Ağustos 2026’da yayımlanan kapsamlı bir derleme, elektronik sigaraların özellikle 0-19 yaş grubundaki gençlerde akciğer sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ortaya koydu. İncelenen 81 bilimsel çalışma, bu ürünlerin solunum yolu hastalıkları ve nikotin bağımlılığı riskini artırdığını gösterdi.
Elektronik sigara buharı neden zararlıdır?
Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, elektronik sigaraların duman çıkarmamasına rağmen buharının sadece su buharı olmadığını vurguladı. "Aerosol; nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar içerir. Akciğerlerin temel ihtiyacı ise sadece temiz havadır" diyen Dr. Işık, cihazların tütünü yakmadan sıvıyı ısıtarak oluşturduğu buharın zararlı maddeler taşıdığını belirtti.
Elektronik sigaralar gençler arasında renkli tasarımları, tatlandırıcı aromaları ve daha az koku yayması nedeniyle masum bir alışkanlık gibi algılanabiliyor. Ancak yapılan bilimsel analizler, bu ürünlerin solunum sistemi belirtileri ve nikotin bağımlılığı ile doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Gençlerde solunum sorunları ve nikotin bağımlılığı
Derleme verileri, elektronik sigara kullanan çocuk ve gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri yakınmalar ve astım alevlenmelerinin kullanmayanlara kıyasla çok daha sık görüldüğünü gösteriyor. Kullanım süresi ve sıklığı arttıkça klinik tablonun ağırlaşabildiğine dikkat çeken Dr. Işık, özellikle astım teşhisi olan gençlerin risk altında olduğunu belirtti.
"Hırıltı, öksürük veya nefes darlığı yaşayan gençlerde sadece klasik sigara kullanımı sorgulanmamalı, elektronik sigara ve diğer vaping ürünleri de mutlaka araştırılmalıdır" uyarısında bulunan uzman, gençlerin kendilerini "sigara kullanmıyorum" diye tanımlasa da elektronik sigara tüketiyor olabileceğine dikkat çekti.
Ergen beyninin gelişim sürecinde nikotinin güçlü bağımlılık yapıcı bir madde olduğuna işaret eden Dr. Işık, yeni nesil elektronik sigaralarda bulunan nikotin tuzlarının inhalasyonunu kolaylaştırdığını aktardı. "Kalem veya USB bellek kadar küçük ve masum görünen cihazların birkaç kez denenmesi, merakla başlayıp hızla nikotin bağımlılığına dönüşebilir" dedi.
Uzun dönemli araştırmalar, daha önce sigara içmemiş gençlerin elektronik sigara kullanımı sonrası klasik sigaraya başlama olasılığının arttığını gösteriyor. Uzman, gençlere yönelik doğru kıyaslamanın "elektronik sigara mı, klasik sigara mı" değil, "elektronik sigara mı, hiç nikotin kullanmamak mı" sorusu olması gerektiğini vurguladı ve en güvenli seçeneğin hiç başlamamak olduğunu ifade etti.
Ailelere elektronik sigara uyarısı
Dr. Merda Erdemir Işık, ebeveynlerin sigara veya elektronik sigara kullanan gençlere karşı cezalandırıcı yaklaşımlar yerine açık iletişim kurması gerektiğini söyledi. "Aileler sadece 'kullanma, zararlı' demek yerine, nikotinin bağımlılık yapıcı etkisini ve elektronik sigara aerosollerinin akciğere verdiği zararları anlatmalıdır" dedi.
Elektronik sigara kullanımı tespit edildiğinde bunun sadece davranış bozukluğu değil, medikal destek gerektirebilecek bir nikotin bağımlılığı olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten uzman, gençlere şu mesajı verdi: "Ürün ne kadar teknolojik, aromalı veya renkli görünürse görünsün, akciğeriniz onun elektronik olup olmadığıyla ilgilenmez. Akciğeriniz sadece temiz hava ister."
Sık sorulan sorular
Elektronik sigara buharı sadece su buharı mıdır?
Hayır, elektronik sigara buharı nikotin, ince partiküller ve çeşitli toksik kimyasallar içeren aerosoldür.
Elektronik sigara kullanımı klasik sigaraya başlamayı etkiler mi?
Evet, elektronik sigara kullanan gençlerde ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riski artıyor.
Kaynak: İHA




