Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından düzenlenen Çarşamba Söyleşileri kapsamında bu hafta Kuşadası’nın zehirli bitkileri, toksik birleşimleri ve bu bitkilerin doğadaki özellikleri üzerinde duruldu. Söyleşide, Kuşadası’nın bitki çeşitliliğinin korunmasının önemi de vurgulandı.

EKODOSD, Aydın bölgesinde ekosistem ve tarih koruma çalışmaları yürütürken, düzenli olarak gerçekleştirdiği söyleşilerle doğa bilincini artırmayı hedefliyor. Bu haftaki programda, Denizli Pamukkale Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi ve EKODOSD Bilim Danışmanı Prof. Dr. Ali Çelik ile asistanları Betül Kollu ve Feyzanur Sarıdaş konuk olarak yer aldı.

Kuşadası florasının zenginliği ve zehirli bitkilerin etkileri

Prof. Dr. Ali Çelik, fitotoksinlerin metabolizması ve çevrede bulunan zehirli bitkilerin içerdiği toksik birleşimlerin insan sağlığı üzerindeki etkileri hakkında katılımcılara kapsamlı bilgiler sundu. Türkiye florasının zenginliğine dikkat çeken Çelik, Kuşadası’nın Akdeniz fitocoğrafik bölgesi içinde önemli bir yer tuttuğunu belirtti. Bölgenin soğanlı, yumrulu ve rizomlu bitkiler açısından zengin olduğunu ifade eden Çelik, kıyı ekosistemlerinde yer alan tuzcul, kumcul ve kayalık çatlaklarda yetişen bitkilerin çevresel baskılar nedeniyle tehdit altında olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Çelik, bir turizm kenti olan Kuşadası’nın sadece deniz, kum ve güneşten ibaret olmadığını, doğal alanlar ve biyolojik çeşitliliğin de kent kimliğinin önemli parçaları olduğunu söyledi.

Zehirli bitkilerle ilgili riskler ve koruma çağrısı

Söyleşinin ikinci bölümünde yüksek lisans öğrencileri Betül Kollu ve Feyzanur Sarıdaş, Türkiye florasındaki endemizm oranının yaklaşık yüzde 30 olduğunu belirterek bitkilerin ürettiği alkaloitler, glikozitler, saponinler, reçineler ve terpenler gibi sekonder metabolitler hakkında sunum yaptı. Bu kimyasal bileşenlerin bitkilerin savunma mekanizmalarında ve toksik etkilerinde önemli rol oynadığı açıklandı.

EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, söyleşiyle ilgili yaptığı açıklamada Kuşadası florasında yer alan önemli zehirli bitkilerle ilgili detaylı bilgiler verildiğini belirtti. Sürücü, özellikle doğada sıkça tüketilen veya şifalı bilinen türlerle morfolojik benzerlik gösteren zehirli bitkilerin karıştırılma ve zehirlenme risklerinin ciddi olduğunu söyledi. Örnek olarak ölümcül baldıran bitkisinin gövdesindeki kırmızı lekelerin ayırt edici özellik olmasına rağmen yapraklarının maydanoz gibi yenilebilir yeşilliklerle karıştırılabildiği belirtildi. Ayrıca acı çiğdemin zehirsiz çiğdem türleriyle, yüksük otunun ise sinir otu ile karıştırılabildiği ifade edildi.

Söyleşide güzelavrat otu, eşek hıyarı, kırlangıç otu ve yılan bıçağı gibi türlerin morfolojik ve ekolojik özellikleri, antik dönemden günümüze tıbbi ve geleneksel kullanımları ile toksikolojik belirtileri ayrıntılı şekilde ele alındı.

Program sonunda katılımcıların soruları yanıtlandı ve Prof. Dr. Ali Çelik, Betül Kollu ile Feyzanur Sarıdaş’a Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mesut Kırmacı tarafından EKODOSD teşekkür belgesi takdim edildi.

Sık sorulan sorular

EKODOSD Çarşamba Söyleşileri’nde hangi konu işlendi?

Kuşadası’nın zehirli bitkileri, fitotoksinler ve toksik birleşimlerin insan sağlığına etkileri ele alındı.

Kuşadası florasının özellikleri nelerdir?

Kuşadası, Akdeniz fitocoğrafik bölgesinde yer alır ve soğanlı, yumrulu, rizomlu bitkiler açısından zengindir.

Zehirli bitkilerle ilgili hangi riskler vurgulandı?

Özellikle zehirli bitkilerin yenilebilir türlerle morfolojik benzerliği nedeniyle karıştırılma ve zehirlenme riski üzerinde duruldu.