Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Brüksel’de düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Genişleme Forumu’nda yaptığı konuşmada, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin derinleştirilmesi gerektiğini belirtti. Stubb, Türkiye’nin Avrupa güvenliği açısından önemli bir aktör ve vazgeçilmez bir NATO müttefiki olduğunu ifade ederek, "Değerler konusunda zaman zaman ayrışsak da çoğu zaman menfaatlerimiz örtüşüyor. Bu alanlarda iş birliğimizi derinleştirmeliyiz" dedi.
1999 Helsinki Zirvesi ve Türkiye’nin adaylığı
Stubb, konuşmasının başında 1999 yılında gerçekleşen Helsinki Zirvesi’ne dair anılarını paylaştı. O dönemde Avrupa Konseyi toplantısında not tutmakla görevli olduğunu söyleyen Stubb, Helsinki Zirvesi’nin Soğuk Savaş sonrası Avrupa’yı yeniden birleştirme amacı taşıdığını vurguladı. Zirvede, Türkiye’ye ilk kez AB aday statüsü verilmiş ve 6 ülkeyle katılım müzakereleri başlatılmıştı. Stubb, dönemin Yüksek Temsilcisi Javier Solana’nın Türkiye’nin zirveye katılması için dönemin Başbakanı Bülent Ecevit’i Ankara’da ikna etmeye çalıştığını anlattı. Bu sürecin Avrupa’nın dönüşümünde önemli bir adım olduğunu belirtti.
AB’nin 2040 vizyonu ve genişleme stratejisi
Finlandiya Cumhurbaşkanı, Avrupa’nın bugün de benzer bir dönüm noktasında olduğunu ifade ederek, 2040 yılında 40 üyeli büyük bir AB hayal ettiğini söyledi. Böyle bir birliğin dünya nüfusunun yüzde 20’sini kapsayacağını belirten Stubb, bu büyüklüğün AB’nin küresel güç olarak etkisini artıracağını savundu. Genişlemeyi AB’nin en başarılı dış politika aracı olarak tanımlayan Stubb, Avrupa’nın istikrar, hukukun üstünlüğü ve güvenilir ortaklık arayan ülkeler için çekim merkezi olmaya devam ettiğini söyledi.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının ardından Avrupa’nın askeri gücünü artırdığını ve jeopolitik bir aktör olarak güçlendiğini vurgulayan Stubb, birçok ülkenin Avrupa ile daha yakın ilişkiler kurmaya çalıştığını, bunun ticaret anlaşmalarıyla da desteklendiğini ifade etti.
Türkiye ile ilişkilere dair değerlendirmesinde, "Türkiye hakkında açık konuşmalıyız. Değerler konusunda bazen ayrışsak da menfaatlerimiz örtüşüyor. İş birliği alanlarını derinleştirmeliyiz" dedi.
İngiltere’nin AB üyeliği ve stratejik ortaklık
Stubb, İngiltere’nin AB’ye yeniden katılımına destek verdiğini belirterek, "İngiltere ile daha derin bir stratejik ortaklık kuracağız ve gelecekte muhtemel üyelik dahil tüm seçenekleri açık tutacağız. Başbakan Burnham’ın bu konuyu cesaretle ele almasını takdir ediyorum" şeklinde konuştu.
Konuşmasında hem AB üyesi devletlere hem de aday ülkelere büyük düşünme çağrısı yapan Stubb, esnek ve kademeli bütünleşmeyle genişlemenin çağımızın temel stratejik projelerinden biri olması gerektiğini söyledi. Avrupa’nın bugün her zamankinden daha güçlü olduğunu belirten Stubb, bu yolda ilerlemeye devam edilmesi gerektiğini ifade etti.
AB Komisyonu’ndan genişleme sürecine dair değerlendirmeler
AB Komisyonu Üyesi Marta Kos, açılışta yaptığı konuşmada Avrupa’nın birleşmesini tamamlamanın önemine dikkat çekti. Kos, siyasetin genişleme sürecine geri döndüğünü belirterek, "Avrupa’nın geleceğini şekillendirmek için birleşmesini tamamlamalıyız" dedi. Kos, AB’nin genişleme sürecinde son 25 yılın en yüksek ilerlemesinin kaydedildiğini vurguladı. Ayrıca Rusya’nın aday ülkelere zarar vermeyi ve Avrupa’nın birleşme sürecini engellemeyi amaçladığını ileri sürdü.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise uzun yıllar sonra gerçek bir genişleme ihtimalinin önlerinde olduğunu söyledi. Von der Leyen, Karadağ’ın katılım müzakerelerinde sona yaklaştığını, Arnavutluk’un etkileyici ilerleme kaydettiğini ve Moldova ile Ukrayna’nın zorluklara rağmen Avrupa yolunda ilerlediğini belirtti.
Von der Leyen, AB’nin daha büyük bir birlik olması ve karar alma süreçlerini hızlandırması gerektiğini ifade etti. Genişlemenin güvenlik açısından önemine dikkat çekerek, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin Birlik dışında kalmasının Rusya’nın saldırganlığına karşı Avrupa’yı zayıflatacağını söyledi: "Kıtamız daha güvenli olur muydu? Dünyada daha fazla nüfuzumuz olur muydu? Yanıt hayır."
Sık sorulan sorular
Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb, Türkiye ile AB ilişkileri hakkında ne dedi?
Stubb, Türkiye’nin Avrupa güvenliği için önemli bir aktör ve vazgeçilmez bir NATO müttefiki olduğunu belirterek, iş birliğinin derinleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
1999 Helsinki Zirvesi’nde Türkiye ile ilgili ne karar alındı?
O zirvede Türkiye’ye ilk kez AB aday statüsü verildi ve bu karar Avrupa’nın genişleme sürecinde önemli bir adım oldu.
AB genişleme süreciyle ilgili son gelişmeler nelerdir?
AB Komisyonu Üyesi Marta Kos, genişleme sürecinde son 25 yılın en yüksek ilerlemesinin kaydedildiğini ve genişlemenin Avrupa’nın geleceği için stratejik bir proje olduğunu ifade etti.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




