Kütahya’da Naht sanatçısı Bahri Bingöl, yaklaşık 20 yıldır kıl testereyle ahşap üzerine yaptığı eserlerle geleneksel sanatları yaşatıyor. Hüsn-i Hat sanatından ilham alan Bingöl, bu sanatı sabır ve emek gerektiren manevi bir yolculuk olarak tanımlıyor.
Naht sanatı, Kütahya’da geleneksel el sanatları arasında yer alıyor ve ahşabın kıl testereyle işlenerek Hüsn-i Hat eserlerine üç boyut kazandırılmasıyla hayat buluyor. Bingöl, Kütahya Belediyesi Halil İbrahim Yılmaz UNESCO Şehirler Ağı Zanaat ve Halk Sanatları Merkezi’nde çalışmalarını sürdürüyor.
Naht Sanatının Tarihsel Kökenleri ve Teknik Özellikleri
Sanatçı Bahri Bingöl, Naht sanatının köklerinin Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine dayandığını belirtiyor. Ayrıca, Frigya uygarlığından kalan eserlerde oyma ve kesme tekniklerinin izlerinin görüldüğünü ifade ediyor. Naht sanatı, Hüsn-i Hat sanatının temelini oluşturuyor; iki boyutlu hat yazılarının kıl testereyle kesilerek ahşap veya kadife kaplı ahşap yüzeye yapıştırılması sonucu üç boyutlu eserler ortaya çıkıyor.
Bu sanat, geleneksel Türk sanatları içinde önemli bir yer tutuyor. Bingöl, hat sanatının estetik anlayışının ahşaba aktarılmasının büyük dikkat ve ustalık gerektirdiğini vurguluyor.
Naht Sanatında Sabır, Emek ve Maneviyat
Bahri Bingöl, Naht sanatının kolay bir iş olmadığını ve ahşabın yapısını iyi bilmenin önemini dile getiriyor. Kıl testereyle yapılan her hareketin hassasiyet gerektirdiğini, ahşabın damar yapısının göz ardı edilmesi halinde eserlerde bozulmalar yaşanabileceğini belirtiyor.
Sanatçılığın sadece teknik beceri olmadığını, Naht sanatının sabır ve emek isteyen bir uğraş olduğunu ifade ediyor. Bingöl, bu sanatın kendisini manevi bir yolculuğa çıkardığını, her kesimin insanı düşünmeye ve kendini tanımaya yönelttiğini anlatıyor.
"Örneğin bir besmele yazısını yazarken besmelenin manasını düşünüyorum. Ya Hafız yazısı gibi Allah-ü Teala’nın isimlerinden birini çalıştığım zaman testereyle kesim yaparken içimden gayri ihtiyari bu ismi tekrar ediyorum. Bu da aynı zamanda bir zikir, bir anma oluyor."
Bingöl, Naht sanatını sadece ahşap işleme olarak değil, aynı zamanda manevi yönü olan bir uğraş olarak görüyor. Besmele ve Allah’ın isimlerini işlerken manevi yoğunluk yaşadığını ifade ediyor.
Hat Sanatı Eğitimi ve Gelecek Hedefler
Naht sanatında başarılı olmak için Hüsn-i Hat sanatının iyi bilinmesi gerektiğini söyleyen Bingöl, geçmişte hattat Mahmut Şahin’den eğitim aldığını ancak icazetname alamadığını belirtiyor. Hat sanatında harflerin oranları ve yazıdaki dengelerin korunmasının önemli olduğunu vurguluyor.
Hüsn-i Hat sanatında altın oran ve ölçü anlayışı bulunduğunu, bu ölçülerin ahşap üzerine aktarılırken de korunması gerektiğini ifade ediyor. Bingöl, Hamit Aytaç ve İsmail Hakkı Altunbezer gibi hattatların eserlerini yakından incelediğini aktarıyor.
Sanatçı, Naht sanatında yeni hedefinin geleneksel çalışmaların yanı sıra farklı tasarımlar ortaya koymak olduğunu belirtiyor. Harfleri merkeze alarak kavramlar üzerinde çalışmayı planlıyor. Geleneksel hat eserlerinde ayet, hadis ve güzel sözler sanata dönüştürülürken, Bingöl sadece harflerden yola çıkarak yeni kavramlara ulaşmayı amaçlıyor.
Bingöl, geleneksel sanatın temel değerlerini koruyarak Naht sanatına farklı bir bakış açısı kazandırmayı hedefliyor.
Sık sorulan sorular
Naht sanatı nedir?
Naht sanatı, Hüsn-i Hat yazılarını kıl testereyle ahşaba işleyerek üç boyutlu eserler oluşturma sanatıdır.
Bahri Bingöl Naht sanatına ne kadar süredir emek veriyor?
Bahri Bingöl yaklaşık 20 yıldır Naht sanatıyla ilgileniyor ve son 15 yıldır daha bilinçli çalışmalar yapıyor.
Naht sanatında başarılı olmak için ne gereklidir?
Ahşabın yapısını ve damarlarını iyi tanımak, sabır ve emekle kıl testereyi hassas kullanmak gereklidir.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




