Acıbadem Kent Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alev Gürgün, akciğer sağlığının temellerinin anne karnında atıldığını belirterek, bu konuda önemli uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Gürgün, 18 Kasım Dünya KOAH Günü öncesinde yaptığı açıklamada, akciğer sağlığının sadece yetişkinlikte değil, yaşamın her döneminde korunması gerektiğini vurguladı.

Anne Karnında Akciğer Sağlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Prof. Dr. Gürgün, sağlıklı akciğer gelişiminin anne karnında başladığını ifade ederek, gebelikte annenin tütün dumanından uzak durmasının, düşük doğum ağırlığı ve prematüre doğumun önlenmesinin bebeklerin sağlıklı akciğerlere sahip olması açısından kritik olduğunu söyledi. Doğum sonrası ise çocukların sigara dumanına maruz kalmaması, dengeli beslenmesi, aşılarının zamanında yapılması ve solunum yolu enfeksiyonlarının uygun şekilde yönetilmesinin önemine dikkat çekti.

Düşük doğum ağırlığı, erken doğum ve çocuklukta sık yaşanan solunum yolu enfeksiyonlarının ilerleyen yaşlarda akciğer sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Gürgün, anne adaylarının sigara ve tütün kullanımından kaçınmasının gerekliliğini vurguladı. Korunmanın ne kadar erken başlarsa o kadar etkili olduğunu ifade etti.

KOAH Belirtileri ve Erken Tanının Önemi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’nın (KOAH) hava yolları ve akciğer dokusunda kalıcı hava akımı kısıtlanmasıyla ortaya çıktığını anlatan Prof. Dr. Gürgün, hastalığın önlenebilir ve tedavi edilebilir olduğunu söyledi. Sürekli öksürük, balgam, nefes darlığı ve çabuk yorulmanın KOAH’ın temel belirtileri arasında yer aldığını belirtti.

Bu belirtilerin özellikle ileri yaşlarda yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülüp göz ardı edildiğini kaydeden Gürgün, hastalığın ilerlemesiyle günlük aktivitelerin zorlaşabileceğini ifade etti. 40 yaş üzerindeki sigara kullanan veya zararlı solunum yolu maruziyeti olan kişilerin bu belirtileri mutlaka araştırması gerektiğini söyledi. Ayrıca KOAH’ın sadece ileri yaş hastalığı olmadığını, gençlerde de gelişebileceğini belirtti.

Tanı Yöntemleri ve Sigaranın Rolü

KOAH tanısında hasta öyküsü ve hekim değerlendirmesinin yanı sıra spirometri testi kullanıldığını belirten Prof. Dr. Gürgün, bu testle akciğer kapasitesi ve hava akımındaki kısıtlanmanın ölçüldüğünü ifade etti. Risk altındaki veya belirtileri olan kişilerin vakit kaybetmeden göğüs hastalıkları uzmanına başvurması gerektiğini söyledi.

Sigaranın KOAH gelişiminde en önemli risk faktörü olduğunu vurgulayan Gürgün, sigaraya hiç başlamamanın ve kullananların bırakmasının akciğer sağlığını korumada en etkili yöntemler olduğunu belirtti. Sigarayı bırakmanın her yaşta faydalı olduğunu, KOAH tanısı konmuş hastalarda bile sigarayı bırakmanın akciğer fonksiyonlarının kaybını yavaşlattığını söyledi. Elektronik sigara ve nargilenin güvenli alternatif olmadığını da ekledi.

Pasif içiciliğin önlenmesinin evde, araçta ve iş yerinde büyük önem taşıdığını ifade eden Gürgün, sigarayı bırakmak isteyenlerin sigara bırakma polikliniklerinden destek alabileceğini belirtti.

KOAH Risk Faktörleri ve Toplumsal Önlemler

KOAH riskinin sadece sigarayla sınırlı olmadığını belirten Prof. Dr. Gürgün, odun, kömür ve tezek gibi yakıtların yanması sonucu oluşan duman ile dış ortam hava kirliliğinin de akciğer sağlığını tehdit ettiğini söyledi. Hastalıkla mücadelede bireysel önlemlerin yanı sıra toplumsal koruyucu uygulamaların da önemli olduğunu vurguladı.

Gürgün, tütün kontrolü, temiz hava politikaları ve güvenli çalışma koşullarının yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti. Küresel Hastalık Yükü 2021 analizine göre dünyada KOAH nedeniyle yaklaşık 3,7 milyon kişinin hayatını kaybettiğini, 1990-2021 arasında hastalık vakalarının yüzde 112, ölüm sayısının ise yüzde 49 arttığını belirtti.

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı’nın 2020 KOAH raporuna göre ise Türkiye’de yaklaşık 4 milyon KOAH hastası olduğu tahmin edilmektedir.

Sık sorulan sorular

Akciğer sağlığı ne zaman korunmaya başlanmalıdır?

Akciğer sağlığının korunması anne karnında başlamalıdır ve yaşam boyu devam etmelidir.

KOAH belirtileri nelerdir?

Sürekli öksürük, balgam, nefes darlığı ve çabuk yorulma KOAH’ın başlıca belirtilerindendir.

KOAH tanısı nasıl konulur?

KOAH tanısı hasta öyküsü, hekim değerlendirmesi ve spirometri testi ile konulur.