Meme kanseri genellikle ileri yaşla ilişkilendirilse de son yıllarda özellikle 50 yaş altındaki kadınlarda hastalık görülme sıklığında artış yaşanıyor. 20’li ve 30’lu yaşlardaki kadınlarda da meme kanseri ortaya çıkabilir. Uzmanlar, genç yaşın meme kanserine karşı tek başına koruyucu olmadığını belirtiyor.
Meme Kanseri Genç Yaşlarda Neden Önemli?
Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, 1-31 Ekim Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, meme kanserinin yaşla birlikte daha sık görüldüğünü ancak yalnızca ileri yaşların hastalığı olmadığını vurguladı. Özdoğan, özellikle 50 yaş altındaki kadınlarda meme kanseri tanılarında artış olduğunu, ancak bu artışın hastalığın çoğunlukla genç yaşlarda görüldüğü anlamına gelmediğini ifade etti.
Prof. Dr. Özdoğan, 20’li ve 30’lu yaşlardaki kadınların memelerinde yeni bir değişiklik fark ettiklerinde bunu "Yaşım genç" düşüncesiyle ertelememeleri gerektiğini söyledi. Meme kanserinin erken tanısı için yaşa bakılmaksızın memede oluşan değişikliklerin önemsenmesi gerektiğini belirtti.
Meme Kanserinde Belirtiler ve Görüntüleme Yöntemleri
Meme veya koltuk altında ele gelen yeni kitle, meme başından kanlı akıntı, meme cildinde çekilme veya çökme, meme başında içe dönme ve tek memede kalıcı şekil değişikliği gibi belirtiler her yaşta değerlendirilmelidir. Bu belirtiler mutlaka kanser anlamına gelmese de kontrol edilmeden beklenmemelidir.
Özdoğan, genç kadınlarda meme dokusunun daha yoğun olması nedeniyle mamografinin yanı sıra ultrason gibi farklı görüntüleme yöntemlerinin de kullanılabileceğini belirtti. Kullanılacak yöntemin kişinin yaşı, bulguları ve risk durumuna göre seçilmesi gerektiğini ifade etti.
Tarama Programları ve Risk Faktörleri
Genç yaşlarda meme kanseri görülmesi, her 20’li veya 30’lu yaşlardaki kadının rutin mamografi yaptırması gerektiği anlamına gelmez. Türkiye’de toplum temelli meme kanseri taraması, ortalama risk grubundaki kadınlarda 40 yaşından itibaren başlatılır.
Ancak ailesinde genç yaşta meme veya yumurtalık kanseri bulunan, BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ya da yüksek risk grubunda olan kadınlarda tarama programı daha erken başlayabilir. Bu durumda takip yaşı ve kullanılacak görüntüleme yöntemi risk durumuna göre belirlenir.
Ailede kanser öyküsünün olmaması genetik yatkınlığı tamamen dışlamaz. Genç yaşta meme kanseri tanısı alan her kadında genetik neden bulunmayabilir. Özellikle genç yaşta tanı, ailede birden fazla meme veya yumurtalık kanseri öyküsü ve bazı özel tümör özellikleri varsa genetik danışmanlık gündeme gelebilir.
Genetik değerlendirme, hastanın tedavisinin planlanmasına ve aile bireylerinin taşıyabileceği risklerin belirlenmesine katkı sağlar.
Kişiye Özel Tedavi Yaklaşımları
Meme kanseri tek tip bir hastalık değildir. Tümörün hormon reseptörleri, HER2 durumu ve genetik-moleküler özellikleri tedavi planlamasında önemli rol oynar. Son yıllarda hedefe yönelik tedaviler, antikor-ilaç tedavileri ve moleküler yöntemlerde önemli gelişmeler yaşanmıştır.
Özdoğan, amaçlarının her hastaya daha fazla tedavi vermek değil, doğru hastaya doğru zamanda uygun tedaviyi uygulamak olduğunu söyledi. Özellikle genç hastalarda tedavi planlanırken kanserin kontrol altına alınmasının yanı sıra doğurganlığın korunması, gebelik planı, kemik ve kalp sağlığı ile uzun dönem yaşam kalitesi de dikkate alınır.
Yapay Zekâ ve Moleküler Yöntemlerin Tedaviye Katkısı
Yapay zekâ destekli görüntüleme sistemleri, mamografide şüpheli alanların değerlendirilmesine yardımcı olur. Ayrıca tümörün genetik ve moleküler özelliklerinin incelenmesi tedavi seçiminde yol göstericidir.
Hedefe yönelik ve antikor-ilaç tedavileri, bazı meme kanseri türlerinde hastalığın tekrarlama riskini azaltmak veya ileri evrede kontrol altında tutmak için kullanılır.
Erken Tanının Önemi ve Farkındalık
Meme kanserinde farkındalık sadece belirli bir yaşa gelindiğinde tarama yaptırmak anlamına gelmez. Kadınların kendi memelerinin normal görünümünü ve yapısını bilmeleri, yeni gelişen değişiklikleri fark etmeleri ve şüpheli durumda gecikmeden doktora başvurmaları gerekir.
Özdoğan, genç kadınların "Bu yaşta meme kanseri olmaz" düşüncesiyle belirtileri ertelememesi gerektiğini vurguladı. Yaş ne olursa olsun şüpheli bulguların zamanında değerlendirilmesinin erken tanı ve tedavi seçeneklerini artırdığını belirtti.
Sık sorulan sorular
Meme kanseri sadece ileri yaşlarda mı görülür?
Hayır, meme kanseri 20’li ve 30’lu yaşlarda da ortaya çıkabilir ve 50 yaş altındaki kadınlarda artış gözlemlenmektedir.
Genç kadınlar rutin olarak mamografi yaptırmalı mı?
Ortalama risk grubundaki genç kadınların rutin mamografi taramasına 40 yaşından itibaren başlaması önerilir, yüksek risklilerde ise daha erken olabilir.
Ailede meme kanseri öyküsü olmayan bir kadında risk var mı?
Evet, ailede kanser öyküsü olmaması genetik yatkınlığı tamamen dışlamaz ve genç yaşta meme kanseri tanısı alanların hepsinde genetik neden bulunmayabilir.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




