Soğuk havaların etkisiyle üst solunum yolları enfeksiyonlarının arttığı dönemlerde, hekim önerisi olmadan kullanılan bitki çayları ve gıda takviyelerinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği bildirildi. Dahiliye Uzmanı Doç. Dr. Müge Bilge, bilinçsiz multivitamin ve bitki çayı kullanımının karaciğer ve böbrek toksisitesine neden olarak acil diyaliz gerektiren durumlara sebep olabileceğini söyledi.
Bilge, "Bilinçsiz düzeyde çok fazla multivitamin takviyesi veya aktarlardan alınan gereksiz gıda ve besin takviyeleri kullanan hastalar ya da sağlıklı bireylerle sıkça karşılaşıyoruz. Sağlıklı ve 50 yaş altında bireylerde multivitamin eksikliği beklenmez. Ancak aşırı kullanım karaciğer ve böbrek üzerinde toksik etki yaparak hayati risk oluşturabilir" dedi.
Çin çayı kullanımı sonrası hemodiyaliz tedavisi
Doç. Dr. Bilge, kilo vermek amacıyla Çin çayı kullanan 20’li yaşlarda genç bir hastanın akut böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz tedavisi görmek zorunda kaldığını anlattı. Hastanın, eczanede satılmayan ve içinde ne olduğu bilinmeyen bu ürünü düzenli olarak kullandığını belirten Bilge, "Bu tür bilinçsiz ürün kullanımı geri dönülemez böbrek hasarlarına yol açabilir" uyarısında bulundu.
Uzman, benzer şekilde kış aylarında tüketilen karışım çayların da alerjik reaksiyonlar ve ölümle sonuçlanabilecek ciddi tablolar oluşturabileceğini ifade etti.
Vitamin takviyelerinde aşırıya kaçılmamalı
Doç. Dr. Bilge, gereksiz C vitamini kullanımının yaygın olduğunu ve C vitamininin üst solunum yolu enfeksiyonlarını önlediğine dair bilimsel bir kanıt olmadığını belirtti. Magnezyumun ise vücudun ihtiyacı kadarını emdiğini, yüksek doz alımda ise fazla miktarın bağırsaklardan atıldığını söyledi.
A vitamini ve E vitamini gibi yağda çözünen vitaminlerin aşırı dozlarının kardiyovasküler riskleri artırabileceğine dikkat çeken Bilge, "Yüksek doz E vitamini alımı kalp hastalıkları riskini ciddi oranda yükseltir" dedi.
Bitkisel ürünlerin ilaçlarla etkileşimi
Bahçelievler Devlet Hastanesi Dahiliye Bölümü’nden Uzm. Dr. İyed Oğuz, özellikle kalp ve şeker hastalarının bitkisel ürünleri doktor kontrolü olmadan kullanmamaları gerektiğini vurguladı. Oğuz, "Sarı kantaron ve meyan kökü gibi ürünler kan sulandırıcı ilaçlarla etkileşime girerek kanama riskini artırabilir" dedi.
Oğuz, sosyal medyada yaygınlaşan bitkisel ürün kullanımının geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtti. Gebelerin bu tür ürünleri kesinlikle doktor tavsiyesi olmadan kullanmamaları gerektiğini söyledi.
Hekim kontrolü şart
Uzmanlar, vitamin ve bitkisel takviyelerin kullanılmadan önce mutlaka kan değerleri ve eksikliklerin tespit edilmesi gerektiğini vurguladı. Doç. Dr. Bilge, "Günlük 1-2 poşet bitki çayını aşmamak gerekir. Herhangi bir eksiklikten şüphe edenler mutlaka hekime başvurmalı" dedi.
Uzm. Dr. Oğuz da, "Tüm ürünlerin herkes için uygun olmadığını, kişiye özel değerlendirme yapılması gerektiğini" belirterek, özellikle yaşlı ve kronik hastalığı olanların dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
Sık sorulan sorular
Bitki çayı kullanımı böbrek yetmezliğine neden olabilir mi?
Evet, bilinçsiz ve kontrolsüz bitki çayı kullanımı özellikle böbrek üzerinde toksik etki yaparak akut böbrek yetmezliğine yol açabilir.
Multivitamin takviyeleri ne kadar güvenlidir?
Multivitaminler hekim kontrolü olmadan aşırı kullanıldığında karaciğer ve böbrek toksisitesine neden olabilir, bu yüzden doktor önerisi şarttır.
Hangi kişiler bitkisel takviyelerden kaçınmalıdır?
Gebeler, kalp, şeker gibi kronik hastalığı olanlar ve kan sulandırıcı kullananlar bitkisel takviyeleri doktor kontrolü olmadan kullanmamalıdır.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




