Türkiye’nin önde gelen sanayi kuruluşlarından Cengiz Holding’in grup şirketlerinden Eti Bakır, iklim değişikliği ve doğa kaybı risklerini ele alan "İklim ve Doğa Bağlantılı Risk ve Fırsat Değerlendirme Raporu 2025"i yayımladı. Raporda, madencilik ve metal sektörünün geleceğinin doğal kaynakların verimli kullanımıyla birlikte iklim ve doğa risklerine karşı dayanıklılığın artırılmasıyla şekilleneceği vurgulandı.
Rapor, 1 Ocak-31 Aralık 2025 tarihleri arasındaki veriler ışığında Samsun, Mazıdağı, Küre, Adıyaman, Siirt, Murgul, Cerattepe ve İzmir’de bulunan şirketin 8 işletmesini kapsıyor. Eti Bakır Genel Müdürü Asım Akbaş, sürdürülebilirliği sadece çevresel etkilerin yönetimi olarak değil, uzun vadeli değer yaratma kapasitesinin belirleyicisi olarak gördüklerini belirtti.
Eti Bakır’ın doğayla uyumlu üretim modeli nasıl işliyor?
Akbaş, Türkiye’de düzenlenecek COP31’in, iklim mücadelesinin uluslararası taahhütlerin yanı sıra reel sektörün somut uygulamalarıyla da ele alınması için önemli bir fırsat olduğunu ifade etti. Cengiz Holding olarak iklim değişikliğiyle mücadeleyi kaynakların verimli kullanımı, döngüsel ekonomi, yenilenebilir enerji artışı, su kaynaklarının korunması ve doğal yaşamın desteklenmesiyle bütünsel bir şekilde ele aldıklarını söyledi.
Eti Bakır’ın entegre iklim ve doğa raporunun, sektöründe bir ilk olduğunu vurgulayan Akbaş, raporun iklim ve doğa bağlantılı risk ve fırsatları sadece çevresel etkiler açısından değil, üretimin sürekliliği ve uzun vadeli değer oluşturma perspektifiyle değerlendirdiğini aktardı.
Madencilikte döngüsel ekonomi ve kaynak verimliliği
Raporda, şirketin entegre üretim modelinde Küre, Mazıdağı ve Samsun arasındaki üretim zinciri ön plana çıkıyor. Bir işletmede ortaya çıkan malzemenin diğer tesislerde hammadde olarak kullanılması, doğal kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlıyor ve döngüsel ekonomiyi güçlendiriyor.
Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi’nde metal içeren atıklar ve proseslerden çıkan kükürt dioksit, entegre üretim modeli kapsamında katot bakır, sülfürik asit, fosforik asit ve gübre üretiminde değerlendiriliyor. Bu tesiste yılda yaklaşık 5 bin 919 ton bakır ve 680 bin ton sülfürik asit geri kazanılıyor.
Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri’nde ise yılda yaklaşık 500 bin ton ikincil hammadde geri kazanılıyor. Bu sayede 54,4 hektarlık yeni madencilik alanı ihtiyacı ortadan kalkıyor. Tesis ayrıca yılda yaklaşık 528 bin ton gübre üretimiyle önemli bir ithalat ikamesi sağlıyor.
Yenilenebilir elektrik kullanımı sayesinde Mazıdağı tesisinde yılda 85.809 MWh elektrik üretimi gerçekleşirken, 53.562 ton karbon emisyonunun önlenmesine katkı sağlanıyor. Bu, yıllık olarak 11 bin 600 binek aracın ürettiği karbon emisyonuna eşdeğer bir tasarruf anlamına geliyor.
Enerji tasarrufu ve çevresel iyileştirmeler
Cerattepe İşletmesi’nde kullanılan teleferik sistemi, karayolu taşımacılığı ihtiyacını azaltarak yılda yaklaşık 1 milyon litre yakıt tasarrufu sağlıyor. Bu miktar, bir binek aracın dünyanın çevresini 300’den fazla kez dolaşabileceği yakıt tüketimine denk geliyor.
Murgul İşletmesi’nde yenilenebilir elektrik kullanımıyla yılda 29 bin 877 ton karbon emisyonu önlenirken, 2006 yılından itibaren gerçekleştirilen rehabilitasyon çalışmaları kapsamında 1 milyon metrekarenin üzerinde alan doğaya kazandırıldı ve 815 binden fazla fidan dikildi.
Küre’de ise proses suyunun yaklaşık yüzde 92’si geri kazanılarak yeniden kullanılıyor. Ayrıca, yılda yaklaşık 250 bin ton pirit atığının geri kazanılması, yeni birincil madencilik faaliyetleriyle ilave atık depolama altyapısı ihtiyacını azaltıyor. Eti Bakır’ın raporunda, tesislerde kapalı devre proses suyu sistemlerinin yaygınlaştırıldığı ve su geri kazanım oranlarının yüzde 80 ila yüzde 95 arasında değiştiği belirtildi.
Sık sorulan sorular
Eti Bakır’ın raporu hangi dönemi kapsıyor?
Rapor, 1 Ocak-31 Aralık 2025 tarihleri arasındaki veriler temel alınarak hazırlandı.
Mazıdağı tesisinde sağlanan çevresel faydalar nelerdir?
Yılda yaklaşık 500 bin ton ikincil hammadde geri kazanılıyor, 54,4 hektarlık yeni saha ihtiyacı engelleniyor ve 528 bin ton gübre üretimi yapılıyor.
Konuyla ilgili
Foto Galeri (1 fotoğraf)
Kaynak: İHA




