Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) yeni yasama yılında jeotermal enerji sektörüne yönelik önemli düzenlemeler yapılması gerektiğini açıkladı. Kındap, 2035 yılı Ulusal Enerji Hedefi doğrultusunda jeotermal enerji kurulu gücünün mevcut 1800 Megavat (MW) seviyesinden 4500 MW’a çıkarılmasının planlandığını belirtti.

JED, TBMM’den sektörün önünü açacak kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturulmasını talep ediyor. Bu kapsamda, izin süreçlerinin hızlandırılması, arama ve sondaj faaliyetlerine destek sağlanması, sektörü tek bir noktadan koordine edecek idari yapının kurulması ve Jeotermal Kanunu’nun güncellenmesi öncelikli maddeler arasında yer alıyor.

YEKDEM süresinin 2040’a uzatılması talebi

Ali Kındap, derneğin en öncelikli talebinin Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki jeotermal santrallerin işletmeye giriş tarihinin 31 Aralık 2030’dan 2040 yılına kadar uzatılması olduğunu vurguladı. Bu değişikliğin, sektördeki yatırımların sürdürülebilirliğini ve büyümesini destekleyeceğini ifade etti.

JED ayrıca güneş enerjisi ile hibrit jeotermal santrallerin geliştirilmesi, jeotermalin entegre kullanımının teşvik edilmesi ve tesislerin bulunduğu bölgelerde yerel pay sağlayacak devlet hakkı uygulamalarının hayata geçirilmesini önerdi.

Yatırım ortamının iyileştirilmesi için öneriler

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na iletilen öneriler arasında, stratejik mineraller ve Geliştirilmiş Jeotermal Sistemler (EGS) alanında yeni düzenlemeler yapılması yer alıyor. Ayrıca, jeotermal enerji santrallerinin ruhsatlandırma, izin, denetim, imar ve taşınmaz temini süreçlerinin tek merkezden koordine edilmesi gerektiği belirtildi.

Kındap, petrol ve doğal gaz sektöründeki teşvik mekanizmalarının jeotermal sektöre de uygulanması gerektiğini, böylece yatırımcılara uzun vadeli öngörülebilirlik sağlanacağını söyledi. Arama ve sondaj yatırımlarında risk paylaşımı ve sigorta modellerinin geliştirilmesi de talepler arasında yer aldı.

Mevcut bürokratik yapının jeotermal yatırımlarını olumsuz etkilediğini, farklı kurumların uygulamalarının yatırım sürelerini uzattığını ve maliyetleri artırdığını belirten Kındap, ortak kurallar ve standartların uygulanmasının sektör için önemine dikkat çekti.

Yeni yasama yılı jeotermal yatırımlar için fırsat

Ali Kındap, TBMM’de temsil edilen tüm siyasi partilere çağrıda bulunarak, jeotermal kaynakların kesintisiz, yerli ve temiz enerji üretimi sağlamasının yanı sıra tarımsal üretim, bölgesel kalkınma ve net sıfır hedefleri açısından da büyük önem taşıdığını söyledi. Kındap, yeni yasama yılında TBMM’nin ortak iradesiyle jeotermal enerji sektörünü destekleyecek kalıcı düzenlemelerin hayata geçirilmesini beklediklerini ifade etti.

Yeni bir hukuki çerçeve ile arama, üretim, denetim ve çevresel izleme süreçlerinin ortak standartlarla yürütülmesinin yatırımcı, kamu ve bölge halkı açısından güveni artıracağını belirtti. Sektörün beklentisi, yeni yasama döneminde bütüncül bir Jeotermal Kanunu’nun Meclis gündemine alınmasıdır.

JED’in TBMM’den talepleri

  • Jeotermal kaynaklara ilişkin ruhsatlandırma, sicil, denetim, kaynak koruma, veri yönetimi ve idari yaptırım süreçlerinin uzmanlaşmış bir yapı tarafından koordine edilmesi.
  • Jeotermal enerjinin elektrik üretiminin yanı sıra ısıtma, seracılık, kurutma, termal turizm ve stratejik madencilik gibi çok yönlü kullanımının desteklenmesi için kapsamlı bir kanun çıkarılması.
  • Rüzgar ve güneş enerjisinde uygulanan "Süper İzin" benzeri kolaylaştırıcı düzenlemelerin jeotermal enerji yatırımlarını da kapsaması.
  • Lisanslı jeotermal santrallerin alanı, üretim ve reenjeksiyon kuyuları ile akışkan isale hatlarının taşınmaz temini işlemlerinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından tek elden yürütülmesi.
  • Jeotermal arama, sondaj, rezerv geliştirme ve üretim kuyularına yönelik vergi istisnası ve muafiyetlerin petrol ve doğal gaz sektöründeki uygulamalara benzer şekilde sağlanması.
  • Kamu destekli "Jeotermal Arama Risk Fonu" kurulması ve arama-sondaj yatırımlarında KDV, ÖTV, damga vergisi ve harç istisnalarının uygulanması.
  • Sondaj ekipmanları ile yüksek sıcaklığa dayanıklı ekipman ve ölçüm cihazlarında yerli üretimin geliştirilmesi ve yatırımcıların yerli ekipmana erişiminin teşvik edilmesi.
  • Jeotermal kaynakların sürdürülebilirliği için reenjeksiyon yatırımlarının stratejik çevre yatırımı olarak kabul edilmesi.
  • Jeotermal akışkanda bulunan lityum, bor, potasyum gibi stratejik minerallerin geri kazanımına ilişkin yasal belirsizliklerin giderilmesi ve bu yatırımların desteklenmesi.
  • Geliştirilmiş Jeotermal Sistemler (EGS) ve "kızgın kuru kayaç" teknolojilerine yönelik ayrı mevzuat ve teşvik altyapısının oluşturulması.
  • Jeotermal santrallerin iç tüketimi göz önünde bulundurularak hibrit kapasite planlamasında asgari kapasite güvence altına alınması.
  • Büyük ova kısıtları nedeniyle yardımcı kaynak tesislerinin ana santrale bitişik olma şartının esnetilerek ruhsat sahası içinde veya dışında uygun alanlarda kurulmasına izin verilmesi.
  • Jeotermal faaliyetlerden tahsil edilen devlet payının bir kısmının kaynağın bulunduğu bölgede altyapı, çevresel iyileştirme, kırsal kalkınma, mesleki eğitim ve sosyal destek projelerinde kullanılması.
  • Jeotermal kaynakların teknik ve rezerv kapasitesinin uygun olduğu bölgelerde konut ısıtması, sera ve tarımsal üretim için yerel kullanıma pay ayrılması ve bölge halkının doğrudan fayda sağlamasının desteklenmesi.

JED Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, Türk jeotermal sektörünün motivasyon, finansal güç ve yetişmiş insan kaynağı açısından büyük yatırımlara hazır olduğunu belirterek, TBMM’nin yeni yasama yılında bu talepleri dikkate almasını beklediklerini ifade etti.

Sık sorulan sorular

JED’in TBMM’den öncelikli talebi nedir?

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki jeotermal santrallerin işletmeye giriş tarihinin 2040’a uzatılmasıdır.

JED hangi yasal düzenlemeleri talep ediyor?

JED, jeotermal enerjiyle ilgili ruhsatlandırma, denetim, izin ve arama-sondaj süreçlerinin tek merkezden koordine edilmesini ve yeni bir Jeotermal Kanunu çıkarılmasını istiyor.

Konuyla ilgili