İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kasım ayı toplantısında İSKİ Genel Kurulu gündeminde önemli mali konular yer aldı. AK Parti İBB ve Çekmeköy Meclis Üyesi Fatih Sırmacı, 2025 yılına ilişkin Sayıştay raporunu dikkate alarak İSKİ’nin İBB’ye verdiği borcun 17 milyar 38 milyon liraya ulaştığını açıkladı.

Sırmacı, İSKİ’den İBB’ye nakit olarak 15 milyar 260 milyon lira borç verildiğini, bunun yanı sıra su faturalarından kaynaklanan 1 milyar 778 milyon liralık alacağın da borç verme işlemi kapsamında değerlendirildiğini belirtti. Bu rakamın bir önceki yıl 626 milyon lira civarında olduğunu ve bir yılda yaklaşık 27 kat artış gösterdiğini ifade etti.

İSKİ’nin yatırım harcamaları ve borç verme ilişkisi nasıl?

2025 yılı için İSKİ’nin sermaye giderleri başlangıçta 45 milyar 297 milyon lira olarak planlanmışken yıl sonunda harcama tutarı 35 milyar 62 milyon lirada kaldı. Bu iki tutar arasında 10 milyar 236 milyon liralık fark olduğu kaydedildi. Sırmacı, bu iki kalem arasında doğrudan bir kaynak aktarımı ilişkisi kurulmadığını vurgulayarak, "İSKİ’nin önceliği İstanbul’un su ve kanalizasyon altyapısını güçlendirmek mi, yoksa İBB’nin finansman ihtiyacını karşılamak mı?" sorusunu yöneltti.

2027 yatırım programında arıtma tesislerine ayrılan ödenekler ne durumda?

İSKİ’nin 2027 yılı yatırım programında yer alan üç ileri biyolojik atık su arıtma tesisinin toplam proje bedeli 45 milyar liraya ulaşıyor. Riva Tesisi için 30 milyar, Kısırkaya Tesisi için 10 milyar, Ümraniye Tesisi için ise 5 milyar lira öngörüldü. Ancak bu büyük projelere 2027 yılı için sadece birer milyon lira ödenek ayrıldığı belirtildi. Sırmacı, projelerin finansman ve tamamlanma takviminin kamuoyuna açıklanmasını talep etti.

Benzer şekilde Çekmeköy İSKİ Hizmet Binası için planlanan 400 milyon liralık projeye 2027 yılı için sadece 1 milyon lira ödenek ayrıldığı bilgisi paylaşıldı.

İSKİ’nin İBB’den alacak durumu ve tahsilat planları

2025 yılı sonu itibarıyla İSKİ’nin İBB’den yaklaşık 20 milyar 307 milyon lira alacağı olduğu, bunun 2,5 milyar lirasının 2026, 7 milyar lirasının 2027 ve kalan kısmının 2028 yılında tahsil edilmesinin planlandığı kaydedildi. Sırmacı, 2026 yılında tahsil edilmesi gereken tutarın ne kadarının ödendiğinin açıklanmasını istedi ve tahsilat gecikirse hangi altyapı yatırımlarının etkilenebileceğinin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.

Su tarifelerinde büyük artış ve gelir beklentileri

İstanbul’da su fiyatlarının Ocak 2019’da konut birinci kademe için 4 lira 53 kuruş olduğu, güncel tarifenin ise 66 lira 91 kuruşa yükseldiği belirtildi. Tarifelerin aylık otomatik güncelleme mekanizmasına bağlandığı, bunun dışındaki fiyat artışlarının gerekçelerinin açıklanması gerektiği ifade edildi. Ayrıca 2027 yılı gelir bütçesinde su satışından yaklaşık 111 milyar 100 milyon lira gelir bekleniyor, bu da toplam gelir bütçesinin yüzde 77’sine denk geliyor.

Çevre izinleri ve idari yaptırımlar

2025 Sayıştay denetiminde İSKİ’ye bağlı 28 atık su arıtma tesisinin çevre izni veya geçici faaliyet belgesi olmadan faaliyet gösterdiği tespit edildi. Aynı yıl içinde 34 idari yaptırım uygulanarak toplam 22 milyon 735 bin liralık idari para cezası kesildi. Sırmacı, bu izin eksikliklerinin ne ölçüde giderildiğinin açıklanmasını istedi.

Silahtarağa projesi ve yatırım programı eleştirisi

2019 yılında durdurulan Silahtarağa İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi projesi gündeme getirildi. 2027 yatırım programında Silahtarağa-Baltalimanı Aktarma Tüneli’nin toplam proje bedeli 3 milyar 450 milyon lira olarak öngörülürken, bu proje için 2027’de sadece 1 milyon lira ayrıldığı belirtildi. Sırmacı, ihale, finansman ve inşaat takviminin açıklanmasını talep etti.

Son olarak, İSKİ’nin 2027 yılı için 144 milyar 582 milyon lira gelir, 152 milyar 704 milyon lira gider bütçesi öngördüğü, aradaki 8 milyar 122 milyon liralık finansman açığının nasıl kapatılacağına dair bilginin kamuoyuna verilmesi gerektiği vurgulandı.

Sık sorulan sorular

İSKİ’nin İBB’ye verdiği borç ne kadar?

2025 yılı itibarıyla İSKİ’nin İBB’ye verdiği nakit borç 15 milyar 260 milyon lira, su faturalarından kaynaklanan alacaklarla toplam 17 milyar 38 milyon liraya ulaştı.

2027 yatırım programında arıtma tesisleri için ne kadar ödenek ayrıldı?

Toplam proje bedeli 45 milyar lira olan üç arıtma tesisine 2027 yılında sadece 3 milyon lira ödenek ayrıldı.

İstanbul’da su tarifeleri nasıl değişti?

Ocak 2019’da konut birinci kademe su fiyatı 4 lira 53 kuruşken, 2026 itibarıyla 66 lira 91 kuruşa yükseldi.

Konuyla ilgili