Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’te bulunan yaklaşık bin dükkânı barındıran Tarihi Osmanlı Türk Çarşısı’nın korunması ve yenilenmesi amacıyla Türkiye’den örnek alınan Bursa’nın tarihi çarşı deneyimi büyük önem taşıyor. Üsküp’ün tarihi çarşısının geleceğini şekillendirmek için Kuzey Makedonya’dan üst düzey bir heyet, Ankara’daki Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yapılan görüşmelerin ardından Bursa’da incelemelerde bulundu.

Heyet, Bursa’nın Hanlar Bölgesi ve Tarihi Kapalı Çarşı’sını ziyaret ederek, bölgedeki esnafla bir araya geldi. Bu ziyaretle Bursa’nın asırlardır ticaret ve kültür hayatına ev sahipliği yapan tarihi çarşılarının Balkanlar’daki Osmanlı mirasının yeniden canlandırılması için model olarak benimsenmesi amaçlandı.

Üsküp Çarşısı Yenileme Projesinin Hedefleri Nelerdir?

Üsküp Tarihi Çarşısı’nın yenilenmesi sürecinde sadece mimari yapıların korunması değil, aynı zamanda ticari hayatın, esnaf kültürünün ve sosyal dokunun da yaşatılması hedefleniyor. Proje, devlet kurumları, yerel yönetimler, sanayi ve ticaret odaları ile esnaf temsilcilerinin ortak hareket etmesine dayanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA ve Vakıflar Genel Müdürlüğü gibi kurumların yanı sıra Bursa ve Üsküp yerel yönetimleri, ticaret kuruluşları ve esnaf birliklerinin de projeye dahil edilmesi planlanıyor.

Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanı Dr. Strez Süleyman, Bursa ziyaretinde yaptığı açıklamada, Üsküp Osmanlı Çarşısı’nın yenilenmesi için Türkiye ile iş birliği içerisinde çalıştıklarını belirtti. Ankara’da Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini ve projeyi hayata geçirmek için hazırlık yaptıklarını ifade etti. Süleyman, "Üsküp Çarşısı’nı yenilemek amacıyla ziyaretlere başladık. Ocak ayında Kuzey Makedonya’da yeni bir toplantı düzenlenecek. Bursa esnafının tecrübesini Üsküp’e taşımak istiyoruz" dedi.

Bursa ve Üsküp Arasındaki Tarihi Bağlar Nasıl Devam Ediyor?

Şehir Plancısı Bayram Vardar, Bursa ile Üsküp arasındaki tarihi bağların ticaret ve kültür üzerinden günümüzde de sürdüğünü vurguladı. Bursa’nın 1326 yılında Osmanlı topraklarına katılması, ardından 1391’de Üsküp’ün de Osmanlı egemenliğine girmesiyle iki şehir arasında güçlü bir kardeşlik ilişkisi oluştuğunu ifade eden Vardar, "Bu iki şehrin ticari ve kültürel yaşamının kalbi olan çarşılardaki kardeşliğin devam etmesini arzu ediyoruz" dedi.

Vardar, Üsküp Çarşısı’nın temel mimari altyapısının sağlam olduğunu ancak restorasyon ve renovasyona ihtiyaç duyduğunu belirtti. Özel Çarşı Kanunu kapsamında altyapı, ahşap doğramalar, tabela ve cephe düzenlemeleri gibi birçok alanda Bursa modelinin esas alınacağını söyledi. Gerçekleştirilen çalıştayın verimli geçtiğini de sözlerine ekledi.

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Bursa Hanlar Bölgesi, Üsküp projesi için önemli bir örnek teşkil ediyor. Vardar, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin geçmişte Bursa çarşısında kapsamlı çalışmalar yaptığını ve bu deneyimlerin Üsküp çarşısına aktarılmasının amaçlandığını belirtti. Bursa ve Üsküp’ün tarih boyunca birbirini destekleyen iki şehir olduğunu ifade eden Vardar, "Ticari yaşamın, kültürün ve sosyal hayatın merkezi olan çarşılardaki kardeşliğin sürmesini istiyoruz" diye konuştu.

Üsküp’teki tarihi hanlar olan Kurşunlu Han, Sulu Han ve Kapan Han gibi yapılar, hazırlanan master plan doğrultusunda kültür, sanat ve kamusal buluşma alanları olarak değerlendirilecek. Ayrıca, sokakların tarihi dokusuna uygun hale getirilmesi, tabela, kepenk, çatı ve cephe bütünlüğünün sağlanması, esnaf birlikleri arasında iş birliğinin artırılması ve usta-çırak geleneğinin güçlendirilmesi planlanıyor.

Bu kapsamlı proje ile Üsküp Osmanlı Çarşısı’nın tarihi dokusunun korunması ve ticari hayatının canlandırılması hedeflenirken, Bursa’nın asırlık çarşı deneyimi Balkanlar’da kültürel mirasın yaşatılmasına önemli katkı sağlayacak.

Sık sorulan sorular

Üsküp Osmanlı Çarşısı’nın yenilenmesi için hangi şehirden destek alınıyor?

Bursa’nın tarihi çarşı tecrübesi ve modeli Üsküp Osmanlı Çarşısı’nın yenilenmesinde rehber olarak kullanılıyor.

Proje kapsamında hangi kurumlar iş birliği yapacak?

Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA, Vakıflar Genel Müdürlüğü, yerel yönetimler, ticaret odaları ve esnaf birlikleri projede yer alacak.