Türkiye'de yaklaşık 5 milyon kişinin Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ile yaşadığı tahmin edilirken, bunların sadece 300-500 bini tanı almış durumda. Bu durum, hastalığın erken teşhisinde önemli bir boşluk olduğunu ortaya koyuyor.

KOAH tanısı neden solunum fonksiyon testi ile konuluyor?

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, KOAH’ın hava yollarında kalıcı daralmaya yol açan bir hastalık olduğunu belirtti. Sigaranın KOAH gelişiminde en büyük risk faktörü olduğunu vurgulayan Uzun, "Sigara içen 40 yaşın üzerindeki tüm bireylerin mutlaka solunum fonksiyon testi yaptırmaları gerekiyor" dedi.

Prof. Dr. Uzun, akciğer filmi çekilmesinin KOAH tanısı için yeterli olmadığını ifade ederek, "Akciğer filmi genellikle kanser veya diğer hastalıkları araştırmak için kullanılır. KOAH tanısı ancak solunum fonksiyon testiyle konulabilir. Akciğer filmi normal diye sigaraya devam etmek çok tehlikeli" diye konuştu.

Elektronik sigara da KOAH riskini artırıyor mu?

Sigara endüstrisinin özellikle gençleri hedef alan ürünlerle tütün kullanımını sürdürmeye çalıştığını belirten Uzun, elektronik sigaranın da en az normal sigara kadar zararlı olduğunu söyledi. "Elektronik sigaralar, cazip paketleriyle gençleri aldatıyor ancak bunlar da KOAH ve diğer akciğer hastalıklarına yol açar" dedi.

Sigaranın KOAH üzerindeki etkisinin yüzde 80-90 oranında olduğunu belirten Uzun, çevresel faktörlerin de hastalık gelişiminde rol oynadığını aktardı. Ev içi hava kirliliği, özellikle tezek ve soba yakımı sonucu oluşan duman, sigara içmeyen kadınlarda dahi KOAH görülmesine neden olabiliyor. Ayrıca çevre kirliliği ve mesleki maruziyetler de önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.

KOAH tedavisinde nelere dikkat edilmeli?

KOAH tedavisinde öncelikli hedefin sigaranın bırakılması olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Uzun, hastaların hava yollarını genişletici ilaçları düzenli ve doğru şekilde kullanmaları gerektiğini söyledi. "Bazı hastalar ilaçları alışkanlık yapar diye düzenli kullanmaktan kaçınıyor ya da kendilerini iyi hissettiklerinde bırakıyorlar. Bu yanlış bir yaklaşım" dedi.

İlaçların doğru kullanımı için hastaların doktorlarıyla iyi iletişimde olmaları ve kontrollerde ilaçlarını yanlarında götürmeleri gerektiğini belirtti. Ayrıca KOAH hastalarında enfeksiyonların hastalığın kötüleşmesine yol açtığını ifade eden Uzun, yıllık grip aşısı ve beş yılda bir zatürre aşısının önemini vurguladı.

Hastalığın ilerleyici olduğunu ve tamamen iyileşmenin mümkün olmadığını belirten Uzun, "Erken yaşta sigarayı bırakmak en etkili önlemdir. KOAH geliştikten sonra hastalığın semptomlarını ve ilerlemesini engelleyen tedavilerimiz var ancak tamamen kurtulmak mümkün değil" diye konuştu.

Hastalara temiz havada yürüyüş yapmaları ve kaslarını güçlendirmeleri için rehabilitasyon programlarına katılmaları da öneriliyor.

Sık sorulan sorular

KOAH tanısı nasıl konulur?

KOAH tanısı solunum fonksiyon testi ile konulur, akciğer filmi tanı için yeterli değildir.

Sigara dışındaki KOAH risk faktörleri nelerdir?

Ev içi ve dışı hava kirliliği ile mesleki maruziyetler KOAH gelişiminde önemli rol oynar.

KOAH tedavisinde hangi önlemler alınmalıdır?

Sigaranın bırakılması, hava yollarını genişletici ilaçların düzenli kullanımı ve grip ile zatürre aşılarının yapılması gereklidir.

Konuyla ilgili