Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen Küresel Finans Zirvesi oturumunda önemli açıklamalarda bulundu.

Kacır, 2030 yılına kadar 5 milyar avronun üzerinde karbonsuzlaşma yatırımını hayata geçirmeyi ve yıllık 20 milyon ton karbondioksit eşdeğerinin üzerinde emisyon azaltımı sağlamayı amaçladıklarını belirtti. Bu hedeflerin, Türkiye'nin sürdürülebilir ekonomik büyüme ve iklim hedefleri doğrultusunda sanayi dönüşümüne katkı sağlayacağını vurguladı.

Türkiye'nin küresel ticaretteki konumu ve sanayi direnci

Bakan Kacır, uluslararası ticaretin genişlemesi, piyasaların serbestleşmesi ve küresel tedarik zincirlerinin entegrasyonunun uzun yıllar ekonomik büyümenin temel unsurları olduğunu ifade etti. Ancak günümüzde bu ekonomik düzenin temellerinin baskı altında olduğunu söyledi. Korumacılık, artan tarife engelleri ve jeopolitik rekabetin çok taraflı ticaret sistemini zorladığını belirten Kacır, ekonomik güvenlik ve stratejik özerklik gibi kavramların giderek daha fazla önem kazandığını aktardı.

Bu zorlu ortamda Türkiye'nin güçlü bir sanayi tabanı kurarak küresel üretim ve ticaretteki konumunu güçlendirmeyi başardığını dile getirdi. İmalat sanayisinin uluslararası üretim ağlarıyla derinlemesine entegre olduğunu anlatan Kacır, Türkiye'nin ticari araç, otobüs, beyaz eşya, güneş paneli, çelik, ferrokrom, ahşap esaslı panel ve çimento üretiminde Avrupa'nın lider üreticisi konumunda olduğunu kaydetti. Ayrıca alüminyum, seramik, plastik ürünler, motorlu taşıtlar ve rüzgar türbinleri alanlarında da Avrupa'nın önde gelen üreticileri arasında yer aldığını söyledi.

Kacır, Çin’den Orta Avrupa’ya kadar uzanan geniş bir ekonomik coğrafyada Türkiye'nin hem ürün çeşitliliği hem de ulaştığı uluslararası pazar sayısı bakımından ikinci sırada bulunduğunu ifade etti.

HİT-30 programı ve yüksek teknoloji yatırımları

Bakan, HİT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında yüksek teknoloji ve iklim uyumlu sanayileşmeye yönelik desteklerin artırıldığını anlattı. Programın batarya, elektrikli araçlar, güneş hücreleri, rüzgar türbinleri, yarı iletkenler, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zeka ve endüstriyel robotlar gibi kritik teknolojilere yönelik yatırımlara önemli teşvikler sunduğunu belirtti.

Türkiye'nin sanayi kalkınmasını ilerletirken aynı zamanda uzun vadeli iklim hedefleriyle uyumlu sanayi dönüşümünü sürdürdüğünü vurguladı. Yüksek teknoloji odaklı yatırımlara ayrıcalıklı finansman sağlamak ve stratejik yatırımlar için imtiyazlı kredi politikası geliştirdiklerini aktardı.

Uluslararası finans kuruluşlarıyla iş birliği ve TIDIP

Kacır, yeşil dönüşümün önündeki yatırım engellerini kaldırmak ve düşük karbonlu sanayi teknolojilerinin yaygınlaşmasını hızlandırmak amacıyla uluslararası finans kuruluşlarıyla yakın iş birliği içinde olduklarını belirtti. Dünya Bankası ile geliştirilen ortaklık kapsamında sanayi kuruluşları, KOBİ’ler ve yeşil teknoloji girişimleri için 1 milyar doların üzerinde finansmanın harekete geçirildiğini söyledi.

Sanayide karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak ve finanse edilebilir proje havuzu oluşturmak için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Dünya Bankası ve Uluslararası Finans Kurumu (IFC) iş birliğinde Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu'nun (TIDIP) kurulduğunu açıkladı.

Özel finansman katılımı ve GFANZ iş birliği

Bakan Kacır, özel sermayenin karbonsuzlaşma sürecine dahil edilmesinin önemine değindi. Ticari bankalar, kurumsal yatırımcılar ve sigorta şirketlerinin sürece etkin katılımının sağlanması gerektiğini belirtti. Net Sıfır İçin Glasgow Finans İttifakı (GFANZ) ile imzalanacak Mutabakat Zaptı'nın, bu diyaloğun yapılandırılmış ve kurumsal bir temele oturtulması açısından kritik bir adım olduğunu söyledi.

GFANZ’ın özel finans kuruluşlarını bir araya getireceğini, yatırım perspektiflerinin paylaşılmasını kolaylaştıracağını ve Türkiye’nin sanayide karbonsuzlaşma sürecindeki finansman engellerine pratik çözümler bulunmasına destek vereceğini aktardı. Bu sayede devletin sağladığı imtiyazlı kaynakların çok daha büyük hacimli özel sermayeyi harekete geçirebileceğini ifade etti.

Bakan Kacır, sanayinin dönüşümünün ancak kamu ve özel sektörün ortak çabası, güveni ve sorumluluk paylaşımıyla mümkün olabileceğini vurguladı. Resmileştirilen ortaklığın TIDIP’e ve küresel özel finans kuruluşlarının sürece katılımına yeni imkanlar sunacağını belirtti. Bu iş birliğinin hem Türkiye sanayisine hem de iklim ve yatırım alanındaki küresel çalışmalara katkı sağlayacağına inandığını sözlerine ekledi.

Konuyla ilgili