İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nde AK Parti grubundan Sibel Betül Birer, belediyenin sosyal yardım faaliyetlerine ilişkin eleştirilerde bulundu. Birer, 2025 yılı faaliyet raporu ile 2026'nın ilk altı aylık mali verilerini karşılaştırarak, bazı sosyal yardım kalemlerinde ciddi azalmalar olduğunu vurguladı.

İBB’nin sosyal yardımlarında yararlanıcı sayısında düşüş

Birer, İBB’nin tek seferlik nakdi destek programından yararlanan hane sayısının 333 bin 347’den 104 bin 628’e gerilediğini açıkladı. Bu düşüşün nedenlerine ilişkin olarak ihtiyaç azlığı, program kapsamındaki değişiklikler veya desteklerin başka kanallardan sağlanması ihtimallerinin açıklanmasını istedi. Ayrıca evlilik desteğinden faydalanan çift sayısının 7 bin 533’ten 4 bin 40’a indiğini belirten Birer, bunun yüzde 46 oranında bir azalmaya karşılık geldiğini söyledi.

Diğer sosyal yardım kalemlerinde de azalma yaşandığına dikkat çeken Birer, ev eşyası ve giyim yardımı hizmetlerinin 14 bin 331’den 4 bin 491’e, yenidoğan destek paketlerinin ise 40 bin 379’dan 37 bin 568’e düştüğünü bildirdi.

2025 ve 2026 sosyal yardım bütçesi ile harcama arasındaki fark

2025 yılı Performans Programı’nda ayni ve nakdi sosyal destekler için yaklaşık 11 milyar 849 milyon lira bütçe ayrıldığını belirten Birer, bu program kapsamındaki gerçekleşen harcamanın 9 milyar 194 milyon lira olduğunu kaydetti. Böylece başlangıçta planlanan bütçenin yüzde 78’i kullanılmış oldu. Ancak arada 2 milyar 655 milyon liraya varan bir bütçe farkı bulunduğunu ifade etti.

Birer, bu farkın hangi kalemlerde tasarruf edildiği, hangi hizmetlerin değiştirildiği veya ertelendiği konusunda açıklama talep etti. 2026 yılının ilk altı aylık mali verilerine göre ise Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programına ayrılan 12 milyar 711 milyon liralık bütçenin sadece 3 milyar 887 milyon lira harcandığını belirtti. Bu oran yüzde 31 olarak gerçekleşirken, belediyenin genel bütçe harcama oranı yüzde 29 seviyesinde kaldı.

Engellilerin toplumsal hayata katılımı ve özel eğitim programında ilk altı aylık bütçe gerçekleşme oranı yüzde 7, şehit yakını ve gaziler programında ise yüzde 11 olarak bildirildi. Birer, güncel harcama ve hizmet verilerinin Meclis’e sunulmasını talep etti.

Seçim vaatleri ve Sayıştay raporu üzerine eleştiriler

Birer, İBB yönetiminin seçim döneminde verdiği sosyal yardım vaatlerini de gündeme getirdi. 2024 yılında 100 bin anne adayına beslenme paketi sözü verildiğini, ancak Ekim 2026’da 2027 için hedefin 50 bin anne adayı olarak revize edildiğini açıkladı. Bu vaatlerin ne ölçüde yerine getirildiğine dair bilgi istedi.

Tek asgari ücretle geçinen ailelere yönelik yıllık 10 bin lira pazar desteği vaadini de hatırlatan Birer, 2026 Nisan ayında başvuruları açılan desteğin hane başına tek seferlik 2 bin 500 lira olduğunu ve 2027 için açıklanan tutarın 5 bin lira olarak duyurulduğunu söyledi.

2025 yılı Sayıştay denetim raporunda, sosyal yardım ödemelerinin aracılık hizmetlerine ilişkin tespitlere yer verildiğini belirten Birer, nakdi yardımların 2 milyar 725 milyon lirayı aştığını ve bu ödemelerin ihale yapılmadan BELBİM ve özel bir banka ile protokolle yürütüldüğünü aktardı. Hak sahiplerince aynı gün çekilmeyen tutarların değerlendirilmesi sonucu BELBİM’in yaklaşık 17 milyon 635 bin lira faiz geliri elde ettiği ifade edildi.

İBB yönetiminin ödeme modelinin güvenli ve izlenebilir olduğunu savunduğunu hatırlatan Birer, Sayıştay’ın belediye şirketi üzerinden hizmet sunulmasının rekabet yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı yönünde değerlendirme yaptığını söyledi.

İlçe belediyelerinde sosyal yardım bütçe payları

Birer, İstanbul’daki 39 ilçe belediyesinin 2027 bütçelerini de inceledi. Sosyal yardımları da içeren cari transfer harcamalarında ilk üç sırada AK Parti yönetimindeki belediyelerin yer aldığını belirtti. Pendik Belediyesi bütçesinin yüzde 7,76’sını, Ümraniye Belediyesi’nin yüzde 6,70’ini ve Tuzla Belediyesi’nin yüzde 5,05’ini cari transferlere ayırdığını kaydetti.

AK Parti döneminde İBB tarafından yürütülen sosyal yardım faaliyetlerine de değinen Birer, 2018 yılında sosyal destek kartıyla 149 bin 251 aileye ve eğitim yardımlarıyla 89 bin 574 öğrenciye ulaşıldığını hatırlattı.

Sık sorulan sorular

İBB’nin sosyal yardımlarda hangi kalemlerde azalma oldu?

Tek seferlik nakdi destek, evlilik desteği, ev eşyası ve giyim yardımı ile yenidoğan destek paketlerinde yararlanıcı sayıları düştü.

İBB’nin sosyal yardım ödemeleri ile ilgili Sayıştay raporunda ne tespit edildi?

2025 yılında 2,7 milyar liralık nakdi yardım ödemelerinin ihale yapılmadan protokolle yürütüldüğü ve bazı faiz gelirleri elde edildiği belirtildi.

Konuyla ilgili