Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ege Güleç Balbay, Dünya KOAH Günü kapsamında yaptığı açıklamada, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’nın (KOAH) ciddi bir halk sağlığı problemi olduğunu belirtti. Hastalığın erken tanı ve düzenli tedavi ile yaşam kalitesinin korunabileceğine dikkat çekti.
KOAH belirtileri ve erken tanının önemi nedir?
KOAH ilerledikçe hastaların günlük aktiviteleri, özellikle yürüyüş, merdiven çıkma ve basit ev işleri yapmak zorlaşabiliyor. Prof. Dr. Balbay, bu nedenle nefes darlığı, öksürük ve balgam gibi belirtilerin erken dönemde değerlendirilmesinin bireylerin bağımsızlığını sürdürmesi için kritik olduğunu söyledi. Özellikle 40 yaş üzerindeki, sigara kullanan veya zararlı hava koşullarına maruz kalan kişilerin bu şikayetleri göz ardı etmemesi gerektiğini vurguladı. Hastalığın genç yaşlarda da ortaya çıkabileceğini hatırlatan Balbay, KOAH tanısının kesin olarak spirometri testi ile konulduğunu ifade etti.
KOAH risk faktörleri nelerdir?
Sigara kullanımı, KOAH gelişiminde en önemli risk faktörü olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. Balbay, sigaraya hiç başlamamanın ve kullananların bırakmak için destek almasının akciğer sağlığını korumadaki en etkili yol olduğunu belirtti. Elektronik sigara ve nargilenin ise güvenli alternatifler olmadığını söyledi. Ayrıca, ev, araç ve iş yerlerinde tütün dumanına maruz kalmanın da önlenmesi gerektiğini kaydetti. Sigara bırakmak isteyenlerin sigara bırakma polikliniklerinden yardım alabileceğini hatırlattı.
Sigara dışındaki risk faktörleri arasında odun, kömür ve tezek gibi yakıtların dumanı, dış ortam hava kirliliği ile iş yerlerinde toz, kimyasal madde, gaz ve dumana maruziyet bulunuyor. Bu etkenlerin de KOAH riskini artırdığı belirtildi.
Akciğer sağlığını korumanın temelleri ve tedavi yaklaşımları
Akciğer sağlığının doğum öncesinde başladığını ifade eden Prof. Dr. Balbay, gebelik ve çocukluk döneminde tütün dumanından uzak durulması, yeterli beslenme, önerilen aşıların yapılması ve solunum yolu enfeksiyonlarının uygun şekilde yönetilmesinin sağlıklı akciğer gelişimi için önemli olduğunu söyledi.
KOAH hastalarının nefes darlığı nedeniyle fiziksel aktivitelerini azaltmasının kas gücünde azalmaya yol açtığını belirten Balbay, düzenli egzersizin dayanıklılığı artırdığını ve günlük yaşamı kolaylaştırdığını ifade etti. Egzersize kısa yürüyüşlerle başlanması, dinlenme araları verilmesi ve sürenin kademeli olarak artırılması gerektiğini aktardı. Egzersiz programının hastalığın şiddetine ve kişinin durumuna göre sağlık ekibiyle planlanması gerektiğini vurguladı.
Enfeksiyonlardan korunma ve tedavi uyumu neden önemli?
KOAH hastalarında solunum yolu enfeksiyonları ve hastalık alevlenmelerinin önlenmesinin tedavi başarısı açısından kritik olduğunu söyleyen Prof. Dr. Balbay, el hijyeni, iyi havalandırma ve enfeksiyonlu kişilerle temastan kaçınmanın koruyucu önlemler arasında olduğunu belirtti. Grip, pnömokok ve COVID-19 aşılarının yanı sıra yaş ve risk durumuna göre RSV aşısının da hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.
Belirgin nefes darlığı artışı, balgamda değişiklik ya da ateş gibi belirtiler görüldüğünde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini hatırlatan Balbay, inhaler ilaçların doğru teknikle ve reçeteye uygun kullanımı, düzenli hekim kontrolleri ile eşlik eden hastalıkların takibinin tedavi sürecinde önem taşıdığını belirtti.
Son olarak, Prof. Dr. Balbay vatandaşları Sağlıklı Hayat Merkezlerinden ücretsiz danışmanlık ve sigara bırakma desteği almaya, aile hekimlikleri aracılığıyla uygun sağlık hizmetlerine ulaşmaya ve KOAH kontrollerini düzenli yaptırmaya çağırdı. "Her nefes değerlidir. Tütünden uzak durun, belirtilerinizi önemseyin, düzenli hareket edin ve kontrollerinizi sürdürün" mesajını verdi.
Sık sorulan sorular
KOAH riskini artıran faktörler nelerdir?
Sigara kullanımı, hava kirliliği, odun, kömür, tezek dumanı ve iş yerlerinde toz, kimyasal madde gibi zararlı maddelere maruz kalmak KOAH riskini artırır.
KOAH hastaları enfeksiyonlardan nasıl korunabilir?
El hijyenine dikkat etmek, uygun havalandırma sağlamak, enfeksiyon belirtileri olan kişilerle teması azaltmak ve önerilen aşıları yaptırmak önemlidir.
Kaynak: İHA




