Gaziantep’in Araban ilçesinde sonbahar mevsiminin gelmesiyle birlikte bağ bozumu başladı ve bu dönemde yöreye özgü dökülgen üzümden gün pekmezi yapımına hız verildi. Araban’ın kırsal mahallelerinde yetiştirilen bu üzüm çeşidi, yüksek şeker oranı ve kendine has aromasıyla biliniyor. Bu özellikleri sayesinde bölge halkı tarafından geleneksel yöntemlerle hazırlanan gün pekmezi, hem lezzeti hem de sağlık açısından faydalarıyla dikkat çekiyor.

Gün pekmezi, Araban’da özellikle Esentepe Mahallesi gibi kırsal alanlarda üretiliyor. Burada üzüm üreticileri, bağ bozumu sonrası hasat ettikleri dökülgen üzümleri önce kaynatıyorlar. Ancak diğer pekmez türlerinden farklı olarak, kaynatma süresi oldukça kısa tutuluyor. Bu aşamadan sonra pekmez, kıvam alması için doğal güneş ışığı altında günlerce bekletiliyor. Bu uzun güneş altında bekletme süreci, pekmezin rengini koyulaştırırken, tadının yoğunlaşmasını ve aromaların harmanlanmasını sağlıyor. Bu zahmetli ve sabır gerektiren işlem, gün pekmezinin en özgün özelliği olarak kabul ediliyor.

Üzüm üreticisi Hüseyin Mandallı, gün pekmezi yapım sürecinin oldukça emek ve sabır istediğini belirtiyor. Mandallı, "Hasat ettiğimiz üzümleri kaynatma süresi kısa tutarak güneşin altında bekletiyoruz. Bu yöntemle elde edilen pekmez, hem doğal hem de lezzetli oluyor. Yapım aşaması zahmetli ama sonuçları her zaman tatmin edici" ifadelerini kullandı. Mandallı’nın sözleri, bölge üreticilerinin geleneksel yöntemlere ne kadar bağlı olduğunu ve bu yöntemin nesilden nesile aktarıldığını gösteriyor.

Araban Ziraat Odası ve Sarımsak Üretici Birliği Başkanı Hasan Altun ise gün pekmezinin sağlık açısından çok önemli bir ürün olduğunu vurguladı. Altun, "Gün pekmezi, içerdiği doğal şeker ve antioksidanlar sayesinde bağışıklık sistemini güçlendiriyor, enerji veriyor ve çeşitli hastalıklara karşı koruyucu etki sağlıyor. Bu nedenle sadece yörede değil, farklı bölgelerden de yoğun talep görüyor" dedi. Altun ayrıca, çiftçilerin her yıl sonbahar mevsiminde geleneksel yöntemlerle hazırladıkları gün pekmezlerinin, hem ekonomik hem de kültürel açıdan önemli olduğunu belirtti.

Bölge halkı için gün pekmezi sadece bir gıda ürünü değil, aynı zamanda kültürel bir miras olarak da değerlendiriliyor. Üzüm bağlarının bakımından başlayarak, hasat, kaynatma ve güneşte bekletme aşamalarına kadar tüm süreçler, kuşaktan kuşağa aktarılan bilgilerle yürütülüyor. Bu da Araban’da gün pekmezinin sadece lezzetli değil, aynı zamanda tarihsel ve sosyal bir değer taşımasını sağlıyor.

Sonbaharın gelişini müjdeleyen bağ bozumu ve gün pekmezi yapımı, Araban’ın kırsal ekonomisine de katkı sağlıyor. Üreticiler, doğal yöntemlerle hazırladıkları bu ürün sayesinde hem yöresel tatları yaşatıyor hem de bölge ekonomisine hareketlilik kazandırıyor. Gün pekmezinin sağladığı ekonomik gelir, üreticilerin yaşam kalitesini artırırken, geleneksel üretim yöntemlerinin sürdürülebilirliğini de destekliyor.

Özetle, Gaziantep’in Araban ilçesinde dökülgen üzümden yapılan gün pekmezi, hem yöresel kültürün önemli bir parçası hem de sağlık açısından değerli bir ürün olarak ön plana çıkıyor. Bağ bozumu ile başlayan ve güneş altında uzun süre bekletilerek hazırlanan bu pekmez, hem üreticilerin emeğini hem de bölgenin doğal zenginliklerini yansıtıyor.