Jandarma Kriminal Başkanlığı, suç olaylarında kullanılan delilleri alanında uzman personel ve gelişmiş teknolojik cihazlarla titizlikle inceleyerek olayların çözümüne katkı sağlıyor. Bu kapsamda elde edilen materyaller bilimsel yöntemlerle analiz edilerek suç ve suçluların tespiti amaçlanıyor.

Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Kriminal Başkanlığı, faili meçhul cinayetler dahil her türlü olayın aydınlatılması için çalışıyor. Kriminal ekipler, suçta kullanıldığı değerlendirilen tüm objeleri delile dönüştürmek için laboratuvarlarda detaylı incelemeler yapıyor. Bu süreçte yerli ve milli sistemlerin yanı sıra yapay zeka teknolojilerinden de faydalanılıyor.

Laboratuvarlarda deliller nasıl inceleniyor?

Ankara Merkez Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğünde görevli Veri İnceleme Şube Müdürü Binbaşı Mustafa Güngör, laboratuvar çalışmalarını şöyle özetliyor: "Olay yerlerinden elde edilen deliller sadece muhafaza edilip değerlendirilmekle kalmıyor, bilimsel yöntemlerle incelenerek suçun aydınlatılmasına katkı sağlayacak objektif bulgulara dönüştürülüyor. Parmak izi, DNA örneği, silah, kovan, uyuşturucu madde, belge veya dijital cihazlar doğru yöntemlerle incelendiğinde olayın nasıl gerçekleştiğine dair önemli bilgiler ortaya çıkıyor."

Binbaşı Güngör, Jandarma Kriminal Başkanlığının kuruluşundan bu yana bilimsel gelişmeleri takip ettiğini ve güncel teknolojiyi kullandığını belirtiyor. Başkanlık bünyesinde Ankara, İstanbul, İzmir ve Van’da kriminal laboratuvarları bulunuyor. Bu merkezlerde deliller ulusal ve uluslararası geçerliliği olan bilimsel yöntemlerle analiz ediliyor.

Olay yeri incelemeden laboratuvar sürecine kadar deliller nasıl işleniyor?

Güngör, olay yeri inceleme timlerinin parmak izi, ayak izi, DNA, kan, saç, deri örneği, silah, kovan, mermi çekirdeği, uyuşturucu madde, belge, el yazısı ve dijital materyaller gibi çok çeşitli delilleri sistematik şekilde topladığını ifade ediyor. Bu deliller usulüne uygun şekilde ambalajlanıp ilgili kriminal laboratuvarlara gönderiliyor. Laboratuvarlarda delilin türüne göre DNA, kimya, balistik, parmak izi, iz, belge ve yazı, uyuşturucu madde veya dijital incelemeler yapılıyor.

Örneğin parmak izi incelemeleri ve biyometrik veri sistemleriyle kimliklendirme sağlanırken, DNA profilleri olayın kimliklendirilmesine katkıda bulunuyor. Balistik incelemelerle silah, kovan ve mermi çekirdeği arasında bağlantı kurulabiliyor. Dijital materyaller ise olayın zaman çizelgesi ve kişiler arasındaki bağlantıların ortaya çıkarılmasında önemli rol oynuyor.

Yapay zeka destekli sistemlerin kullanımıyla da delilden sanığa ulaşma süreci hızlandırılıyor. Binbaşı Güngör, "Verinin hızlı işlenmesi ve güvenliği için tamamen yerli yazılımlara odaklanıyoruz. Yapay zekayı iş süreçlerimize daha fazla entegre etmeyi amaçlıyoruz. Yapay zeka destekli ‘Kovan ve Mermi Çekirdeği İnceleme Sistemi Projesi’ ile ‘İmza Yazılımı Projesi’ hata payını sıfıra indirmeyi hedefliyor. Yerli ve milli ‘Biyometrik Veri Yönetimi Sistemi’ ve ‘Kriminal Bilgi Yönetim Sistemi’ sayesinde delilden sanığa ulaşma sürecini dijitalleştirerek hızlandırıyoruz." dedi.

Ayrıca olay yerinin korunması ve analizinde görselleştirme teknolojilerinden faydalanılıyor. Güngör, olay yerinde gözden kaçan veya yanlış toplanan delilin laboratuvarda geri kazanılamayacağını vurguluyor. Delilin ilk bulunduğu andan inceleme tamamlanana kadar bütünlüğünün korunması büyük önem taşıyor.

Dijital delillerde ise şifreleme, farklı işletim sistemleri, sürekli değişen uygulamalar, silinmiş veriler ve büyük veri hacmi gibi zorluklar bulunuyor. Bu nedenle dijital delillerin incelenmesi kriminal süreçte ayrı bir uzmanlık alanı olarak ele alınıyor.

Teknolojinin gelişimi kriminal incelemeleri nasıl etkiledi?

Teknolojinin ilerlemesiyle parmak izi, balistik, DNA ve biyolojik delillere ek olarak dijital deliller de kriminal incelemelerde giderek önem kazandı. Jandarma Kriminal Başkanlığı, adli bilişim, mobil cihaz inceleme, görüntü inceleme, veri analizi ve yapay zeka destekli sistemler gibi yeni alanlara yönelerek suçların çözümüne katkı sağlıyor.

Farklı deliller bir arada değerlendirildiğinde olayın gerçekleşme şekline dair olasılıklar daralıyor. Bu süreç, tahmin yürütmek yerine deliller üzerinden alternatif açıklamaların sistematik olarak test edilmesi şeklinde ilerliyor. Böylece soruşturmayı yürüten adli makamlara daha güçlü ve bilimsel değerlendirmeler sunulabiliyor.

Binbaşı Güngör, "Delilin bulunamaması ile delilin hiç var olmaması aynı şey değildir" diyerek, bazı olaylarda delillerin tamamen ortadan kalkabileceğini veya mevcut teknolojiyle değerlendirilemeyeceğini belirtiyor. Yangın, su, uzun süreli çevresel etkiler, biyolojik bozulma, fiziksel tahribat ve kontaminasyon gibi faktörler delillerin niteliğini etkileyebiliyor. Ancak teknolojinin gelişmesiyle bugün değerlendirilemeyen deliller gelecekte analiz edilebilir hale gelebilir.

Uyuşturucu maddeler kriminal incelemede nasıl ele alınıyor?

Jandarma Kriminal Başkanlığı bünyesinde bulunan Narkotik Madde Analiz Laboratuvarı, ele geçirilen uyuşturucu maddelerin sadece uyuşturucu olup olmadığını değil; etken madde, saflık, profil, üretim yöntemi ve menşeini de inceliyor. Bu sayede farklı olaylar arasında bağlantı kurulmasına katkı sağlayabilecek bilimsel veriler elde ediliyor.

Bu detaylı analizler, suç örgütlerinin faaliyetlerinin çözülmesine ve uyuşturucu kaynaklarının tespitine yardımcı oluyor. Böylece kriminal laboratuvarlar, suçla mücadelede önemli bir bilimsel destek sağlıyor.

Sık sorulan sorular

Deliller nasıl toplanıyor ve inceleniyor?

Olay yeri inceleme timleri delilleri usulüne uygun şekilde toplayıp ambalajlayarak ilgili laboratuvarlara gönderiyor, burada bilimsel yöntemlerle analiz ediliyor.

Yapay zeka sistemleri kriminal incelemelerde nasıl kullanılıyor?

Yapay zeka destekli projelerle kovan ve mermi çekirdeği incelemesi ile imza analizinde hata payı azaltılıyor ve süreçler dijitalleştirilerek hızlandırılıyor.

Konuyla ilgili