İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde 2027 yılı yatırım ve hizmet bütçesi görüşmeleri sırasında AK Parti İBB Grup Başkanvekili Faruk Gökkuş, belediyenin bütçe tercihleri ve hizmet performansını değerlendirdi.

Yatırım harcamalarında belirgin azalma

Gökkuş, 2018’de İBB’nin harcamalarının yüzde 56’sını yatırımlara ayırdığını, 2025’te ise bu oranın yüzde 21’e gerilediğini açıkladı. 2025 yılı için sermaye giderlerinde 205,6 milyar lira bütçe öngörülmesine karşın, sadece 53,8 milyar lira harcama yapıldığını söyledi. Bu harcamanın hedeflenen yatırımın ancak yüzde 26’sını oluşturduğunu belirten Gökkuş, “İstanbulluya 2025’te 100 liralık yatırım yapacağız demişsiniz ancak sadece 26 lirasını gerçekleştirebilmişsiniz” dedi.

Yatırım harcamalarındaki bu düşüşün gerekçesinin açıklanması gerektiğini vurguladı.

Deprem ve kentsel dönüşüm bütçesi yetersiz mi?

İstanbul’un en kritik gündem maddesi olan deprem konusunda İBB’nin 2027 bütçesinde kentsel dönüşüm için 9,3 milyar lira ayrıldığını belirten Gökkuş, afet ve acil durum kalemleriyle beraber toplam bütçenin 14,7 milyar liraya ulaştığını aktardı. Ancak bunun, İstanbul’un deprem riski karşısında yetersiz kaldığını ifade etti.

Yeni üretilen konut sayısı hedeflerine de dikkat çeken Gökkuş, 2026 için 1.370 konut hedeflenirken yıl sonu tahmininin sadece 104 olduğunu, 2027 hedefinin ise 800 konut olduğunu söyledi. Bu hedeflerin, dünyanın en büyük metropollerinden biri olan İstanbul için düşük kaldığını savundu.

Raylı sistem yatırımlarında hedefler geriledi

Ulaşımın İstanbul halkının günlük yaşamını doğrudan etkileyen önemli bir sorun olduğunu ifade eden Gökkuş, raylı sistem yatırımlarındaki hedef ve gerçekleşmeleri değerlendirdi. 2026 yılında tamamlanması planlanan 23,4 kilometrelik raylı sistem hattının yıl sonu tahmininin 17,4 kilometreye indiğini, 2027 hedefinin ise 13,7 kilometre olarak belirlendiğini açıkladı.

Raylı sistem faaliyet ödeneğinde yaklaşık yüzde 40 artış yapılmasına rağmen hat uzunluğu hedeflerinin düşürülmesini eleştiren Gökkuş, yatırım takviminin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.

Sayıştay’ın 2025 yılı İBB raporuna göre, Ümraniye-Ataşehir-Göztepe ve Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt metro hatları için ayrılan finansmanın bir kısmının farklı harcamalara yönlendirildiğini belirten Gökkuş, “Metro için sağlanan kaynağı başka alanlarda kullanırken, o metroyu bekleyen insanın zamanını hangi hesaba yazdınız?” diye sordu.

Su, altyapı ve çevre yatırımlarında sorunlar

Gökkuş, İstanbul’un su kaynaklarının korunması ve altyapı yatırımlarının bütçede öncelikli olması gerektiğini vurguladı. 2025 yılı Sayıştay raporuna göre İSKİ’den İBB’ye nakit ve mahsup yoluyla yaklaşık 17 milyar 38 milyon lira borç aktarıldığını aktardı. Bu kaynakların asli hizmetler için kullanılması gerektiğini söyledi.

Su tarifelerindeki zamları da eleştiren Gökkuş, İBB yönetiminin hayat pahalılığını azaltma vaadiyle çelişen uygulamalar yürüttüğünü belirtti.

