Sonbaharla birlikte havaların serinlemesi ve nem oranının artması, ev tozu akarlarına bağlı alerjik belirtilerin belirginleşmesine neden olabiliyor. Özellikle kapalı alanlarda daha fazla zaman geçirilmesiyle burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma ve burun kaşıntısı gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Çocuklarda ise bu şikayetlere uzun süren öksürük ve hırıltı eşlik edebiliyor. Medipol Sağlık Grubu’ndan Çocuk İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Serdar Al, ev tozu akarlarının özellikle İstanbul gibi nem oranının yüksek olduğu bölgelerde sık görüldüğünü belirterek, belirtilerin özellikle sonbahar aylarında artabileceğine dikkat çekti.

Evimizin içinde gözle göremediğimiz ancak çocuklarda alerjik şikayetleri tetikleyebilen mikroskobik canlılar bulunuyor. Ev tozu akarları; özellikle yatak, yorgan, yastık, koltuk ve kanepelerde yoğunlaşabiliyor. Sonbaharla birlikte nem oranının yükselmesi ve kapalı alanların daha az havalandırılması ise bu canlılara bağlı alerjilerin belirginleşmesine neden olabiliyor. Burun akıntısı, tıkanıklık ve hapşırmanın yanı sıra haftalarca geçmeyen öksürük ve hırıltı da ev tozu akarı alerjisinin habercisi olabiliyor. Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Çocuk İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Serdar Al, özellikle yatağa girildiğinde artan şikâyetlerin ev tozu akarı alerjisi açısından önemli bir ipucu olduğunu belirtti.

Ev tozu akarlarının yaygınlığı ve etkileri

Ev tozu akarlarının gözle görülemeyecek kadar küçük mikroskobik canlılar olduğunu belirten Doç. Dr. Serdar Al, bu canlıların özellikle kapalı alanlarda yaygın olarak bulunduğunu söyledi. Ev tozu akarlarının dışkısı, tükürüğü, idrarı ve kendilerinin de alerjik reaksiyonlara neden olabildiğini ifade eden Doç. Dr. Al, "Elektrik süpürgesiyle alınan tozların bir gramında yaklaşık 20 bin tane toz akarı olabiliyor" dedi. İstanbul’da nem seviyesinin yüksek olması nedeniyle ev tozu akarı alerjisini sık gördüklerini belirten Doç. Dr. Al, özellikle eylül ayından itibaren nemin artması ve evlerin daha az havalandırılmasıyla birlikte şikâyetlerin belirginleşebildiğini kaydetti.

Belirtiler ve dikkat edilmesi gerekenler

Ev tozu akarına bağlı alerjilerde en sık görülen belirtilerin burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma ve burunda kaşıntı olduğunu belirten Doç. Dr. Al, bazı çocuklarda bu tablonun astımı da tetikleyebildiğini söyledi. Özellikle gece, yatağa yatarken veya sabah uyandığında ortaya çıkan öksürüğün önemli bir belirti olabileceğini ifade eden Doç. Dr. Al, koşarken, gülerken veya ağlarken ortaya çıkan öksürüğün de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Alerjik çocuklarda öksürüğün normal enfeksiyon öksürüğünden daha uzun sürebildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Al, "Grip gibi enfeksiyonlarda öksürükler 5-7 gün sürerken, alerjik çocuklarda bir ayı, bir buçuk ayı, hatta iki ayı bulabiliyor" dedi. Bazı çocuklarda hışıltı ve ötme sesi şeklinde solunum seslerinin de görülebileceğini belirten Doç. Dr. Al, bu belirtilerin astım açısından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Temizlik ve tedavi yöntemleri

Ev temizliğinin alerjenlerin azaltılması açısından önemli olduğunu belirten Doç. Dr. Al, özellikle HEPA 13 filtreli elektrik süpürgelerinin ev tozu ve toz kalıntılarının toplanmasında fayda sağlayabildiğini ifade etti. Ev tozu akarlarının insanların ve diğer canlıların deri parçalarıyla beslendiğini belirten Doç. Dr. Al, bu nedenle yatakların akarların en fazla bulunduğu alanlardan biri olduğunu söyledi. Uzun süre kullanılan koltuk ve kanepelerde de akarların birikebildiğini belirten Doç. Dr. Al, yün, kuş tüyü ve kaz tüyü gibi hayvansal kaynaklı organik materyallerden üretilen yatak, yorgan ve yastıklarda da akarların fazla bulunabildiğine dikkat çekti. Özellikle yatağa yatıldığında şikâyetlerin artmasının ev tozu akarı alerjisi açısından önemli bir ipucu olabileceğini belirtti.

Alerji aşısıyla şikayetlerin kontrol altına alınabildiğini belirten Doç. Dr. Al, ev tozu akarı alerjisinde belirtileri azaltmaya yönelik tedavilerin yanı sıra alerjen immünoterapisinin de uygulanabildiğini söyledi. Yaklaşık 100 yıldır kullanılan alerji aşısının çocuklarda da etkili bir tedavi seçeneği olduğunu ifade eden Doç. Dr. Al, uygulamanın alerji doktorlarının kontrolünde yapılması gerektiğini belirtti. İğne sonrasında yaklaşık 30 dakika gözlem yapılmasının önemine dikkat çekerek, nadir de olsa anafilaksi gibi ciddi alerjik reaksiyonların görülebileceğini söyledi. Alerjen immünoterapisinin alerjik burun şikâyetlerini ve astımla ilişkili belirtileri azaltabildiğini, ev tozu akarı alerjisinin uzun vadede kontrol altına alınmasına katkı sağladığını kaydeden Doç. Dr. Al, tedavinin yaklaşık 4 yıl boyunca aylık enjeksiyonlar şeklinde uygulanabildiğini belirtti. Çocuklarda tedaviye yanıt oranlarının yüzde 90’ın üzerinde olabildiğini vurguladı. Ev tozu akarı alerjisi belirtileri bulunan çocukların ve yetişkinlerin alerji hekimlerine başvurmalarının önemli olduğunu ifade etti.