Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya’nın güvenlik mimarisi taleplerine odaklanmanın, ateşkesi gölgede bırakabileceği ve Rusya’nın kurduğu bir tuzağa düşülmesine neden olabileceği uyarısında bulundu.

AB ülkelerinin liderleri, İrlanda’nın başkenti Dublin’de yapay zekanın ekonomik ve toplumsal etkileri, rekabetçilik ve Ukrayna gündemleriyle düzenlenen gayriresmi AB Liderler Zirvesi’nde bir araya geldi. Zirve öncesinde gazetecilere konuşan Kallas, gündemde yapay zekanın karanlık tarafları ve Ukrayna ile Rusya arasındaki barış görüşmelerinin olduğunu aktardı.

Rusya’nın taleplerine karşı dikkatli olunmalı

Kallas, ABD’li müzakereci Jared Kushner’in kendisinin 1,5 yıl önce dile getirdiği görüşü kabul ettiğini belirtti. Buna göre, Rusya ile Ukrayna arasında yapılacak herhangi bir anlaşmanın uygulanabilmesi için Avrupalıların da müzakerelerde yer alması gerekiyor. Kallas, "Umarım sadece masada olmakla kalmayız, müzakerelerin sonucunu da gerçekten etkileriz" dedi.

Ukrayna’daki hedeflerinin önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve sonrasında diğer görüşmeler olduğunu yineleyen Kallas, Rusya’nın azami taleplerini sunduğunu, Avrupa’nın da buna uygun taleplerle müzakerelere başlaması gerektiğini ifade etti. Bu konuda Avrupa dışişleri bakanlarıyla hazırlık yaptıklarını söyledi.

Güvenlik mimarisiyle ilgili kırmızı çizgilere dair soruya Kallas, ateşkese odaklanmanın önemli olduğunu vurguladı. "Eğer Avrupa güvenlik mimarisi hakkında tartışmaya başlama tuzağına düşersek, daha iyi durumda olmayız" dedi ve Rusya’nın güvenlik taleplerine odaklanmanın Rusya’nın kurduğu bir tuzağa düşmek anlamına geleceğini belirtti.

Avrupa’nın müzakerelerdeki rolü ve temsilcisi

Kallas, Avrupa’yı kimin temsil edeceğine ilişkin olarak, tüm üye devletlerin dış politika ve güvenlik politikalarında kendisini temsilci olarak kabul ettiğini söyledi. Rusların kendisini istemediğini bildiğini ancak Avrupa’nın temsilcisi konusunda kararın kendilerinde olduğunu vurguladı. "Güçlü bir ekibimiz olmalı ve ben de dışişleri bakanlarıyla birlikte bu işi yapmaya hazırım" dedi.

Avrupa’nın mevcut formatlarını kullanması gerektiğini savunan Kallas, üye devletlerin görüşlerine bağlı olduğunu, iki yıldır 27 ülkeyi temsil ettiğini ifade etti.

Rusya’nın 2021’deki taleplerini masaya getirmek istediği ve bunun endişe yaratıp yaratmadığı sorulduğunda, Kallas, Rusya’nın taleplerini en üst düzeyde sunduğunu, bu yüzden Avrupa’nın da en yüksek taleplerle başlaması gerektiğini belirtti. Böylece gerçek bir müzakere ortamı sağlanabileceğini söyledi.

Yetkiye sahip olmasına rağmen neden inisiyatif almadığı sorusuna Kallas, Avrupa’nın yerleşik kurumları olduğunu ve ABD’de olduğu gibi kurumsal görevi olmayan kişilerin gönderilmesinin mümkün olmadığını açıkladı. Müzakereleri hazırlama görevini üstlendiğini belirtti.

Rusya’nın kendisini müzakereci olarak görmek istememesinin nedenine dair Kallas, Rusya’nın karşısında güçlü birini istemediğini, çünkü azami taleplerini dayatmak için karşı tarafın zayıf olmasını arzuladığını söyledi. "Onlara bu konuda söz hakkı tanırsak sahip olmamaları gereken bir koz vermiş oluruz" dedi.

AB Komisyonu ve Estonya’dan destek mesajları

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Avrupa’nın barış görüşmelerine dahil edilmesinin açık olduğunu belirtti. Von der Leyen, Komisyon olarak bir sonraki AB Liderler Zirvesi’nden önce Ukrayna’nın 2027’deki ihtiyaçlarının finansmanına ilişkin bir öneri ve 22. yaptırım paketini sunacaklarını söyledi.

Estonya Başbakanı Kristen Michal ise Ukrayna’nın finansmanının sağlanmasının önemine dikkat çekti. Rusya’nın kış aylarında enerji ve altyapı tesislerine yönelik saldırılar yaptığını belirtti. Michal, barışın asıl önemli konu olduğunu ve Avrupa’nın masada olması gerektiğini ancak arabuluculuk rolü üstlenmemesi gerektiğini ifade etti.

Michal, Avrupa’nın temsil edilmesi gerektiğini ve bunun uzun vadeli kurumsal sorumluluk taşıyan kişiler tarafından yapılması gerektiğini söyledi. Önerisinin Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile Kaja Kallas’ın bu temsil görevini üstlenmesi yönünde olduğunu belirtti.

Sık sorulan sorular

Kaja Kallas Rusya’nın güvenlik talepleri hakkında ne dedi?

Kallas, Rusya’nın güvenlik mimarisi taleplerine odaklanmanın ateşkesten uzaklaşmaya ve Rusya’nın kurduğu tuzağa düşmeye yol açacağını söyledi.

Avrupa Birliği Ukrayna-Rusya barış görüşmelerinde nasıl bir rol üstlenmeli?

Kallas, Avrupa’nın sadece masada olmakla kalmayıp müzakerelerin sonucunu da etkilemesi gerektiğini belirtti.

Estonya Başbakanı barış görüşmelerinde Avrupa’nın temsil edilmesi konusunda ne önerdi?

Kristen Michal, Avrupa’nın temsilcilerinin uzun vadeli kurumsal sorumluluk taşıyan kişiler olması gerektiğini ve bunun Konsey Başkanı Costa ile Kallas olmasını önerdi.

Konuyla ilgili