Ondokuz Mayıs Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Mortaş, ev yapımı konservelerde clostridium botulinum bakterisinin oluşturduğu riskler konusunda önemli uyarılarda bulundu. Mortaş, bu bakterinin uygun koşullar sağlandığında toksin üreterek ciddi zehirlenmelere ve hatta ölüme yol açabileceğini belirtti. Evde hazırlanan konservelerde hijyen ve uygun işlem koşullarının sağlanmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Clostridium botulinum, toprak kökenli bir bakteri olup sporlar halinde uzun süre canlı kalabilme özelliğine sahiptir. Mortaş, bu sporların uygun ortam oluştuğunda aktif hale gelerek toksin üretmeye başladığını ifade etti. Üretilen toksinin çok düşük miktarlarda bile insan sağlığı için son derece tehlikeli olduğunu vurguladı. "Gram düzeyindeki toksin milyonlarca insanı öldürebilecek kuvvette" diyerek bakterinin ne denli ciddi bir tehdit oluşturduğunu açıkladı.
Bakterinin gelişimi için özellikle pH değeri 4,6'nın üzerinde olan ve oksijen bulunmayan ortamlara ihtiyaç duyulduğunu belirten Mortaş, konserve işleminin bu tür koşulları sağladığı için bakterinin çoğalması için uygun bir zemin oluşturduğunu söyledi. Evde yapılan konservelerde kaynatma işleminin vejetatif bakterileri yok ettiğini ancak sporları tamamen öldüremediğini, dolayısıyla riskin devam ettiğini ifade etti.
Konserve hazırlarken dikkat edilmesi gereken hususlara da değinen Mortaş, özellikle fasulye, mısır, mantar ve patates gibi düşük asitli sebzelerin konserve edilmesinde clostridium botulinum riskinin yüksek olduğunu belirtti. Sebzelerin topraktan arındırılması amacıyla iyice yıkanması gerektiğini, ayrıca konserve işleminin uygun sıcaklık ve basınçta yapılmasının önemini vurguladı. Bu önlemlerin alınmaması durumunda bakterinin toksin üretme riski artmaktadır.
Marketlerden konserve alırken de dikkatli olunması gerektiğini belirten Mortaş, kapağı açık, sızdıran veya bombaj yaparak şişmiş ürünlerin kesinlikle tercih edilmemesi gerektiğini söyledi. Bu tür konservelerin içinde bakterinin ürettiği toksinlerin bulunma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. "Şişmiş ve sızdırmış konserveler satın alınmamalı" uyarısında bulundu.
Her yıl konservelere bağlı zehirlenme vakalarının yaşandığını ve bu vakaların ölümle sonuçlanabildiğini belirten Mortaş, vatandaşları ev yapımı konserve ürünlerine karşı dikkatli olmaya çağırdı. Doğru yöntemler uygulanmadığında ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini, bu nedenle konserve yapımında hijyen ve uygun koşulların sağlanmasının hayati önem taşıdığını bir kez daha hatırlattı.
Sık Sorulan Sorular
- Clostridium botulinum bakterisi nereden gelir? Bu bakteri doğada toprak menşelidir ve sporlar halinde bulunur.
- Konservelerde bu bakterinin gelişmesini ne sağlar? pH değeri 4,6'nın üzerinde ve oksijensiz ortam bakterinin gelişimi için uygundur.
- Hangi konservelerden kaçınılmalıdır? Kapağı açık, sızdıran veya şişmiş konserveler satın alınmamalıdır.
Foto Galeri (1 fotoğraf)
Kaynak: İHA




