2027-2029 dönemine ilişkin Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi, kamu yatırımlarında üretim, istihdam ve refahı artıracak projelerin önceliklendirilmesini öngörüyor. Bu kapsamda enerji, tarım, savunma sanayisi, raylı sistemler ve altyapı projeleri ön plana çıkarılacak.

Kamu Yatırımlarında Öncelikli Alanlar Nelerdir?

Rehbere göre, özel sektör tarafından gerçekleştirilemeyen ekonomik ve sosyal altyapı projeleri ile özel sektörde üretim maliyetlerini düşürecek ve yeni üretim kapasiteleri oluşturacak projeler desteklenecek. Makroekonomik hedefler doğrultusunda sürdürülebilir büyümeyi sağlayacak insan gücü ve toplumsal kalkınmaya yönelik projelere de açıklık getirilecek.

İmalat sanayisi ve bu sektöre yönelik beşeri ve fiziki altyapıyı güçlendirecek AR-GE, dijitalleşme, insan kaynakları, lojistik, enerji ve eğitim alanlarındaki yatırımlar öncelikli olacak. Ayrıca uzay, tarım ve gıda, turizm ve savunma sanayisi gibi sektörler de yatırım programında öne çıkarılacak.

Kamu yatırım teklifleri, bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmaya katkı sağlayacak şekilde hazırlanacak. Bu kapsamda geçmiş yıllardaki yatırım durumları ve gelecek döneme ilişkin politikalar dikkate alınacak. Bölgelerin öne çıkan sektörlerinin yüksek katma değer ve rekabet gücü kazanması için yatırımlar desteklenecek.

Hangi Projeler Desteklenecek ve Nasıl Bir Yaklaşım Benimseniyor?

Kurumlar, kamu yatırım programı hazırlıklarında proje stokunun görünürlüğünü artırmak amacıyla genel, sektörel, bölgesel ve proje bazında detaylı değerlendirmeler yapacak. Alt sektör bazındaki kriterler ve görünümler de dikkate alınacak. Böylece kamu yatırımları, özel sektör yatırımlarını destekleyecek, bölgelerin gelişme potansiyelini harekete geçirecek ve üretim, istihdam ile refahı artırmaya yönelik projelere öncelik verecek.

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen büyük projeler arasında, depolama ve su dağıtım tesisleri inşaatları tamamlanan veya devam eden cazibeyle sulama projeleri bloke edilecek. Hayvancılık sektöründe üretimin artırılması, hayvan hastalıklarının önlenmesi, sürü yönetimi ve biyogüvenlik önlemlerini içeren altyapı ve araştırma projeleri ön planda olacak.

Bitkisel üretimin geliştirilmesi, bitki sağlığının korunması ve tarım bilgi birikimine hizmet edecek altyapı ve araştırma projelerine destek sağlanacak. Ayrıca su kayıplarının ve kaçaklarının azaltılmasına yönelik projeler öncelik kazanacak. DSİ tarafından yönetilen su temini projelerinden, su kayıp oranı yüzde 50’nin altında olan ve 50 bin ve üzeri nüfusa sahip belediyelere öncelik verilecek.

Enerji sektöründe ise kömür, petrol, doğal gaz ve jeotermal kaynakların yanı sıra rezervi tükenmekte olan ve arz güvenliği açısından kritik madenlerin aranması ve işlenmesine yönelik projeler desteklenecek. Üretime yönelik projelerle birlikte madenlerin ürün haline getirilmesi ve üretilenlerin pazarlanmasına yönelik yatırımlar da programda yer alacak.

Savunma sanayisi alanında yerli ve özgün raylı sistem araçları ile hava araçlarının geliştirilmesine odaklanılacak. Sanayi altyapısında sektörel ve tematik projeler hayata geçirilecek. Kamu yatırımları, organize sanayi bölgelerinin ulusal ve bölgesel stratejileri doğrultusunda ve illerin sanayi potansiyeline göre değerlendirilecek.

Türkiye’nin enerji ihtiyacına uygun, Elektrik Piyasası Kanunu esaslarına bağlı, güvenilir ham kaynaklara dayalı ve yüksek ticari-ekonomik fayda sağlayan projeler desteklenecek. Özellikle nükleer enerji teknolojileri başta olmak üzere yerli ve özgün enerji teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik yatırımlar öncelikli olacak. Doğal gaz kaynak ve güzergah çeşitlendirmesi sağlanacak, arz stokları ve denizlerde keşfedilen doğal gaz rezervlerinin ekonomiye kazandırılması için altyapı projeleri gerçekleştirilecek.

Kültür alanında ise tarihi dokuyu bütüncül olarak ele alan kırsal sit alanları, tarihi kent merkezleri ve tarihi çarşılar gibi projeler desteklenecek. Arkeolojik kazı, yüzey araştırmaları ve kültür yayınlarının ihyasına yönelik bilimsel projelerde Türk-İslam dönemi ön plana çıkarılacak.

Güvenlik alanında koordinasyonun artırılması ve güvenlik birimlerinin teknolojik donanımının güçlendirilmesi hedefleniyor. Koruyucu güvenlik hizmetleri, sınır güvenliği, terörle mücadele, kaybolma, kaçakçılık, organize suçlar, siber suçlar, yasa dışı göç ve deformasyon göçle mücadele programları desteklenecek. Yargı süreçlerini hızlandıracak yatırımlar ve ceza infaz kurumlarında kapasite artırımı projeleri de yatırım programında yer alacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Güvenliği Bakanlığı tarafından yürütülen Katı Atık Programı kapsamındaki projeler ile İLBANK tarafından yönetilen katı atık ve jeotermal merkezi ısıtma tesisleri projeleri bloke edilecek. Belediyelerin dış kredili yatırım projelerinde ise itfaiye ve acil müdahale aracı alımı ile doğal afetlerle mücadele projelerine öncelik verilecek.

Mekansal planlama alanında şehirlerin yaşam kalitesini artıracak, ekonomik katkı sağlayacak ve doğal çevrenin tarih ve medeniyet perspektifiyle bütüncül olarak korunmasına hizmet edecek projeler hayata geçirilecek. Coğrafi bilgi stratejisi ve akıllı kentler stratejisinde ortaya çıkan konulara da yatırım programında yer verilecek.

Göç alanında ise verilerin iyileştirilmesi, göçmenlerin ve yurt dışında yaşayanların ekonomik ve sosyal durumlarının tespiti için araştırma programları desteklenecek. Ayrıca geri gönderme merkezleri ve sığınma evi yatırımları ile mevcut yatırımların güçlendirilmesine odaklanılacak.