Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi Kongre Salonu’nda düzenlenen Uluslararası Müzecilik Kongresi programında yaptığı konuşmada, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.
Geçmişin Toplumlarla Kurduğu Bağ ve Müzelerin Rolü
Yılmaz, toplumların geçmişini anlamak için tarih boyunca nasıl yaşadıklarının, ürettiklerinin ve değerlerinin bilinmesinin gerektiğini belirtti. Geçmişin sadece geride kalan bir dönem olmadığını, bugünkü dünyanın zeminini oluşturan önemli bir miras olduğunu ifade etti. Tarihle bağın zayıflamasının milli kimliğin korunmasını zorlaştırdığını ve bilgi birikiminin gelecek kuşaklara aktarılmasını olumsuz etkilediğini söyledi. Müzelerin, geçmişe dair bilgi ve tecrübeyi koruyarak kültürün tanınmasına ve yaşatılmasına katkı sağladığını vurguladı. Sergilenen eserlerin, ait olduğu toplumun inançlarını, estetik anlayışını ve gündelik hayatını anlamaya yardımcı olduğunu belirtti.
Türkiye’nin Kültürel Mirası ve Koruma Çalışmaları
Türkiye’nin farklı medeniyetlere ev sahipliği yaparak dünya tarihinin en zengin kültürel miraslarından birine sahip olduğunu dile getiren Yılmaz, Göbeklitepe, Çatalhöyük, Hattuşa, Troya, Efes ve Ani gibi önemli tarihî alanların insanlığın ortak geçmişini anlamada büyük rol oynadığını aktardı. Anadolu’nun binlerce yıllık birikimiyle şehirlerin kuruluşundan bilim, sanat ve mimarinin gelişimine kadar pek çok dönemin izlerinin bu topraklarda görülebileceğini söyledi. Eserlerin bulundukları çevreyle birlikte korunması ve gelecek nesillere aktarılması için çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
Son yıllarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde kültürel miras ve müzecilik alanında önemli yatırımlar yapıldığını belirten Yılmaz, ülke genelinde 692 müzede yaklaşık 4 milyon eserin bulunduğunu açıkladı. "Geleceğe Miras" projesiyle Anadolu’nun kadim tarihinin bilimsel çalışmalarla gün yüzüne çıkarılması için seferberlik başlatıldığını söyledi. Modern müzeler inşa edilirken arkeolojik kazıların da hızlandırıldığını, tarihi eserlerin bakım ve onarımına ciddi kaynaklar ayrıldığını belirtti. Yılda yaklaşık 800 kazı faaliyetiyle yeni eserlerin müze envanterine dahil edildiğini aktardı. Yakın zamanda Topkapı Sarayı’ndaki Darphane-i Âmire Külliyesi’nde restorasyonu tamamlanan 7 yapı ve 46 salonun 5 farklı müze olarak yeniden düzenlendiğini ve 10 binden fazla eserin sergilenmeye başladığını söyledi.
Yılmaz, 2021’den bu yana müze ve ören yerlerinin 150 milyondan fazla kişi tarafından ziyaret edildiğini belirtti. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın son 5 yılda 23 farklı ülkede düzenlediği sergilerle Anadolu’nun tarihî ve kültürel derinliğinin uluslararası alanda tanıtıldığını aktardı. Ayrıca, yasa dışı yollarla yurt dışına kaçırılan eserlerin izinin sürülerek 24 yıl içinde 13 bin 474 eserin Türkiye’ye iade edildiğini söyledi.
Kültürel Mirasın Savaş ve Yıkımlardan Korunması
Yılmaz, son dönemde savaşların insan hayatı ve kültürel miras üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekti. Gazze’de İsrail güçlerinin saldırıları sonucunda 75 bin masumun yanı sıra kültürel mirasın da büyük zarar gördüğünü belirtti. Filistinlilerin yüzyıllardır yaşadıkları topraklara ait her şeyin bilinçli şekilde yok edilmeye çalışıldığını ifade etti. Kudüs-ü Şerif’te bulunan Mescid-i Aksa’nın da 1969’dan itibaren birçok saldırı ve tacize maruz kaldığını anlattı. Bu saldırıların insanlığın ortak kültürel mirasına zarar verdiğini ve Mescid-i Aksa’nın yok edilmesinin insanlığın hafızasından bir sayfanın koparılması anlamına geldiğini söyledi.
Müzelerin Dijitalleşme ve Eğitimdeki Rolü
Dünyanın dijitalleşmesiyle müzecilik alanında yeni fırsat ve sorumlulukların ortaya çıktığını belirten Yılmaz, yapay zekâ ve teknolojinin müzelerde erişimi kolaylaştırdığını, ancak kültürün yerini teknolojiye bırakmaması gerektiğini vurguladı. Eserlerin yerinde görülmesinin ve tarihî bağlam içinde anlaşılmasının önemini koruduklarını söyledi. Müzelerin kendine özgü bir ruhu ve atmosferi olduğunu, özellikle çocuklar ve gençlerin müzeleri ziyaret ederek bu havayı solumasının önemli olduğunu ifade etti. Müzelerin toplumun her kesimini kapsayan, merak duygusunu pekiştiren ve vizyonu genişleten "yaşayan eğitim mekanları" olarak görülmesini istediklerini belirtti.
Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’nin Rolü
Yılmaz, kongreye ev sahipliği yapan Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’nin hem koleksiyon sayısı hem de sunduğu hizmetlerle dünyanın en büyük üçüncü kütüphanesi olduğunu söyledi. Kütüphanede 245 veri tabanı üzerinden 350 milyondan fazla dijital içeriğe erişim sağlandığını, 137 dilde 2 milyon 240 bin kitap ve 3 milyon süreli yayın olmak üzere toplamda 5 milyon 240 bin matbu kaynağın bulunduğunu aktardı. 2020’den bu yana 11 milyondan fazla ziyaretçi ağırlayan kütüphanenin gençler, üniversite öğrencileri ve araştırmacılar için sık tercih edilen bir merkez haline geldiğini belirtti. Son 6 yılda ulusal ve uluslararası birçok sergiye ev sahipliği yaparak canlı bir kültürel merkez olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a böyle büyük bir eseri kazandırdığı için teşekkür ettiğini dile getirdi. Kütüphanenin akademik çalışmaların yanı sıra kültürel mirasın korunmasında da etkin şekilde kullanılmaya devam edeceğini söyledi.
Sık sorulan sorular
Türkiye’de kaç müze ve eser bulunuyor?
Türkiye’de 692 müze bulunmakta ve yaklaşık 4 milyona yakın eser envanterde yer almaktadır.
Son yıllarda kültürel miras alanında ne tür yatırımlar yapıldı?
Modern müzeler inşa edildi, arkeolojik kazılar hızlandırıldı, tarihi eserlerin bakım ve onarımı için ciddi kaynaklar ayrıldı.
Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi hakkında neler söylenebilir?
Kütüphane, 5 milyondan fazla matbu kaynağa ve 350 milyondan fazla dijital içeriğe erişim sağlıyor, dünyanın en büyük üçüncü kütüphanesi olarak kabul ediliyor.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




