Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TRT World Forum 2026 etkinliğinde Türkiye’nin 2026-2030 yıllarını kapsayan Yapay Zeka Eylem Planı’nı kamuoyuna tanıttı. Bu planın temel amacı, yapay zeka alanında Türkiye’yi öncü ülkeler arasına taşımak ve bu teknolojilerin yaygın kullanımını sağlamaktır.

Kacır, planın dört ana eksen üzerine kurulduğunu belirtti: "Farkında ol, faydalan, inşa et ve yön ver." Bu kapsamda 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırılması hedefleniyor. Ayrıca, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin farklı sektörde yapay zeka uygulayabilecek profesyonelin yetiştirilmesi planlanıyor.

Yapay Zeka Eğitimi ve Uzman Yetiştirme Programları

Bakan Kacır, araştırmacıların ve girişimcilerin gerçek hayat problemlerine çözümler geliştirebilmesi için en az 2 bin kamu veri setinin erişime açılacağını açıkladı. Eğitim programları kapsamında bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerileri kazandırıldığı bilgisini verdi. Ayrıca, ulusal süper bilgisayar altyapısının gelişmiş hesaplama kapasitesinden 9 bin araştırmacının yararlandığını kaydetti.

Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC aracılığıyla ise araştırmacılar ve girişimlere Avrupa’nın önde gelen süper bilgisayarlarında 100 milyon dolar değerinde hesaplama kaynağı ücretsiz olarak sunuluyor.

Veri Merkezi Kapasitesi ve Yatırım Hedefleri

Kacır, yapay zeka alanındaki gelişmelerin güçlü bir hesaplama altyapısı gerektirdiğine dikkat çekerek, Türkiye’nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarma hedefini paylaştı. Bu kapsamda veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım yapılması planlanıyor.

HIT-30 Programı ile yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının hızlandırıldığını belirten Kacır, bu yatırımların Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini vurguladı.

BİLGE Modeli ve Yapay Zeka Etik Kurulu

Türkçe büyük dil modeli BİLGE’nin ilk sürümünün yakında geliştiricilerin kullanımına açılacağını duyuran Kacır, bu modelin yerel ekosisteme uygun yeni üretken yapay zekâ uygulamalarına olanak sağlayacağını söyledi. Girişimciler, araştırmacılar ve şirketler BİLGE üzerinden yeni ürün ve hizmetler geliştirebilecek.

Yapay zekanın güvenli ve sorumlu kullanımı için Yapay Zeka Etik Kurulu kurulacak. Bu kurul, mahremiyetin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği gibi konularda rehberlik yapacak. Kacır, düzenlemelerin uygulamaların taşıdığı risklerle orantılı olması gerektiğini ve etkisi yüksek uygulamalarda daha güçlü güvenceler, kullanım öncesi değerlendirmeler ile etkin insan denetimi öngördüklerini ifade etti.

Ayrıca, öncelikli sektörlerde girişimcilerin ve araştırmacıların yeni teknolojileri belirli kurallar altında test edebileceği düzenleyici deneme alanları oluşturulacak.

Uluslararası İş Birliği ve Toplumsal Güvenlik

Kacır, yapay zekayla üretilen dezenformasyon, deepfake içerikler ve algoritmik ayrımcılığın toplumsal güveni tehdit ettiğine dikkat çekti. Bu sorunların tek bir ülkenin çabasıyla çözülemeyeceğini belirten Kacır, Türkiye’nin G20, OECD, UNESCO, Türk Devletleri Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler bünyesindeki çalışmalara katkı sağladığını söyledi.

Yapay zekanın geleceğini belirleyecek kuralların oluşturulmasında tüm ülkelerin etkin söz hakkına sahip olması gerektiğini vurgulayan Kacır, bu teknolojilerin gelecek nesillere güçlü olduğu kadar sorgulama özgürlüğü ve hesap verebilir kurumlar olarak bırakılması gerektiğini ifade etti.

Sık sorulan sorular

Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı’nın temel hedefleri nelerdir?

Plan, 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırmak, 10 bin ileri düzey uzman yetiştirmek ve özel sektör yatırımlarını artırmak gibi hedefleri içeriyor.

Veri merkezi kapasitesi ile ilgili planlar nelerdir?

Türkiye’nin veri merkezi kapasitesi 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarılacak ve bu alanda 10 milyar dolarlık yatırım yapılacak.

BİLGE modeli nedir ve ne zaman kullanıma açılacak?

BİLGE, Türkçe büyük dil modeli olup ilk sürümü yakında geliştiricilerin kullanımına sunulacak.

Konuyla ilgili