Rekabet Kurulu, çimento sektöründe beyaz yakalı çalışanların ücret zamlarıyla ilgili bilgi paylaşımı yapıldığı iddiasıyla başlattığı soruşturmayı tamamladı. Kurul, on şirket hakkında yürütülen incelemede, ücret zam oranlarının birlikte belirlenmediği sonucuna vardı.

Çimento Sektöründe Soruşturmanın Başlangıcı ve İncelemeler

İddialar, Rekabet Kurulunun 21 Kasım 2024 tarihli kararıyla başlatılan soruşturma kapsamında, yerinde incelemeler sırasında elde edilen belgelerle ortaya çıktı. Üç firmada yapılan incelemelerde, şirket içi yazışmalarda bir yöneticinin, diğer firmalardaki beyaz yakalı çalışanlara yapılacak zam oranları hakkında bilgi talep ettiği görüldü. Yanıt olarak, 9 şirketten 6’sının 2024 yılı zam oranları hakkında bilgiler paylaşıldı.

Bu yazışmalar, mavi yakalı çalışanların ücret zamlarında şirketlerin birlikte hareket ettiği şüphesini doğurdu ve Rekabet Kurulu tarafından soruşturma başlatıldı. Soruşturma kapsamında, 2023-2026 yılları arasında beyaz yakalı çalışanlara yapılan zam oranları hakkında şirketlerden bilgi talep edildi.

Ücret Zamlarında Farklılık ve İşbirliği Olmadığı Tespiti

Gelen yanıtların incelenmesi sonucunda, yazışmalarda belirtilen 6 firmadaki zam oranları ile gerçek zam oranlarının örtüşmediği belirlendi. 2024 yılında 10 şirketten 6’sının ücret artışlarını yüzde 55-60 bandında uyguladığı, diğer iki şirketin ise daha düşük oranlarda zam yaptığı tespit edildi. Raporda, 2023-2026 döneminde beyaz yakalı çalışanlara yönelik ücret zamlarının önemli ölçüde farklılık gösterdiği vurgulandı.

Rekabet Kurulu, ücret artış oranlarının birlikte belirlenmesine dair herhangi bir delil bulunmadığını belirtti. Ön araştırma raporunu yeterli bulan Kurul, soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verdi ve şirketlerin zam oranları konusunda işbirliği yapmadığı sonucuna vardı.

Rekabet Kurulunun İşgücü Piyasasındaki Diğer Soruşturmaları

Rekabet Kurulu, geçen yıl bilişim sektöründe faaliyet gösteren 8 şirkete, iş gücü piyasasında rekabeti ihlal ettikleri gerekçesiyle toplam 91,7 milyon lira para cezası vermişti. Ayrıca, otomotiv yan sanayiinde faaliyet gösteren 37 şirket, bir dernek ve bir organize sanayi bölgesi hakkında da iş gücü piyasasında rekabet ihlali şüphesiyle soruşturma başlatıldı.

Ücret Belirlemede İşbirliği ve Çalışanların Durumu

Sendikalı olmayan iş yerlerinde ücretler tamamen işverenler tarafından belirleniyor. Bazı sektörlerde ücret zamları belirlenirken rakip firmaların zam oranlarına bakıldığı iddiaları sıkça gündeme geliyor. Ayrıca, işçilerin başka firmalara geçişini engelleyen "centilmenlik" anlaşmaları da yaygın bir sorun olarak öne çıkıyor.

Bu tür uygulamalar, işverenlerin ücret zamlarında birlikte hareket etmesi veya personel transferini engellemesi durumunda, çalışanların sömürüye açık hale gelmesine yol açıyor. Mavi yakalı işçilerin seçenekleri sınırlı kalırken, beyaz yakalı çalışanlar ise karşılığını alamadıkları emeği nedeniyle yurt dışına gitmeyi tercih edebiliyor.

Rekabet Kurulu, iş gücü piyasasındaki rekabet ihlallerini Türkiye’den beyin göçünün nedenleri arasında değerlendiriyor ve bu tür iddialara karşı hassasiyet gösteriyor.