Kış mevsiminin başlamasıyla birlikte soba, kombi ve şofben gibi ısınma araçlarının kullanımı artıyor. Bu durum karbonmonoksit zehirlenmesi riskini de beraberinde getiriyor. AFAD Konya İl Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Birim Müdürü Hakan Deligöz, karbonmonoksitin renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle fark edilmesinin güç olduğunu, özellikle uykuda bulunan kişileri etkileyerek ölümle sonuçlanabileceğini belirtti.

Deligöz, karbonmonoksit gazının insan vücudunda oksijen taşınmasını engellediğini ve bu nedenle zehirlenmeye yol açtığını ifade etti. Gazın dumanla birlikte ortama yayıldığını ancak gözle görünmediğini vurgulayan Deligöz, "Karbonmonoksit vücuda girdiğinde kanın taşıyıcısı olan alyuvarlara yapışarak hemoglobinin oksijen taşımasını engelliyor. Bu durum beynimiz, kalbimiz ve diğer organların yeterli oksijen alamamasına sebep oluyor" dedi.

Karbonmonoksit zehirlenmesinin belirtilerinin günlük yorgunluk veya grip semptomlarıyla karıştırılabileceğine dikkat çeken Deligöz, "Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik, uyku hali ve konsantrasyon eksikliği gibi belirtiler ilk etapta hissedilir. İlerleyen aşamalarda kusma, baygınlık ve göğüste sıkışma gibi şikayetler artar. Eğer bir ortamda birden fazla kişi aynı şikayetleri yaşıyorsa karbonmonoksit zehirlenmesi ihtimali düşünülmelidir" diye konuştu.

Karbonmonoksit Zehirlenmesi Durumunda Ne Yapılmalı?

Karbonmonoksit gazına maruz kalma süresi ve yoğunluğunun kişinin kendisi tarafından tespit edilmesinin mümkün olmadığını belirten Deligöz, "Böyle bir durumda panik yapmadan ortamı hızlı ve güvenli şekilde terk etmek gerekir. Temiz havaya çıkılmalı, mümkünse kapı ve pencereler açılarak ortam havalandırılmalıdır. En ufak bir zehirlenme belirtisi hissedilirse 112 Acil Servis aranarak sağlık desteği alınmalıdır" dedi.

Deligöz, karbonmonoksit zehirlenmesinden korunmak için öncelikle kış mevsimi başlamadan baca temizliği ve kombi, şofben gibi cihazların bakımının yaptırılmasının önemine işaret etti. Bu işlemlerin yetkili servisler tarafından ve üretici talimatlarına uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Sobalarda Yanlış Malzeme Kullanımı ve Havalandırma Uyarıları

Sobalarda sadece odun ve kömür yakılması gerektiğini, plastik ve poşet gibi malzemelerin yakılmasının baca tıkanıklığına yol açtığını belirten Deligöz, "Plastik gibi yanıcı olmayan maddelerin sobada yakılması bacalarda kurum birikmesine ve tıkanmaya neden olur. Bu da zehirli gazların dışarı atılmasını engeller. Bu durum halk arasında 'baca tepmesi' olarak adlandırılır ve karbonmonoksit gazının evde birikmesine sebep olur" dedi.

Deligöz ayrıca, soğuk havalarda havalandırma menfezlerinin kapatılmaması gerektiğini vurguladı. Menfezlerin önüne dolap veya benzeri eşyaların konmasının ortamın havalanmasını engellediğini ve karbonmonoksit ile doğal gaz etkilenmesini artırdığını söyledi.

Doğal gazın suni olarak kokulandırıldığını ve gaz kaçağı durumunda elektrik düğmelerine dokunulmaması gerektiğini belirten Deligöz, "Elektrik düğmesine basmak, çakmak kullanmak veya kıvılcım çıkarabilecek herhangi bir hareket tehlikeye yol açabilir. Böyle bir durumda ortam havalandırılmalı, elektrikli cihazlara dokunulmamalı ve alandan hızla uzaklaşılmalıdır. Ayrıca 187 Doğal Gaz Acil Hattı aranarak gazın ölçülmesi ve sorunun giderilmesi sağlanmalıdır" diye konuştu.

Uzmanlar, karbonmonoksit zehirlenmesinin önlenmesi için baca temizliği, cihaz bakımları ve doğru kullanımın hayati önem taşıdığını belirtiyor. Bu önlemler alınmadığında, özellikle uykuda fark edilmeyen gaz zehirlenmeleri ölümle sonuçlanabiliyor.

Sık sorulan sorular

Karbonmonoksit zehirlenmesinin ilk belirtileri nelerdir?

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik, uyku hali ve konsantrasyon eksikliği karbonmonoksit zehirlenmesinin erken belirtilerindendir.

Karbonmonoksit gazından korunmak için ne tür önlemler alınmalıdır?

Baca temizlikleri düzenli yaptırılmalı, kombi ve şofben gibi cihazların bakımları yetkili servislere yaptırılmalı, plastik ve poşet gibi yanıcı olmayan maddeler sobada yakılmamalıdır.

Doğal gaz kaçağı tespit edildiğinde ne yapılmalıdır?

Elektrik düğmelerine dokunulmamalı, ortam havalandırılmalı, alandan hızla uzaklaşılmalı ve 187 Doğal Gaz Acil Hattı aranmalıdır.