Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında diyabetli çocuklar ve aileleri için özel bir etkinlik düzenledi. Bu organizasyon, çocukluk çağı diyabetine dair erken belirtiler, tedavi süreçleri ve psikolojik uyum konularında katılımcılara kapsamlı bilgiler sundu.

Dünya Diyabet Günü’nün önemi ve insülinin keşfi

Etkinlikte konuşan Prof. Dr. Özlem Sangün, 14 Kasım’ın insülinin keşfine öncülük eden bilim insanı Frederick Banting’in doğum günü olduğunu belirtti. 1921’de insülinin bulunmasının, özellikle Tip 1 diyabetli bireylerin yaşamında önemli bir dönüm noktası oluşturduğunu ifade eden Sangün, bu günün toplumda diyabet farkındalığını artırmak, hastalığın erken belirtilerine dikkat çekmek ve diyabetle yaşayanların yaşam kalitesini yükseltmek açısından kritik olduğunu vurguladı.

Çocukluk çağı diyabetinde erken teşhis ve tedavi

Prof. Dr. Sangün, çocuklarda diyabetin erken teşhisinin yaşamsal önem taşıdığını belirtti. Aşırı susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı ve önceden gece idrar kaçırma sorunu olmayan çocuklarda bu belirtilerin ortaya çıkmasının diyabetin önemli işaretleri olduğunu söyledi. Ailelerin bazen bu belirtileri idrar yolu enfeksiyonu veya psikolojik nedenlerle karıştırabildiğine dikkat çekerek, bu durumda vakit kaybetmeden kan şekeri ölçümü için sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğini ifade etti. Erken tanı sayesinde çocukların ciddi ve hayatı tehdit eden durumlar yaşamadan tedaviye başlanabildiğini, geç tanı konulduğunda ise yoğun bakım gerektiren ağır vakalarla karşılaşılabildiğini anlattı.

Diyabetin yönetimi ve yaşam kalitesi

Sangün, diyabetin sürekli takip ve dikkat gerektiren bir hastalık olduğunu belirterek, beslenme, insülin tedavisi, fiziksel aktivite ve günlük yaşamın planlı yürütülmesinin önemine işaret etti. Doğru eğitim ve düzenli takiple diyabetli çocukların diğer çocuklar gibi hayallerini gerçekleştirebileceğini, spor yapabileceğini, profesyonel sporcu olabileceğini ve istedikleri mesleklere yönelebileceğini ifade etti.

Psikolojik uyum ve aile desteğinin önemi

Etkinlikte "Diyabetle Güzel Yaşam ve Sürece Uyumu Artırmanın İpuçları" başlıklı sunumu gerçekleştiren Uzm. Dr. Neslihan Taştepe, diyabet tanısının çocuklarda ve ailelerde korku, kaygı, suçluluk, öfke ve belirsizlik gibi duygulara yol açabileceğini belirtti. Bu duyguların kabulünün hastalığa uyum sürecinde önemli olduğunu söyledi. Çocukların diyabeti algılamalarının yaşlarına göre değiştiğini, küçük çocukların insülin uygulamalarını ceza olarak görebileceğini, okul çağındaki çocukların farklı görünme kaygısı yaşayabileceğini ve ergenlik döneminde bağımsızlık isteğinin aile içi çatışmalara neden olabileceğini anlattı.

Taştepe, ailelerin yargılayıcı değil, anlayışlı ve empatik bir yaklaşım benimsemesinin gerekliliğine vurgu yaptı. Çocuklara sorumlulukların becerilerine uygun şekilde aşamalı olarak verilmesini önerdi. Günlük rutinler oluşturmanın, küçük hedefler belirlemenin, çocukların çabalarının takdir edilmesinin ve karar alma süreçlerine dahil edilmesinin uyumu kolaylaştıracağını ifade etti.

Diyabetli çocukların sosyal yaşama katılmasının önemine dikkat çeken Taştepe, eğitim, spor ve sosyal etkinliklerden uzak kalmamaları gerektiğini, ayrıca diyabetli olmayan kardeşlerin duygusal ihtiyaçlarının da göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Uzun süreli diyabet yönetiminin çocuklarda ve ailelerde tükenmişliğe yol açabileceğini belirten Taştepe, yoğun kaygı, içe kapanma, tedaviden kaçınma, uyku sorunları ve aile içi çatışmalar gibi durumlarda profesyonel psikolojik destek alınmasının faydalı olacağını aktardı.

Etkinlik, diyabetli çocuklar için hazırlanan ikram ve eğlence programıyla tamamlandı.

Sık sorulan sorular

Dünya Diyabet Günü ne zaman ve neden önemlidir?

14 Kasım, insülinin keşfine öncülük eden Frederick Banting’in doğum günü olarak kutlanmakta ve diyabet farkındalığını artırmak için önem taşımaktadır.

Çocukluk çağı diyabetinin erken belirtileri nelerdir?

Aşırı su içme, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı ve önceden olmayan gece idrar kaçırma gibi belirtiler erken teşhis için önemlidir.

Diyabetli çocukların psikolojik uyumu nasıl desteklenebilir?

Ailelerin empati ve destekle yaklaşması, çocukların sorumluluklarını aşamalı vermesi ve karar süreçlerine dahil edilmesi uyumu kolaylaştırır.