın destek sağlamadığını, gemi sahibinin iletişim girişimlerine cevap vermediğini aktaran Polat, temsilcilerin sorunları çözeceklerini söylemelerine rağmen erteleme yaşandığını ifade etti. Mürettebatın temel ihtiyaçlarının karşılanmadığını, aylarca yeterli yiyecek ve içme suyu olmadan yaşamak zorunda kaldıklarını söyledi.

Polat, kendilerinin ve destek verenlerin yiyecek ve su ulaştırdığını, Türk Kızılayı’nın da gemiye su ve erzak desteği sağladığını belirtti. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı’nın da mürettebatın haklarının korunması ve gemilerin kaldırılması için destek verdiğini vurguladı.

Polat, gemide 10 Hintli mürettebatın çok ağır şartlarda yaşadığını, bir dönem içme suyu bulamadıkları için deniz suyu içmek zorunda kaldıklarını, yakıt bulunmadığı için odun ateşiyle yemek pişirmeye çalıştıklarını anlattı. Güneş enerjisiyle sadece telefonlarını şarj edebildiklerini belirtti.

Geminin yaşam alanlarının kötü ve hijyen şartlarının yetersiz olduğunu, bu durumun mürettebatın sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğunu ifade etti.

Sık sorulan sorular

Mürettebatın temel ihtiyaçları nasıl karşılanıyor?

Türk Kızılayı ve ITF tarafından yiyecek, içme suyu ve insani yardım malzemesi sağlanıyor.

Gemideki yaşam koşulları nasıl?

Yaşam alanları hijyen açısından yetersiz, elektrik ve ısınma sorunları var, sağlık sorunları yaşanıyor.