Antalya Adrasan açıklarında, 2025 yılında başlatılan kazılarda yaklaşık 2100 yıl öncesine ait seramik yüklü bir gemi batığı gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu batıkta antik dünyanın en lüks sofra takımlarının bulunduğunu belirtti. Deniz yüzeyinin 42-55 metre altında yürütülen kazılarda bugüne kadar binlerce seramik eser elde edildi.

Bakan Ersoy, eserlerin aralarına konulan kil sayesinde günümüze sağlam ulaştığını ve bu durumun Anadolu’nun üretim ustalığını ile Akdeniz’in ticaret geçmişini yansıttığını ifade etti. Kazı çalışmalarında sualtı robotları da kullanılarak mavi vatanın kültürel mirası ortaya çıkarılıyor.

Adrasan batığındaki seramikler ve üretim merkezleri

Batığın ana yükünü Antakya kökenli tabak ve kaseler oluşturuyor. Bu eserlerin, Hatay’ın Arsuz ilçesinde antik adıyla Rhosus’ta üretildiği düşünülüyor. Buluntular arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve çeşitli boyutlarda tepsiler yer alıyor. Toplamda 122 farklı form ve boyuttaki seramik, dönemin zengin sofra kültürünü yansıtıyor.

Batıkta ayrıca Ege’deki bazı adalarda üretildiği tahmin edilen amforalar da bulundu. Bu çeşitlilik, geminin farklı üretim merkezlerinden yük taşıdığını gösteriyor. Kazı alanındaki eserler, Akdeniz ticaretinin geniş ağını ve dönemin üretim becerisini ortaya koyuyor.

Rhosus seramikleri ve tarihi bağlam

Rhosus seramiklerinin tarihî önemi, Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero’nun MÖ 50 yılında dostu Attikus’a yazdığı mektuplarda da geçmesiyle artıyor. Çiçero, bu mektubunda Attikus için Rhosus’tan seramik kaplar sipariş ettiğini belirtiyor. Bu yazışma, bölgede üretilen sofra kaplarının Roma dünyasında tanındığını ve tercih edildiğini gösteriyor.

Adrasan batığında bulunan seramiklerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi, antik kaynaklarda adı geçen bu ürünlerin deniz ticaretindeki önemini anlamak açısından büyük değer taşıyor.

Seramiklerin korunmasını sağlayan yöntem ve batığın tarihçesi

Batıktaki tabak ve kaselerin günümüze iyi durumda ulaşmasının nedeni, yükleme sırasında seramiklerin ahşap sandıklara yerleştirilmeden önce aralarına kil konmasıdır. Bu uygulama, gemi batarken eserlerin kırılmasını önleyerek binlerce yıl boyunca korunmalarını sağladı. Böylece denizden çıkarılan tabak ve kaseler, dönemin işçiliğini ve biçim özelliklerini günümüzde de gözler önüne seriyor.

Gemide bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıla ait sikkeler, batığın tarihini doğruluyor. Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyıl ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasında faaliyet gösteren geniş bir ticaret ağı içinde yer aldığını gösteriyor.

Arsuz’dan yola çıktığı düşünülen geminin, muhtemelen Roma’ya doğru ilerlerken fırtına nedeniyle bir sığlığa çarparak battığı tahmin ediliyor. Adrasan açıklarındaki kazı çalışmaları, sualtı arkeologlarının robot desteğiyle devam ediyor.

Sık sorulan sorular

Batıktan çıkarılan seramiklerin özellikleri nelerdir?

Batıktan çıkarılan 122 farklı form ve boyutta seramik, kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve tepsilerden oluşuyor.

Rhosus seramiklerinin tarihî önemi nedir?

Rhosus seramikleri, Romalı hatip Çiçero’nun mektuplarında da geçmekte olup Roma dünyasında tercih edilen lüks sofra takımlarıdır.

Konuyla ilgili