Anadolu Selçuklu Devleti hükümdarları ve hanedan üyelerinin yüzyıllar önceki fiziksel görünümleri, son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarla gün yüzüne çıkarıldı. Konya'da Alaeddin Camii avlusunda yer alan hanedan türbesinden alınan kemik kalıntıları üzerinde gerçekleştirilen DNA, anatomi ve antropoloji analizleri, 12'si sultan olmak üzere toplam 17 hanedan mensubunun yüz ve beden özelliklerini ortaya koydu.

Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mutluhan Taş ile osteoarkeolog Emel Akpolat'ın 2017 yılında başlattığı ve yaklaşık 6 yıl süren bu çalışma, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın onayıyla yürütüldü. Türbeden çıkarılan kemiklerin beden bütünlüğü bulunmaması nedeniyle önce tasnif işlemi yapıldı, ardından anatomik incelemelerle parçalar bir araya getirildi. DNA analizleri sayesinde hanedan üyelerinin akrabalık ilişkileri, kalıtsal hastalıkları ve ölüm sebepleri hakkında da önemli veriler elde edildi.

2. Kılıçarslan'ın boyu ve sağlık durumu nasıl belirlendi?

Çalışmanın öne çıkan sonuçlarından biri, tarih kitaplarında kısa boylu olarak tanımlanan 2. Kılıçarslan'ın gerçekte 1,83 metre uzunluğunda olduğunun ortaya çıkması oldu. Yaşlandıkça kemik yapısında oluşan değişiklikler nedeniyle kamburlaştığı tespit edilen sultanın bu durumun boyunun kısa algılanmasına yol açtığı değerlendirildi. Ayrıca, 2. Gıyaseddin Keyhüsrev'in kafatasında romatoid artrit ile ilişkilendirilen değişiklikler saptandı.

Bilimsel incelemeler, bazı tarihi anlatımlarla karşılaştırıldı. Örneğin, Bizans tarihçilerinin 1. Gıyaseddin Keyhüsrev'in başının bir Bizans şövalyesi tarafından kesildiği yönündeki iddialarına karşın, kemiklerde savaş sırasında aldığı darbeler sonucu yaşamını yitirdiğine dair bulgular bulundu.

Hanedan üyelerinin silikon heykelleri sergide nasıl yer aldı?

DNA ve antropolojik veriler doğrultusunda hazırlanan silikon heykeller, İstanbul'daki Rami Kütüphanesi'nde açılan Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi'nde sergileniyor. Heykeller arasında 1. Kılıçarslan, Şahinşah Melikşah, 1. Rükneddin Mesud, 2. Kılıçarslan, 2. Rükneddin Süleyman Şah, 3. Kılıçarslan, 1. Gıyaseddin Keyhüsrev, 1. Alaeddin Keykubat, 2. Gıyaseddin Keyhüsrev, 4. Kılıçarslan, 3. Gıyaseddin Keyhüsrev ve 2. Gıyaseddin Mesud bulunuyor.

Sergiyi ziyaret edenler, heykellerin gerçekçiliği ve dönemin kıyafetlerinin detayları hakkında olumlu görüşler paylaşıyor. Oğuzhan Hozat, "Kıyafetler oldukça etkileyici, sultanların yüzleri, heykelleri çok gerçekçi" diyerek serginin kendisinde derin bir iz bıraktığını belirtti. 18 yaşındaki üniversite öğrencisi Muhammed Eren Doğan ise, "Anadolu Selçuklu Devleti gibi büyük bir devletin hükümdarlarının heykellerinin yapılması büyük bir olay" ifadelerini kullandı.

Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek. Konya'dan getirilen kalıntılar ve bilimsel incelemelerle hazırlanan heykeller, ziyaretçilere dönemin tarihini ve hanedan üyelerinin görünümünü yakından tanıma fırsatı sunuyor.