Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), solunum yollarında daralma ve akciğer dokusunda hasar oluşturarak solunum kapasitesini azaltan ilerleyici bir hastalık olarak tanımlanır. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Ali Ekinci, KOAH’ın başlangıç evresinde belirtilerin hafif olabileceğini ve bu nedenle göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Dr. Ekinci, "Geçmeyen öksürük, balgam üretimi ve özellikle hareket sırasında ortaya çıkan nefes darlığı önemli belirtilerdir. Bu şikâyetlerin yaşlanma ya da sigara kullanımı gibi nedenlerle normal karşılanması, hastalığın tanısının gecikmesine yol açabilir" dedi.

KOAH’ın akciğerlerde neden olduğu hasar nasıl gelişir?

KOAH, hava yollarının daralması ve akciğer dokusunun zarar görmesi sonucu kalıcı hasara neden olur. Dr. Ekinci, "Kronik bronşitte hava yollarının duvarları iltihaplanır ve kalınlaşırken, balgam üretimi artar. Amfizemde ise hava keseciklerinin duvarları hasar görerek esnekliğini kaybeder. Bu durum, özellikle nefes verme sırasında havanın akciğerlerde hapsolmasına ve hava alışverişinin azalmasına yol açar" diye açıkladı.

Erken belirtiler nelerdir ve ne zaman doktora başvurulmalı?

KOAH’ın erken evrelerinde belirtiler hafif olabilir. Ancak Dr. Ekinci, "Geçmeyen veya tekrarlayan öksürük, balgam çıkarma, hırıltı, göğüste sıkışma hissi ve hareket sırasında nefes darlığı gibi şikâyetler varsa dikkate alınmalıdır. Özellikle merdiven çıkarken nefes nefese kalmak önemlidir. Bu belirtiler sadece yaşlanma veya sigara kullanımıyla ilişkilendirilmemeli, artış gösteriyorsa mutlaka Göğüs Hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır" ifadelerini kullandı.

Hastalığın sadece sigara içenlerde görülmediğini belirten Dr. Ekinci, pasif içicilik, mesleki toz ve kimyasal maruziyet, hava kirliliği ve yetersiz havalandırılan alanlarda kullanılan yakıtların dumanının da KOAH gelişiminde etkili olduğunu söyledi. Ayrıca çocuklukta akciğer gelişimini etkileyen durumlar ve genetik faktörlerin de hastalığa katkıda bulunabileceğini ekledi.

KOAH tanısı nasıl konur ve alevlenmeler nelere yol açar?

KOAH tanısında hastanın şikâyetleri ve maruziyet öyküsü önemli olmakla birlikte solunum fonksiyon testleri kullanılır. Dr. Ekinci, "Spirometri testi, hava akımındaki kısıtlanmayı ölçerek KOAH tanısını doğrular. Uzun süreli öksürük, balgam, hırıltı veya eforla nefes darlığı yaşayan ve sigara ya da zararlı maddelere maruz kalan kişilerin bu testi yaptırması gerekir" dedi.

Alevlenme dönemlerinde belirtiler kötüleşebilir. Dr. Ekinci, "Nefes darlığı ve öksürük artabilir, balgam miktarında veya renginde değişiklik olabilir. Solunum yolu enfeksiyonları, soğuk hava, duman ve hava kirliliği alevlenmeleri tetikleyebilir. Bu durumlarda tıbbi değerlendirme şarttır; ciddi nefes darlığında acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır" uyarısında bulundu.

KOAH tedavisinde hangi yöntemler uygulanır?

KOAH tamamen iyileştirilemese de uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Dr. Ekinci, "Tedavide inhaler ilaçlar, solunum rehabilitasyonu ve gerekirse oksijen tedavisi kullanılır. Solunum rehabilitasyonu egzersiz, nefes yönetimi ve hastalıkla baş etme eğitimini içerir. Oksijen tedavisi ise kandaki oksijen seviyesi düşük olan hastalara uygulanır" dedi.

Hastalığın ilerlemesini önlemek için sigaranın bırakılması ve pasif içicilikten uzak durulması çok önemlidir. Ayrıca grip, pnömokok ve COVID-19 aşılarının hekim önerisiyle yapılması, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenme hastalık yönetimine katkı sağlar. Kilo kaybı veya iştahsızlık yaşayan hastaların beslenme desteği alması gerekir.

Sık sorulan sorular

KOAH’ın erken belirtileri nelerdir?

Geçmeyen öksürük, balgam çıkarma, hırıltı, göğüste sıkışma hissi ve özellikle hareket sırasında nefes darlığı KOAH’ın erken belirtilerindendir.

KOAH sadece sigara içenlerde mi görülür?

Hayır, pasif içicilik, hava kirliliği, mesleki toz ve kimyasal maruziyet gibi faktörler de KOAH gelişiminde rol oynar.

KOAH tanısı nasıl konur?

Hastanın şikâyetleri ve maruziyet öyküsünün yanı sıra spirometri gibi solunum fonksiyon testleriyle KOAH tanısı doğrulanır.

Konuyla ilgili