Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Beşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından Suriye’ye gerçekleştirdiği ilk resmi ziyarette başkent Şam’da Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile bir araya geldi.

İki yetkili, Tişrin Sarayı’nda düzenlenen ortak basın toplantısında Suriye-AB ilişkileri ve bölgesel konuları değerlendirdi. Şeybani, AB’nin Mayıs ayında İçişleri ve Savunma Bakanlıkları gibi bazı kurumları yaptırım listesinden çıkardığını, ayrıca ulusal kurumlarla başlatılan gönüllü geri dönüş sürecine AB’nin katkıda bulunduğunu ifade etti.

Suriye’nin uluslararası finans sistemine entegrasyonu hedefleniyor

Şeybani, Suriye’nin 2028-2030 döneminde uluslararası finans sistemine dahil olabilmesi için stratejik bir taahhüt sağlamak istediklerini belirtti. Ayrıca eski rejim faillerinin teslim edilmesi taleplerinin devam edeceğini vurguladı.

Bölgesel güvenlik konularına da değinen Şeybani, Suriye’nin ABD-İran çatışmasının dışında kaldığını ve ülkesinin bu savaş için bir platform olarak kullanılmasını reddettiğini söyledi. Körfez ülkeleri ve Ürdün’e yönelik İran saldırıları karşısında diplomatik çözümler çağrısında bulunduklarını aktardı.

İsrail’in Golan Tepeleri’ndeki saldırıları ele alındı

Şeybani, AB Yüksek Temsilcisi Kallas ile İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırılarını kapsamlı şekilde görüştüklerini açıkladı. Saldırıların 28 Aralık 2024’ten beri devam ettiğini belirten Şeybani, AB’den bu saldırıları doğru şekilde tanımlamasını talep ettiklerini ifade etti.

Suriye’nin toprak bütünlüğüne vurgu yapan Şeybani, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına atıfta bulunarak Golan Tepeleri’nin İsrail tarafından ilhakının yasa dışı ve kabul edilemez olduğunu dile getirdi. İsrail’e 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrılması Antlaşması’na dönme çağrısı yaptı ve BM Ateşkes Gözlem Gücü’nün görevine yeniden başlaması için Avrupa’nın desteğini istedi.

Şeybani ayrıca Brüksel’deki diplomatik temsil seviyesinin büyükelçilik düzeyine yükseltilmesi için iş birliği yapmak istediklerini belirtti.

AB’den Suriye’nin geçiş sürecine kapsamlı destek

Kallas, Suriye’deki geçiş sürecinin başarısının Avrupa için kritik olduğunu vurguladı. AB’nin siyasi ve ekonomik araçlarla Suriye’ye destek verdiğini, ilişkilerin normalleşmesi için önemli adımlar attığını söyledi.

AB’nin Suriye’nin toparlanması, insani ihtiyaçların karşılanması ve kurumların güçlendirilmesi amacıyla 620 milyon euro kaynak sağladığını belirten Kallas, yerli ve yabancı yatırımlar için güven ortamının oluşturulmasının önemine dikkat çekti. Güvenlik, hukukun üstünlüğü, işleyen kurumlar ve kadınların topluma eşit katılımı gibi unsurların temel olduğunu ifade etti.

Kallas, savaş sonrası yaklaşık 1,8 milyon kişinin yurt dışından Suriye’ye döndüğünü, geri dönüşlerin güvenli, onurlu ve kalıcı olması gerektiğini belirtti. Dönenlerin evlere, okullara, hastanelere ve güvenliğe ihtiyacı olduğunu söyledi. Ayrıca Suriye’nin kuzeydoğusunun ülkeye yeniden entegre edilmesinin önemli bir adım olduğunu, bu sürecin Kürtlerin haklarını koruması ve toplumlara karar süreçlerinde söz hakkı tanıması gerektiğini vurguladı. Süveyda bölgesinde diyalog ve güven inşasının hayati önem taşıdığını dile getirdi.

Bölgesel güvenlik ve Rusya’nın askeri varlığı tartışıldı

Kallas, Şeybani ile bölgesel güvenlik meselelerini de ele aldığını açıkladı. Suriye’nin İsrail konusundaki itidalli tutumu ve ABD-İran çatışmasının dışında kalma kararının çatışmanın yayılmasını önlediğini kaydetti. Suriye ile İsrail arasında geçen yıl boyunca güvenlik görüşmeleri yapıldığını, Suriye’nin egemenliğine ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrılması Anlaşması’na saygı gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığına da değinen Kallas, Moskova’nın Esad rejimine destek için üslerini kullandığını ancak son dönemde imzalanan mutabakatların Rus askeri etkisinin azalmasına yol açmasını umduklarını söyledi. Suriye’nin Rusya’ya bağımlılığından kurtulmak için güvenilir alternatiflere sahip olduğunu ifade etti.

Kallas, Esad rejiminin devrilmesinden sonra Suriye ile AB arasındaki ilişkilerin önemli ölçüde ilerlediğini belirterek, Avrupa’nın Suriye’nin geçiş sürecinin başarılı olmasını istediğini ve Suriye’nin uluslararası toplumdaki hak ettiği yeri alması için kalıcı destek sağlamaya hazır olduğunu vurguladı.

Sık sorulan sorular

Kaja Kallas Suriye’ye ne zaman ilk resmi ziyaretini yaptı?

Beşar Esad rejiminin devrilmesinden sonra Kaja Kallas, Suriye’ye ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdi.

Suriye ve AB arasında hangi konular görüşüldü?

Görüşmede siyasi dönüşüm süreci, yaptırımların kaldırılması, gönüllü geri dönüşler, bölgesel güvenlik ve İsrail’in saldırıları ele alındı.

Konuyla ilgili