Okulların açılmasıyla birlikte çocukların beslenme çantalarına yönelik dikkatler arttı. Bahçeşehir Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi İlayda Altuncevahir, çocukların büyüme ve gelişmelerinin devam ettiğini belirterek, beslenme çantalarının protein, karbonhidrat ve yağlar açısından dengeli hazırlanmasının önemini vurguladı.
Altuncevahir, ebeveynlerin genellikle zaman yetersizliği nedeniyle pratik ürünlere yöneldiğini ve bunun sonucunda poğaça ve börek gibi yiyeceklerin sık tercih edildiğini ifade etti. Ancak bu tür tek tip besinlerin uzun vadede çocukların sağlığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Beslenme çantasında protein ve porsiyon kontrolü neden önemli?
Çocukların beslenme çantalarında mutlaka protein kaynaklarının bulunması gerektiğini söyleyen Altuncevahir, yumurta ve peynir gibi besinlerin öğünde yer almasının önemine işaret etti. Ayrıca çocukların yetişkinler kadar yemek yemeyebileceğini ve bu durumun normal olduğunu belirtti. Yaşa göre farklılık gösterebilen bu durum için çocuklardan geri bildirim alınmasının faydalı olduğunu aktardı. Beslenme çantasının eve döndüğünde hangi yiyeceklerin tüketildiğine dikkat edilmesi gerektiğini de ekledi.
Gıda güvenliği ve soğuk zincir uygulamalarına dikkat
Beslenme çantalarında gıda güvenliğinin genellikle göz ardı edildiğini belirten Altuncevahir, özellikle soğuk zincir gerektiren yiyeceklerin uygun koşullarda saklanmasının şart olduğunu söyledi. Peynir, yumurta veya sebze içeren sandviç gibi yiyeceklerin akşamdan buzdolabında muhafaza edilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca beslenme çantasının hazırlanıp kenarda bırakılmaması, yalıtımlı çantaların tercih edilmesi ve mümkünse buz aküsü eklenmesi gerektiğini ifade etti.
Çocukların su tüketimi konusunda da öğretmenlere önemli görevler düştüğünü belirten Altuncevahir, ders aralarında ve teneffüslerde çocuklara su içmelerinin hatırlatılmasının teşvik edilmesinin önemini dile getirdi.
Kahvaltının önemi ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları
Kahvaltı yapmayı tercih etmeyen çocukların bulunduğunu aktaran Altuncevahir, kahvaltı ve öğle yemeği saatlerinin düzenli olması durumunda bazı esneklikler olabileceğini ancak genel olarak kahvaltının çocuk beslenmesinde kritik bir öğün olduğunu söyledi. Kahvaltının akademik performansı olumlu etkilediğini belirten Altuncevahir, çalışmaların kahvaltının atlanmaması gerektiğini gösterdiğini ifade etti.
Okullardaki yeni kantin düzenlemelerinin sağlıksız gıda tüketimini azaltmaya katkı sağlayabileceğini belirten Altuncevahir, çocuklara doğru ve yanlış beslenme tercihlerini öğretmenin önemine dikkat çekti. Evde de sağlıklı beslenme konusunda çocuklara örnek olunması gerektiğini söyledi.
Meyve ve sebze tüketimi ile yeni tatların teşviki
Meyve ve sebzelerin beslenme çantasında mutlaka yer alması gerektiğini belirten Altuncevahir, her gün olmasa da haftada en az üç gün meyve eklenmesini önerdi. Meyvelerin vitamin ve lif açısından zengin olduğunu, mevsiminde tercih edilen meyve ve sebzelerin hem besleyici hem ekonomik açıdan avantaj sağladığını söyledi.
Çocukların birbirlerinden görerek yeni tatları denemeye daha yatkın olduğunu ifade eden Altuncevahir, sınıf içi ve sosyal etkinliklerle bu alışkanlığın desteklenebileceğini belirtti. Ayrıca ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte mutfağa girerek yiyecek hazırlamalarının çocukların deneme isteğini artırabileceğini söyledi.
Çocukların taklit eğilimi ve kantin uygulamalarının önemi
Paketli gıda tüketiminde ebeveynlerin davranışlarının çocuklar üzerinde etkili olduğunu söyleyen Altuncevahir, çocukların ailelerinden gördüklerini taklit ettiğini aktardı. Ayrıca çocukların harçlıklarıyla alışveriş yapmayı sevdiğini belirtti. Yeni kantin uygulamalarının sağlıksız gıda seçeneklerinin önüne geçilmesi açısından önemli olduğunu vurguladı.
Market alışverişlerinde ise çocuklara uzun vadeli zararların yaşına ve pedagojik uygunluğuna göre anlatılması gerektiğini ifade etti.
Zaman kazandıran pratik beslenme önerileri
Ebeveynlerin zaman yetersizliği veya yorgunluk nedeniyle beslenme çantalarında tek düze ürünlere yöneldiğini belirten Altuncevahir, sadece poğaça ve börek yerine önceden hazırlanabilecek alternatiflerin değerlendirilmesini önerdi. Buzlukta saklanabilecek tariflerin uzun vadede farklı beslenme seçeneklerinin hazır bulunmasını sağlayacağını söyledi.
Uygun koşullarda saklandığı sürece bir önceki akşam yenilen yemekten de beslenme çantası hazırlanabileceğini ve bunun ebeveynlerin zaman ile iş yükünü azaltabileceğini belirtti.
Son olarak, pratik bir alternatif olarak krep öneren Altuncevahir, yumurta ile zenginleştirilen, karbonhidrat içeren ve biraz yağ kullanılan krebin yanına taze salatalık ve domates eklenerek kahvaltıya benzer bir öğün hazırlanabileceğini söyledi. Kreplerin buzlukta muhafaza edilip doğrudan çıkarılabileceğini ancak beslenme çantasının sadece krep üzerine kurulmasının uygun olmadığını da ekledi.
Sık sorulan sorular
Beslenme çantasının hazırlanmasında nelere dikkat edilmeli?
Beslenme çantasında protein, karbonhidrat ve yağ dengesi gözetilmeli, porsiyon kontrolü yapılmalı ve soğuk zincir gerektiren yiyecekler uygun koşullarda saklanmalıdır.
Poğaça ve börek gibi yiyeceklerin çocuk sağlığına etkisi nedir?
Sık tüketildiklerinde uzun vadede çocukların sağlığını olumsuz etkileyebilirler, bu nedenle dengeli ve çeşitli beslenme tercih edilmelidir.
Çocukların su tüketimini artırmak için ne yapılabilir?
Öğretmenler ders aralarında ve teneffüslerde çocuklara su içmelerini hatırlatmalı ve teşvik etmelidir.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




