Fransa’da kamu çalışanları ve itfaiyeciler, maaş artışı ve kamu hizmetlerine daha fazla kaynak sağlanması talebiyle ülke genelinde kitlesel protestolar gerçekleştirdi. Başkent Paris başta olmak üzere 170’ten fazla noktada düzenlenen gösterilere binlerce kişi katıldı.

Gösterilerin nedeni ve katılım sayıları

Kamu sektöründeki başlıca sendikaların çağrısıyla düzenlenen eylemlerde, çalışanlar maaşlarının artırılmasını, personel eksikliklerinin giderilmesini ve kamu hizmetlerine ayrılan kaynakların güçlendirilmesini istedi. Fransa İçişleri Bakanlığı, gösterilere 206 bin kişinin katıldığını bildirirken, sendikalar bu sayının 300 bini aştığını açıkladı.

Başkent Paris’te Cumhuriyet Meydanı’nda toplanan göstericiler Nation Meydanı’na yürüdü. Gün içinde farklı bölgelerden gelen binlerce itfaiyeci de yürüyüşe katıldı. İtfaiyeciler, personel ve ekipman eksikliğine dikkat çekerek artan iş yükü karşısında daha fazla kaynak talep etti.

Sendikaların talepleri ve hükümetin yaklaşımı

Genel İş Konfederasyonu’nun (CGT) Genel Sekreteri Sophie Binet, kamu çalışanlarının kriz dönemlerinde üstlendiği görevleri vurgulayarak, maaşların düşürülmesine karşı çıktı. Binet, hükümetin 2027 bütçesini "tehlikeli" olarak nitelendirip kamu hizmetlerindeki kesintilerden vazgeçilmesini istedi. Taleplerin karşılanmaması halinde yeni grev ve eylemlerin gündeme gelebileceğini belirtti.

Gösterilere katılan kamu çalışanları ise maaşlar ve çalışma koşullarına ilişkin tepkilerini dile getirdi. Marsilya’da 26 yıldır kamu sektöründe çalışan bir belediye çalışanı aylığının bin 700 euro olduğunu belirterek durumu "utanç verici" olarak tanımladı.

Hükümet ise kamu çalışanlarının maaşlarının hesaplanmasında kullanılan temel değeri 2027’de artırmayı planlamıyor. Bu değer 2022’de yüzde 3,5, 2023’te yüzde 1,5 artırılmış, Temmuz 2023’ten itibaren ise genel bir artış yapılmamıştı. 2027’de temel değerin artırılmamasıyla yaklaşık 2 milyar euro tasarruf hedefleniyor.

Başbakan Sebastien Lecornu, bütçe açığını azaltmak için 54 milyar euroluk tasarruf planı olduğunu açıkladı. Kamu Hesapları Bakanı David Amiel, düşük ücretli çalışanlara yönelik adımlar üzerinde çalışıldığını belirtti. Greve katılım oranları merkezi devlet kurumlarında yüzde 9,64, yerel yönetimlerde yüzde 5,68, kamu hastanelerinde ise yüzde 4,5 olarak kaydedildi.

Hükümet, tüm kamu çalışanlarını kapsayan genel bir maaş artışına sıcak bakmıyor ancak düşük ücretliler ve kariyer ilerlemeleri için hedefli tedbirleri 2 Ekim’de sendikalara sunmayı planlıyor.

İtfaiyecilerin talepleri ve eylemleri

Fransa’nın çeşitli bölgelerinden Paris’e gelen binlerce itfaiyeci, İtalya Meydanı’ndan başlayıp Bastille Meydanı’nda kamu çalışanlarının kortejine katılarak Nation Meydanı’na yürüdü. İtfaiyecilerin en önemli talepleri arasında personel sayısının artırılması, araç ve ekipmanların güçlendirilmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, mesleki sağlık risklerinin tanınması ve kalıcı finansman sağlanması yer aldı.

İtfaiyecileri temsil eden 9 sendikadan 8’i 8 Eylül-20 Ekim tarihleri arasında grev bildiriminde bulundu. 2025’te hazırlanan resmi rapora göre ülke genelinde en az 21 bin yeni profesyonel itfaiyecinin istihdam edilmesi talep ediliyor. Grevlere rağmen acil müdahale ve kurtarma hizmetleri devam ediyor.

