Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 6-17 yaş aralığındaki çocukların dijital teknoloji kullanım alışkanlıklarını ortaya koydu. Araştırmaya göre, bu yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor.
Yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş aralığındaki çocukların yüzde 66,2'si, 11-17 yaş grubundakilerin ise yüzde 89,8'i cep telefonu kullanıyor. Cep telefonu kullanan çocukların büyük çoğunluğu, yüzde 97,4'ü, düzenli olarak bu cihazları kullandığını belirtti.
Çocukların Cep Telefonu Kullanım Amaçları ve Sıklığı
6-10 yaş grubundaki çocuklar arasında cep telefonu kullanımında en yaygın aktivite yüzde 73,3 ile oyun oynamak olurken, 11-17 yaş grubunda yüzde 87,8 ile internette gezinmek ilk sırada yer aldı. Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8'i cihazlarını en az 30 dakikada bir kontrol ettiklerini ifade etti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 iken, 11-17 yaş grubunda yüzde 48,0 olarak kaydedildi.
İnternet Kullanımı ve Dijital Alışkanlıklar
Çocukların internet kullanım oranı yüzde 92,7 olarak ölçüldü. Yaş gruplarına göre bakıldığında, 6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 86,6'sı, 11-17 yaş grubundakilerin ise yüzde 96,9'u internet kullanıyor. Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53,0'ı hafta içi, yüzde 63,4'ü ise hafta sonu günde iki saat veya daha fazla süre internette vakit geçiriyor.
İnternet kullanım amaçları arasında video izlemek yüzde 86,2 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti. En az tercih edilen internet aktivitesi ise yüzde 17,9 ile çevrim içi derse veya kursa katılmak oldu.
Sosyal Medya ve Dijital Oyun Alışkanlıkları
Sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8 olarak belirlendi. Erkek çocukların yüzde 71,4'ü, kız çocuklarının ise yüzde 68,1'i sosyal medya kullanıyor. 6-10 yaş grubunda bu oran yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 83,4 olarak kaydedildi.
Dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 oldu. Erkek çocukların yüzde 77,4'ü, kız çocuklarının ise yüzde 58,2'si dijital oyun oynuyor. Yaş gruplarına göre bakıldığında, 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 67,3 oranında dijital oyun oynama görüldü.
Dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7'si düzenli olarak oyun oynadığını belirtti. En çok tercih edilen oyun türü yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları oldu. Bunu yüzde 44,5 ile strateji ve taktik oyunları, yüzde 41,6 ile spor oyunları izledi.
Çocuklara dijital oyun oynamaya dair düşünceleri sorulduğunda, 6-10 yaş grubunda yüzde 34,7'si fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olduğunu belirtirken, 11-17 yaş grubunda yüzde 34,5'i ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadıklarını düşündüğünü ifade etti.
Ekran Süresi ve Sosyal Etkiler
Çocuklar ekran karşısında geçirdikleri sürenin yaşamlarına etkileri hakkında da görüş bildirdi. Yüzde 48,3'ü daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2'si daha az ders çalıştığını, yüzde 33,0'ı ailesiyle daha az vakit geçirdiğini, yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla daha az yüz yüze görüşüp oyun oynadığını ve yüzde 25,4'ü daha az uyuduğunu belirtti.
Üretken Yapay Zeka Kullanımı
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63,0'ı üretken yapay zeka kullanıyor. Bu oran kız çocuklarında yüzde 65,5, erkek çocuklarda ise yüzde 60,6 olarak ölçüldü. Üretken yapay zeka kullanım amaçları arasında yüzde 88,1 ile örgün eğitim ön planda yer aldı, bunu yüzde 58,6 ile özel amaçlı kullanım takip etti.
Yapay zeka kullanmama nedenleri arasında yüzde 68,9 ile yapay zekanın varlığından haberdar olmama ilk sırada yer aldı. Diğer nedenler arasında yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymama, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmemek ve yüzde 16,1 ile gizlilik, güvenlik endişeleri sayıldı.
Siber Zorbalık ve Etkileri
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2 oldu. Bu oran siber zorbalık yapan çocuklarda yüzde 4,6, zorbalığa tanıklık edenlerde ise yüzde 23,6 olarak kaydedildi. Zorbalık çoğunlukla arkadaş veya akranlar tarafından gerçekleştiriliyor; yüzde 73,3'ü yüz yüze tanışılan kişilerden kaynaklandığını belirtti.
Siber zorbalığın gerçekleştiği dijital ortamlar arasında anlık mesajlaşma uygulamaları yüzde 56,5 ile ilk sırada yer aldı. Bunu telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar yüzde 51,1, sosyal medya platformları yüzde 40,7, internet oyunları yüzde 24,9, cep telefonu aramaları yüzde 20,6 ve sohbet odaları yüzde 16,3 ile takip etti.
Çocukların karşılaştığı siber zorbalık türleri arasında yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesi en yaygın biçim oldu. Bunu yüzde 20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi veya herkesin görebileceği şekilde paylaşılması, yüzde 15,8 ile asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması izledi.
Zorbalığın nedenleri arasında yüzde 60,4 ile davranış biçimleri, yüzde 33,1 ile fiziksel özellikler veya dış görünüş, yüzde 4,4 ile aile kökeni, yüzde 2,4 ile maddi durum ve yüzde 1,7 ile engeller yer aldı. Yüzde 9,4 ise diğer nedenleri belirtti.
11-17 yaş grubundaki çocuklar arasında siber zorbalığa maruz kalma, yapma veya tanıklık etme oranı yüzde 28,1 olarak ölçüldü. Bu çocukların yüzde 7,8'i yaşadıklarının okula devam durumlarını etkilediğini ifade etti. Bu oran kız çocuklarında yüzde 10,5, erkek çocuklarda ise yüzde 5,3 olarak kaydedildi.
Sık sorulan sorular
6-17 yaş grubundaki çocukların cep telefonu kullanma oranı nedir?
TÜİK verilerine göre bu yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu kullanıyor.
Çocuklar internette en çok ne amaçla vakit geçiriyor?
Çocuklar interneti en çok video izlemek için kullanıyor, bunu ders çalışma ve sosyal medya takip ediyor.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




