Medicana International Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Gazi Gülbaş, akciğer kanserinin dünya genelinde kansere bağlı ölümlerde ilk sıralarda yer aldığını vurguladı. Yıllık yaklaşık 2,6 milyon yeni vaka ve 1,9 milyon ölümün kaydedildiği bu hastalık, Türkiye’de de önemli bir sağlık sorunu olmaya devam ediyor.
Türkiye’de her yıl 34 bin civarında yeni akciğer kanseri teşhisi konulurken, 23 bin kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Gülbaş, akciğer kanserinin gelişiminde en belirgin risk faktörünün tütün kullanımı olduğunu ifade etti.
Akciğer Kanseri ve Tütün Kullanımı Arasındaki Bağlantı
Akciğer kanserine yakalanan hastaların yaklaşık yüzde 85-90’ının tütün kullanımıyla ilişkilendirildiğini belirten Gülbaş, sigara içen bireylerde hastalığa yakalanma riskinin hiç sigara içmeyenlere göre 15-30 kat daha yüksek olduğunu açıkladı. Ancak sadece aktif sigara içicilerinin değil, pasif içicilerin de risk altında olduğunu söyledi.
Ek olarak, radon gazı, asbest gibi mesleki maruziyetler, hava kirliliği ve genetik yatkınlık gibi faktörlerin de akciğer kanseri gelişiminde rol oynadığını dile getirdi. Bu nedenle sigara kullanmayanlarda da hastalığın ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.
Akciğer Kanserinin Belirtileri ve Tarama Önerileri
Hastalığın erken belirtileri arasında üç haftadan uzun süren öksürük, balgamda kan görülmesi, nefes darlığı, göğüs ve sırt ağrısı, ses kısıklığı, halsizlik, iştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı yer almaktadır. Gülbaş, özellikle sigara kullanımı veya mesleki maruziyet geçmişi olan kişilerin bu belirtileri önemsemeleri gerektiğini söyledi.
Erken tanının önemine dikkat çeken uzman, 50-80 yaş aralığında, en az 20 paket-yıl sigara öyküsü bulunan ve halen sigara içen ya da son 15 yıl içerisinde bırakmış bireylerin akciğer kanseri taraması için değerlendirilmesini önerdi. Bu taramanın mutlaka hekim kontrolünde yapılması gerektiğini vurguladı.
Gülbaş, akciğer grafisinin düşük doz bilgisayarlı tomografinin (BT) yerine geçmediğini, erken evrede tespit edilen kanserlerde cerrahi tedavi ile tam iyileşme şansının bulunduğunu söyledi.
Akciğer Kanseri Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar
Tedavi planının hastalığın evresi, tümörün biyolojik özellikleri ve hastanın genel durumuna göre belirlendiğini aktaran Gülbaş, cerrahiye uygun erken evre hastalarda ameliyatla tam iyileşmenin mümkün olduğunu ifade etti. Cerrahi yapılamayan hastalarda ise stereotaktik radyoterapi gibi alternatif yöntemlerin tercih edilebildiğini belirtti.
İleri evre akciğer kanserinde ise tümörün moleküler özelliklerine göre hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve kemoterapi seçeneklerinin kullanıldığını söyleyen uzman, hastalığın tek tip bir hastalık olarak görülmediğini ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının önem kazandığını belirtti.
Sigara Bırakmanın Akciğer Kanseri Riskine Etkisi
Akciğer kanseriyle mücadelede en etkili yolun tütün kullanımının önlenmesi ve sigaranın bırakılması olduğunu vurgulayan Gülbaş, sigara bırakıldığında riskin zamanla belirgin biçimde azaldığını ifade etti. Sigara bırakmak için hiçbir zaman geç olmadığını belirten uzman, pasif içicilikten korunmanın, hava kirliliğini azaltmanın ve iş ortamlarında kanserojen maddelere maruziyetin engellenmesinin de önemli olduğunu söyledi.
Kasım Ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında sigara kullananlara seslenen Gülbaş, "Sigarayı bırakmak, kendiniz ve sevdikleriniz için atabileceğiniz en önemli sağlık adımlarından biridir" dedi. Ayrıca belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Uzun süren öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı gibi şikayetlerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğini belirtti. Erken tanının hayat kurtardığını hatırlatan Gülbaş, yüksek risk grubundaki bireylerin düşük doz bilgisayarlı tomografi ile tarama yaptırmaları için göğüs hastalıkları uzmanlarına danışmaları gerektiğini söyledi.
Son olarak, akciğer kanserinin önlenmesi, risk grubundaki kişilerin belirlenmesi ve hastalığın erken evrede tespit edilmesinin mücadelede en etkin yöntemler olduğunu vurguladı. Sigara kullanmamak, bırakmak ve farkındalığı artırmanın toplum sağlığı açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Sık sorulan sorular
Akciğer kanserinin en önemli risk faktörü nedir?
Tütün kullanımı, akciğer kanserinin gelişiminde en önemli risk faktörüdür.
Akciğer kanserinde erken tanı neden önemlidir?
Erken tanı, tedavi başarısını artırır ve yaşam süresini uzatır.
Sigara içmeyenlerde de akciğer kanseri görülebilir mi?
Evet, pasif içicilik, radon gazı, asbest maruziyeti, hava kirliliği ve genetik faktörler de risk oluşturur.
Kaynak: İHA




