Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Diyarbakır ve Bingöl'de bulunan altı tarihi caminin restorasyonlarının tamamlandığını belirterek, bu camilerin 2 Ekim Cuma namazıyla birlikte yeniden ibadete açılacağını açıkladı. Depremler sonrası yapılan restorasyonlarla bu asırlık mabetlerin özgün mimari özellikleri korunarak güçlendirildiği bildirildi.

Diyarbakır’daki Tarihi Camilerde Restorasyon Detayları

Diyarbakır’da yer alan Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camilerinin restorasyonları Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldü. Ali Paşa Camii, 16. yüzyılda Hadım Ali Paşa tarafından inşa edilmiş olup, depremler sonrası ortaya çıkan statik sorunlar bilim heyeti gözetiminde ele alındı. Betonarme eklenteler kaldırılarak, geleneksel Diyarbakır dam sistemiyle üst örtü yenilendi. Ayrıca yapısal güçlendirme ve enjeksiyon uygulamalarıyla çatlaklar giderildi. Özgün kündekari kepenkler, ahşap minber ve çiniler konservasyon sonrası tekrar yerlerine monte edildi.

Parlı Safa Camii, 15. yüzyıldan kalma bir yapı olarak minaresinde ağır hasar oluşması nedeniyle çelik kuşak ve gergilerle desteklendi. Minarenin temel ve zemin durumu detaylı jeofizik ve sondaj çalışmalarıyla incelendi. Ankraj, enjeksiyon ve taş onarımları tamamlanırken, caminin çinileri, döşemeleri, kalem işleri ve sıva-boyaları yenilendi. Yapının özgün mimari karakteri korunarak güvenlik sağlandı.

Cafer-i Tayyar Camii ve türbesinde, depremde ağır zarar gören minarenin taşları özgün malzemelerle tamamlandı. Zemin ve temel incelemeleri sonrasında duvar, tonoz ve dam örtülerinde güçlendirme yapıldı. Cami ve türbe, kapsamlı onarımların ardından yeniden ibadete hazır hale getirildi.

Hanbaşı Camii’nde 2022’de başlayan restorasyon, deprem sonrası bilim heyetinin gözetimiyle güçlendirme çalışmalarına dönüştü. Betonarme eklentiler kaldırıldı, yapı enjeksiyon yöntemiyle güçlendirildi ve özgün mimari unsurlar ortaya çıkarıldı. Çatı ve cepheler orijinal dokusuna uygun şekilde yenilendi.

Melik Ahmet Paşa Camii, 1587-1591 yılları arasında inşa edilmiş olup, deprem sonrası kubbe, tromplar ve taşıyıcı duvarlarda çatlaklar onarıldı. Temel durumu sondaj ve jeoradar çalışmalarıyla incelenirken, kubbe ve kasnak güçlendirildi. Zemin ve duvarlarda enjeksiyon uygulandı. Kurşun örtü, kalem işi ve halı onarımları tamamlanarak cami ibadete hazır hale getirildi.

Bingöl’de Balaban Bey Camii’nin Yenilenmesi

Bingöl’de bulunan ve Akkoyunlu döneminden günümüze ulaşan Balaban Bey Camii’nde, depremde ağır hasar gören minare kontrollü şekilde sökülüp özgün yapım teknikleriyle yeniden inşa edildi. Caminin çatı, avlu, harim ve mahfil bölümlerindeki onarımlar tamamlandı. Ayrıca ahşap döşemeler ile elektrik ve mekanik tesisatlar yenilendi. Abdesthane ve diğer yapısal çalışmalar sayesinde cami özgün mimari bütünlüğüne kavuştu.

Bakan Ersoy, "Şehirlerimizin hafızasını yaşatan, asırlardır aynı saflarda buluştuğumuz mabetlerimizi geleceğe taşıyoruz. Vakıf mirasımızı koruyarak deprem bölgesinin yaralarını sarmaya devam ediyoruz" diyerek, restorasyonlarda emeği geçenlere teşekkür etti ve camilerin Diyarbakır ile Bingöl halkına hayırlı olmasını diledi.

Toplu açılış töreni, Diyarbakır Sur ilçesindeki Ali Paşa Camii’nde yapılacak. Bu restorasyonlarla, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.

Sık sorulan sorular

Restorasyon çalışmalarında hangi yöntemler kullanıldı?

Deprem hasarları bilimsel yöntemlerle giderildi, yapılar güçlendirildi ve özgün taş işçiliği, çini, ahşap ve kalem işleri korunarak onarıldı.

Camilerin açılış programı nerede yapılacak?

Toplu açılış töreni Diyarbakır Sur’daki Ali Paşa Camii’nde gerçekleştirilecek.

Konuyla ilgili