Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, okulların ve öğretmenlerin savaşın hedefi olmaktan korunması çağrısında bulundu. Tekin, "COP31 Gençlik ve Eğitim Günü-Kanıta Dayalı İzleme, Deneyim Paylaşımı ve Yeşil Eğitimde İşbirliği" oturumuna katılarak, eğitimden uzak kalan milyonlarca çocuğun uluslararası değerlendirmelerde yer alamamasına dikkat çekti.

Bakan Tekin, Türkiye’nin çevre bilimi alanında Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA 2025) sonuçlarında 494 puan alarak OECD ortalaması olan 480 puanın üzerinde olduğunu ve bu alanda 85 ülke arasında 17’nci, OECD ülkeleri arasında ise 12’nci sıraya yükseldiğini açıkladı. Çevreyle ilgili mesleklere yönelen öğrencilerin oranının yüzde 78,5 olduğunu belirten Tekin, Türkiye’nin okullarda sunduğu çevre eğitimi fırsatlarının OECD ortalamasını aştığını söyledi.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve çevre eğitimi

Tekin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğretim programlarının baştan sona yenilendiğini ve bu kapsamda erdem, değer ve eylem çerçevesinin ön planda olduğunu ifade etti. Öğrencilerin çevre sorunlarını araştırıp çözüm önerileri geliştirdiği "Yeşil Vatan-Benim Okulum Geleceğe Çare" etkinliklerine değinen Bakan, ilkokul ve ortaokullarda verilen Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersinin bu çalışmalara bilimsel temel sağladığını aktardı.

PISA 2025 verilerine göre okullarda geri dönüşüm programlarına katılım oranının yüzde 99,2’ye ulaştığını belirten Tekin, bunun çevre bilincinin eğitimde ne denli yaygın olduğunu gösterdiğini dile getirdi.

İklim okuryazarlığı ölçümü ve uluslararası işbirliği

OECD’nin PISA 2029 döngüsünden itibaren iklim okuryazarlığını tüm katılımcı ülkelerde düzenli olarak ölçmeye başlayacağını aktaran Tekin, Türkiye’nin bu sürece sadece katılımcı olmayacağını, ölçüm yöntemlerinin geliştirilmesine kendi deneyimleriyle katkı sunacağını bildirdi. Bu amaçla 4, 8 ve 10’uncu sınıflarda iki yıllık periyotlarla yapılan Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Araştırması’na (ABİDE) iklim okuryazarlığı alt ölçeğinin ekleneceğini ve elde edilen verilerin eğitim programlarına yansıtılacağını açıkladı.

Türkiye’nin Yeşil Eğitim Ortaklığı (GEP) bünyesinde kurulan İzleme ve Değerlendirme Çalışma Grubu’na OECD ve Küresel Eğitim İzleme Raporu ekipleriyle birlikte ilk iki yıllık dönem için eş koordinatör seçildiğini aktaran Tekin, bu görevle ülkeler arasında veri ve iyi uygulama paylaşımını artırmayı amaçladıklarını belirtti.

Savaşın eğitim üzerindeki etkileri ve çağrı

Bakan Tekin, iyi tasarlanmış ölçme sistemlerinin imkanları sınırlı bölgelerde yaşayan çocukları görünür kıldığını, böylece eğitim hakkının eşit dağılıp dağılmadığını sorgulama imkanı sunduğunu vurguladı. Ancak savaş ve çatışmalar nedeniyle okullardan uzak kalan milyonlarca çocuğun bu ölçümlerde yer alamadığını, bu çocukların öğrenme durumlarının bilinmediğini ifade etti. Tekin, "Savaşın çocukları okullarından koparırken, onları dünya görüş alanından da çıkardığını görüyoruz. Hiçbir çocuğun okuldan ve kayıtlardan silinmediği bir dünya ancak barışla mümkündür" dedi.

Türkiye’nin savaş nedeniyle göç eden milyonlarca insana kapılarını açtığını, onların çocuklarına da eğitim imkanı sağladığını belirten Tekin, tüm ülkelere okulları ve öğretmenleri savaşın hedefi olmaktan koruma kararlılığı gösterme çağrısında bulundu. Ayrıca çatışmalar nedeniyle eğitimden kopan çocukların izleme sistemleri ve eğitim politikalarının merkezine alınmasının ortak görev olduğunu söyledi.

OECD’den Türkiye’nin eğitim başarısına övgü

Oturuma katılan OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher, Türkiye’nin eğitim alanındaki 20 yılı aşkın süredir gösterdiği liderliği takdir ettiğini belirtti. Dünyada eğitimin ihtiyaçları karşılamada geride kaldığını ifade eden Schleicher, Türkiye’nin OECD bölgesinde en hızlı büyüyen ve ilerleyen eğitim sistemi olduğunu vurguladı. Schleicher, "Türkiye bize farklı şekilde hareket edilebileceğini gösterdi. Bugünün zorluklarının üstesinden gelebiliriz" dedi.

Schleicher ayrıca, iklim okuryazarlığı kavramının Azerbaycan’ın öncülüğünde COP29’da ortaya çıktığını belirtti. İklim değişikliğinin artık sınıflarda soyut bir kavram olmaktan çıkarılıp eyleme dönüştürülmesi gerektiğini ifade eden Schleicher, Türkiye’de yürütülen iklim eğitimi çalışmalarının bu konuda güzel örnekler sunduğunu kaydetti.

Panelde uluslararası eğitim ve iklim tartışmaları

Konuşmaların ardından Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, Azerbaycan, Kırgızistan, Özbekistan, Brezilya, İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Organizasyonu, OECD, Ürdün, Plan International Avustralya ve Pakistan’dan temsilciler yer aldı. Panelistler, iklim eğitimi ve yeşil eğitim alanındaki gelişmeleri ve işbirliği fırsatlarını değerlendirdi.

Sık sorulan sorular

Türkiye PISA 2025 çevre biliminde kaç puan aldı ve sıralaması nedir?

494 puanla OECD ortalaması olan 480’in üzerinde yer aldı, 85 ülke arasında 17’nci, OECD ülkeleri arasında 12’nci oldu.

OECD iklim okuryazarlığını ne zaman ve nasıl ölçecek?

PISA 2029 döngüsünden itibaren tüm katılımcı ülkelerde iklim okuryazarlığı düzenli olarak ölçülecek.

Konuyla ilgili