Çevre yatırımlarında harcama gerçekleşmelerine dikkati çeken Gökkuş, hava kalitesi ve gürültü kontrolü için 2026 yılında ayrılan 52 milyon liralık ödeneğin yıl sonu harcama tahmininin sadece 2 bin lira olduğunu söyledi. Bu durumu “Bir yazım hatasıysa düzeltilmeli, başka kodda harcandıysa gösterilmeli, aksi halde açıklanmalı” diye değerlendirdi.

Sosyal yardım politikalarında çelişkiler

İBB’nin sosyal yardım politikalarını da değerlendiren Gökkuş, 2027 bütçesinde nakdi yardım ödeneğinin artırıldığını ancak ayni yardım ödeneğinin 2026 başlangıç bütçesine göre yüzde 21,5 azaldığını kaydetti. Bu değişikliğin yardım yönteminden mi yoksa destek kapsamındaki daralmadan mı kaynaklandığının açıklanmasını istedi.

Vatandaşların aldığı toplam desteğin net olarak ortaya konması gerektiğini ifade eden Gökkuş, İBB’nin sosyal belediyecilik anlayışını eleştirerek, belediye desteklerinin su, ulaşım ve diğer hizmet tarifelerindeki artışlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. “Vatandaşa verdiğiniz destekle suya, ulaşıma ve belediye hizmetlerine ödediği tutarı birlikte konuşalım” dedi.

İBB’nin kaynak kullanımı ve alternatif yatırım önerileri

Konuşmasının sonunda İBB, İSKİ, İETT ve iştiraklerin 2019-2027 dönemine ait toplam kaynak büyüklüğünün yaklaşık 4 trilyon 250 milyar lira olduğunu belirten Gökkuş, bu rakamın tamamının yatırıma ayrılmasının mümkün olmadığını ancak alternatif yatırım örnekleri sundu.

  • Yüzde 10’luk payla 106 bin 250 konut yapılabilir.
  • Yüzde 10’luk payla 118 kilometre metro hattı inşa edilebilir.
  • Yüzde 10’luk payla 425 bin araçlık katlı otopark kurulabilir.
  • Yüzde 10’luk payla 106 kilometre karayolu tüneli yapılabilir.
  • Yüzde 1’lik payla yaklaşık 2 bin yeni otobüs alınabilir.

Bu örneklerle bütçe tercihlerinin önemine vurgu yapan Gökkuş, “Bütçenin büyüklüğüyle övünmek kolaydır. Asıl mesele, o bütçeyi vatandaşın güvenli yuvasına, zamanında gelen otobüsüne, biten metrosuna dönüştürmektir” dedi.

İBB yönetiminin yaklaşık 8 yıllık dönemi ve geleceğe yönelik vaatler

Altı başlıkta yaptığı değerlendirmelerin ardından İBB yönetiminin yaklaşık sekiz yıllık dönemini eleştiren Gökkuş, verilen vaatlerin önemli bir kısmının yerine getirilmediğini ifade etti. Yönetimin önceliklerini sorgulayarak, “İstanbulluya verdiğiniz sözleri ertelediniz; kendi siyasi hesaplarınızı bir gün bile ertelemediniz” dedi.

Ulaşım, altyapı, çevre ve kentsel dönüşüm alanlarında AK Parti’nin yeniden güçlü bir hizmet dönemi başlatabileceğini belirten Gökkuş, “İstanbul’un ihmal edilmiş yılları elbette telafi edilecektir. Allah’ın izni, milletimizin teveccühüyle İstanbul yeniden ayağa kalkacaktır. Bu şehrin yollarında hizmet, meydanlarında umut, evlerinde huzur yeniden büyüyecektir” diye konuştu.

Sık sorulan sorular

İBB’nin yatırım harcamalarındaki değişim nasıl gerçekleşti?

2018 yılında her 100 liranın 56’sı yatırıma ayrılırken, 2025’te bu oran yüzde 21’e geriledi.

İBB’nin kentsel dönüşüm için 2027 bütçesinde ne kadar kaynak ayrıldı?

2027 bütçesinde kentsel dönüşüm için 9,3 milyar lira ayrıldı, toplam deprem, afet ve acil durum kalemleriyle 14,7 milyar liraya ulaşıyor.

Konuyla ilgili