Konya’nın Ilgın ilçesinde bulunan Yalburt Su Anıtı, Hitit dönemine ait yaklaşık 3 bin 250 yıllık bir yapıdır. 1970 yılında yol yapım çalışmaları sırasında bir buldozer tarafından keşfedilen anıt, yapılan kazı ve araştırmalarla gün yüzüne çıkarıldı.

Bu su anıtı, üzerindeki çok sayıda hiyeroglif kitabe ile dikkat çekiyor. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hasan Bahar, böyle yoğun hiyeroglif kitabelerle süslenmiş bir havuzun Hitit tarihinde nadir olduğunu ifade etti.

Yalburt Su Anıtı Hititlerin Batı Anadolu’daki seferlerini nasıl anlatıyor?

Prof. Dr. Hasan Bahar, Yalburt Su Anıtı’nın Hititlerin Batı Anadolu’daki siyasi ve askeri faaliyetlerini anlamak açısından önemli bilgiler sunduğunu belirtti. Kitabelerde Hititlerin Batı Anadolu’daki seferlerine ve bölgedeki kentlere dair ayrıntılar yer alıyor.

Yapının, Hitit döneminin Batı Anadolu coğrafyasını anlamak için bir tür kılavuz işlevi gördüğünü vurgulayan Bahar, "Böyle hiyeroglif kitabelerle dolu bir anlatımı olan bir havuz Hitit tarihinde enderdir" dedi. Ayrıca Halep’te benzer bir kitabeli havuzun olduğunu ancak Yalburt kadar yoğun olmadığını aktardı.

Hititlerin Batı Anadolu’daki önemli düşmanlarından Arzava krallığına karşı yapılan seferlerin bu bölgede gerçekleştiğini anlatan Bahar, Hitit imparatorlarının Konya çevresine önem verdiğini söyledi. Kurucu kral Hattuşiliş I’in yıllıklarında da bölgeye yaptığı seferlerin yer aldığını aktardı.

Yalburt’un IV. Tuthaliya’nın elinde olduğunu ve bu bölgeyi amcasının oğlu Kurunta’ya bir anlaşmayla bıraktığını belirten Bahar, IV. Tuthaliya’nın Kırşehir, Tuz Gölü kuzeyi ve Ilgın üzerinden Batı Anadolu’ya sefer düzenlediğini anlattı. Ilgın’ın tarih boyunca doğuya ve batıya yapılan seferlerde orduların son kontrol ve hazırlık noktası olduğuna dikkat çekti.

Anıtın korunması ve önemi

Prof. Dr. Hasan Bahar, Yalburt Su Anıtı’nın korunması gerektiğini vurguladı. Kültür Bakanlığı, müzeler ve Konya Büyükşehir Belediyesi’nin erozyonu önlemek için kanal çalışmaları yaptığını belirtti. Ancak bu önlemlerin yeterli olmadığını ifade etti.

1970’lerde yapılan basit restorasyon ve kontrplak örtünün zamanla yok olduğunu söyleyen Bahar, anıtın daha sağlam bir koruma altına alınması gerektiğini ifade etti. "Burası bir fanus içine alınmalı, yağmur, güneş ve doğanın etkileriyle kitabeler zarar görüyor" dedi. Ayrıca bilinçsiz kişilerin kitabelerden bloklar götürme riski bulunduğunu da sözlerine ekledi.

Yalburt Su Anıtı, milattan önce 1250-1260 yıllarına tarihleniyor ve Anadolu tarihinin açık alandaki ilk tarihi belgelerinden biri olarak kabul ediliyor. Hititlerin Batı Anadolu’daki askeri ve siyasi faaliyetlerini anlatan bu yapıt, bölgenin tarihsel coğrafyasını anlamak açısından büyük önem taşıyor.

Sık sorulan sorular

Anıt üzerindeki hiyeroglif kitabeler neyi anlatıyor?

Kitabeler Hititlerin Batı Anadolu’daki seferlerini, bölgedeki kentleri ve dönemin coğrafyasını detaylı şekilde anlatıyor.

Yalburt Su Anıtı neden tarih açısından önemlidir?

Anıt, Hitit tarihinde hiyerogliflerle bu kadar yoğun süslenmiş nadir yapılardan biri olup, Batı Anadolu’daki siyasi ve askeri faaliyetlere ışık tutuyor.

Konuyla ilgili