Bülent Eczacıbaşı Vakfı Fotoğraf Araştırma Merkezi (BEVFAM) ile Studio Polat Foundation iş birliğiyle düzenlenen "Arşivi Yeniden Düşünmek" sempozyumu, fotoğraf arşivlerinin dijitalleşme sürecinde yaşadığı zorlukları ve toplumsal hafızadaki önemini tartışmaya açıyor.
20 Kasım’da İstanbul Modern Oditoryum’da gerçekleşecek etkinlik, Türkiye ve Hollanda’dan uzmanları bir araya getirecek. Sempozyumda, bir fotoğrafın dijital ortama aktarılmasının geçmişi korumak için yeterli olup olmadığı, görüntülere anlam katan hikâyelerin ve notların kaybolup kaybolmadığı gibi sorular ele alınacak.
Fotoğraf arşivlerinde güvenilirlik ve dijitalleşmenin etkileri
BEVFAM Koordinatörü Demet Yıldız Dinçer’in moderatörlüğünde düzenlenecek ilk oturum "Kadrajın Dışında: Arşivlerin Gücü" başlığını taşıyor. Amsterdam Üniversitesi Medya Çalışmaları Bölümü’nden Prof. Dr. Charles Jeurgens, yapay zekayla üretilen tarihî görünümlü fotoğrafların arşivlerde yarattığı güven sorunlarını ve gerçek fotoğrafların dijitalleştirilirken bağlamlarının kaybolmasını değerlendirecek.
Jeurgens, bir fotoğrafın gerçekliğinin yanı sıra arşive nasıl girdiğinin, nasıl tanımlandığının ve dijitalleştirildiğinin şeffaf olmasının arşivlere duyulan güven açısından kritik olduğunu vurgulayacak.
Amsterdam Fotoğraf Müzesi FOAM’dan Claartje van Dijk, New York’taki International Center of Photography (ICP) dahil dört farklı fotoğraf arşivinde yaptığı görüşmelerin sonuçlarını paylaşacak. Van Dijk, fotoğrafların hızla dijitalleştirilirken onları anlamlandıran bilgilerin geride kalmasının önemine dikkat çekerek, ziyaretçiler, topluluklar ve araştırmacıların katkılarıyla gelişen bir arşiv anlayışını tartışmaya açacak.
Studio Polat Foundation’dan Annejet Brandsma, Hollanda’nın İkinci Dünya Savaşı fotoğraf arşivlerinde sekiz yıl süren araştırmasına dayanarak, dijitalleştirme sırasında negatifler, fotoğraf arkası notları ve albüm bütünlüğünün kaybının fotoğrafların tarihsel belge değerini nasıl etkilediğini ve bu soruna yönelik olası çözümleri değerlendirecek.
Toplumsal hafıza ve görünürlük üzerine tartışmalar
İkinci oturumda "Hafıza: Arşivin Yokluğunda. Fotoğraf, Kimlik ve Görünürlük Üzerine" başlığı altında BEVFAM Proje Danışmanı Orhan Cem Çetin moderatörlüğünde, küratör ve yazar Kim Knoppers ile Studio Polat Foundation kurucusu Ahmet Polat yer alacak. Bu bölümde, fotoğraf, kimlik ve görünürlük ilişkisi üzerinde durulacak.
Knoppers, arşivleri yeniden yorumlayan veya kendi arşivlerini oluşturan sanatçıların ortak belleğimizi nasıl şekillendirdiğine ve daha önce görmezden gelinen kimliklerin nasıl görünür kılındığına odaklanacak.
Sempozyumun üçüncü oturumu "Görsel Arşivlerle Çalışmak: Bir Vaka Analizi" başlığını taşıyor. Mimar ve fotoğrafçı Prof. Dr. Reha Günay, BEVFAM Danışma Kurulu üyesi Cemal Emden’in moderatörlüğünde kendi arşivinden örnekler sunacak. Günay, 1960 yılında aldığı ilk fotoğraf makinesiyle İstanbul’da yıkılmakta olan ahşap evleri belgelemeye başladı. Bugün artık ayakta olmayan bu yapıların fotoğrafları üzerinden görsel arşivlerin toplumsal hafızanın oluşumundaki rolünü anlatacak.
Sık sorulan sorular
Sempozyumda hangi konular ele alınacak?
Fotoğraf arşivlerinin dijitalleşme sürecindeki bilgi kayıpları, güvenilirlik sorunları, toplumsal hafıza ve kimliklerin görünürlüğü tartışılacak.
Sempozyuma hangi ülkelerden uzmanlar katılacak?
Türkiye ve Hollanda’dan uzmanlar sempozyumda yer alacak.
Foto Galeri (3 fotoğraf)
Kaynak: İHA