İtfaiyecilerin personel ve kaynak sorunları, özellikle yoğun geçen yaz ayları sonrası yeniden gündeme geldi. 2026 yazında yaklaşık 100 bin hektarlık alan yanarken, bu rakam son 20 yılın ortalamasının beş katına ulaştı. Toplam müdahale sayısı 2002’den bu yana yüzde 30’dan fazla artarken, acil yardım görevlerinin payı yüzde 59’dan yüzde 87’ye yükseldi.

İtfaiyeciler, sağlık sistemindeki personel eksikliği nedeniyle acil yardım vakalarına daha fazla yönlendirildiklerini ve asli görevleri üzerindeki yükün arttığını belirtti. UNSA İtfaiyeciler Başkanı David Saquet, sahadaki çalışma koşullarına dikkat çekerek, "Artık cevaplara ihtiyacımız var. Sahada acı çeken, kendisini kötü hisseden ve anlaşılmadığını düşünen kadınlar ve erkekler var" dedi.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, itfaiyeci sendikalarıyla yaptığı görüşmenin ardından sorunların farkında olduklarını ve tespitlerde hemfikir olduklarını söyledi. Nunez, itfaiyecilerin asli görevlerine daha fazla yoğunlaşabilmesi için görev dağılımının yeniden düzenleneceğini, orman yangınlarına müdahale kapasitesinin artırılacağını ve finansman çalışmalarının sürdüğünü açıkladı. 2027 bütçesiyle itfaiye ve kurtarma hizmetlerine ayrılan kaynakların artırılacağını belirtti.

Sendikalar ise verilen sözlerin somut adımlara dönüşmesini talep ediyor. Ortak açıklamada, "Sivil güvenlik bugün ayakta kalıyorsa bu çalışanların olağanüstü özverisi sayesinde. Ancak sistem artık yalnızca onların fedakarlığına dayanamaz. Tespit dönemi bitti, artık karar zamanı" ifadeleri kullanıldı.

Lise öğrencilerinin protestoları ve yaşanan olaylar

Kamu çalışanlarının eylemleriyle aynı gün, eğitim sistemindeki personel ve kaynak yetersizliğine dikkat çeken lise öğrencileri de protestolara destek verdi. Eğitim Bakanlığı verilerine göre ülke genelinde 338 lise protestolardan etkilendi, bazı okullarda öğrenciler girişleri kapattı.

Gün içinde yaşanan olaylarda 10 kişi yaralandı, 40 kişi gözaltına alındı. Öğrencilerin talepleri arasında öğretmen ve personel eksikliği, kalabalık sınıflar ve yetersiz okul kaynakları bulunuyor. Paris’te Hélne-Boucher Lisesi son sınıf öğrencisi Mael Breton, "Özellikle okulumuzda ve genel olarak milli eğitim sisteminde ciddi bir kaynak eksikliği var" dedi.

Protestolar sırasında Lille’de bir lisenin önündeki çöp konteynerleri ateşe verildi, Paris yakınlarındaki Saint-Denis’de polis müdahalesi ve gözaltılar yaşandı.

Başbakan Sebastien Lecornu, öğrencilerin dile getirdiği sorunların dikkate alınması gerektiğini belirterek, "Liselerin yaşadığı sorunlar dinlenmeli ve ele alınmalı. Şiddet ise açık biçimde kınanmalı" dedi. Eğitim Bakanı Edouard Geffray ise öğrenci taleplerini "tamamen meşru" olarak nitelendirirken, eylemlerle şiddet olaylarına karışan grupların ayrılması gerektiğini ifade etti.

Sık sorulan sorular

Fransa’da kamu çalışanları hangi taleplerle protesto yaptı?

Maaş artışı, personel eksikliklerinin giderilmesi ve kamu hizmetlerine daha fazla kaynak sağlanması talepleriyle gösteri düzenlediler.

İtfaiyecilerin protestodaki öncelikli talepleri nelerdir?

İtfaiyeciler personel sayısının artırılmasını, ekipmanların güçlendirilmesini, çalışma şartlarının iyileştirilmesini ve kalıcı finansman sağlanmasını istiyor.

Lise öğrencilerinin protestolarında ne oldu?

Öğrenciler eğitimde personel ve kaynak yetersizliğine tepki gösterdi; protestolarda 10 kişi yaralandı, 40 kişi gözaltına alındı.