Maltepe Özel Ersoy Hastanesi Nöroloji Uzmanı Demet Aslan, gün içinde aniden bastıran aşırı uyku halinin (hipersomni) kişilerin yaşam kalitesini ve güvenliğini ciddi şekilde etkilediğini vurguladı. Uzman, özellikle araç kullanırken veya çalışırken uyuyakalma riski olanların ve her gece yeterli uyku almalarına rağmen gündüz ayakta durmakta zorlananların mutlaka uyku laboratuvarına başvurması gerektiğini belirtti.

Ani Uyku Bastırmalarının Nedenleri Nelerdir?

Demet Aslan, gündüz aşırı uykunun en yaygın nedeninin uyku apnesi olduğunu açıkladı. Uyku apnesinde gece boyunca yaşanan nefes duraklamaları, beynin derin ve yenileyici uykuya geçmesini engelliyor. Bu nedenle kişi gece uyuduğunu düşünse de beyin tam olarak dinlenemiyor ve gündüz yorgunluk hissediliyor. Ayrıca narkolepsi, beynin uyku-uyanıklık döngüsünü kontrol edememesiyle ortaya çıkan nörolojik bir hastalık olup, kişinin en uygun olmayan anlarda bile ani uyku atakları yaşamasına neden oluyor.

Huzursuz Bacaklar Sendromu ve uykuda periyodik bacak hareketleri ise gece boyunca bacakların istemsiz hareket etmesine yol açarak uyku bütünlüğünü bozuyor. Bunun sonucunda bölünmüş gece uykusu ve yorgun bir gündüz kaçınılmaz hale geliyor. Ayrıca vardiyalı çalışma, düzensiz uyku saatleri ve uyumadan önce yoğun mavi ışığa (telefon, televizyon) maruz kalmak vücudun biyolojik saatini bozuyor. İlaç yan etkileri, vitamin eksiklikleri, tansiyon ilaçları, antidepresanlar ve antihistaminikler de gündüz sersemliğine yol açabiliyor. Özellikle D vitamini ve B12 eksiklikleri kronik uykululuğa neden olabiliyor.

Gündüz Uykululuğunun Teşhis Yöntemleri

Uzman, gündüz ani bastıran uykuların artması durumunda ve bu durumun yaşam kalitesini olumsuz etkilemesi halinde kesin teşhis için uyku laboratuvarına başvurulması gerektiğini söyledi. Polisomnografi testi ile gece boyunca kişinin uyku yapısı detaylı şekilde incelenirken, çoklu uyku latans testi (MSLT) ile gündüz ne kadar sürede uykuya daldığı ve REM evresine ne kadar hızlı geçtiği ölçülüyor. Bu testler sayesinde gündüz uykululuğunun altında yatan nedenler belirlenerek uygun tedavi planlanabiliyor.

Sık sorulan sorular

Ani uyku bastırmaları neden tehlikelidir?

Ani uyku bastırmaları, özellikle araç kullanırken veya çalışırken uyuyakalma riski nedeniyle hayat kalitesini ve güvenliğini tehdit eder.

Gündüz aşırı uykunun en yaygın nedeni nedir?

Uyku apnesi, gece yaşanan nefes duraklamaları nedeniyle beynin dinlenmesini engellediği için gündüz aşırı uykunun en yaygın nedenidir.

Gündüz uykululuğunun teşhisi nasıl konur?

Kesin teşhis için uyku laboratuvarında polisomnografi ve çoklu uyku latans testi (MSLT) yapılır.

Konuyla ilgili