Meme kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık rastlanan kanser türlerinden biridir ve erken tanı, hastalığın tedavisinde kritik bir rol oynar. Acıbadem Bayındır Söğütözü ve Kavaklıdere Hastaneleri Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ebru Menekşe, henüz belirti göstermeyen meme kanserlerinin erken evrede tespit edilmesi için taramanın önemine dikkat çekti.
Meme Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir?
Prof. Dr. Menekşe, meme kanseri riskinin değerlendirilmesinde kişinin yaşı, genetik özellikleri, aile öyküsü ve kişisel sağlık durumu gibi birçok faktörün birlikte ele alınması gerektiğini belirtti. Özellikle ailede genç yaşta meme veya yumurtalık kanseri vakalarının bulunması, iki taraflı meme kanseri ya da erkek meme kanseri öyküsünün genetik değerlendirmeyi zorunlu kıldığını ifade etti.
Aile öyküsünün sadece anne tarafından değil, baba tarafından da önemli olduğunu vurgulayan Menekşe, ailede meme kanseri olmaması durumunda riskin sıfırlanmadığını, aynı şekilde ailede kanser öyküsü bulunmasının da mutlaka hastalık gelişeceği anlamına gelmediğini söyledi. Ayrıca BRCA1, BRCA2, PALB2, TP53, PTEN, ATM ve CHEK2 gibi genlerdeki değişikliklerin meme kanseri riskini artırabileceğini dile getirdi.
Tarama Yöntemleri ve Meme Kanserinin Erken Tespiti
Taramanın esas amacının, henüz kişi tarafından fark edilmeyen kanserleri erken evrede yakalamak olduğunu belirten Prof. Dr. Menekşe, mamografinin bu süreçte en önemli yöntem olduğunu ifade etti. Mamografinin, meme dokusundaki küçük kalsifikasyonları ve erken değişiklikleri göstermek için çok değerli olduğunu söyledi.
Ultrasonun ise mamografinin doğrudan bir alternatifi olmadığını, ancak özellikle genç kadınlarda yoğun meme dokusunda veya mamografide tespit edilen bulguların değerlendirilmesinde tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanıldığını açıkladı.
Menekşe, mamografinin meme dokusunu sıkıştırmasının bazı kadınlarda rahatsızlık veya kısa süreli ağrıya yol açabileceğini ancak bunun tümör dokusunu dağıtmakla ilgisi olmadığını vurguladı. Mamografinin dokuları incelterek üst üste binmeyi azalttığını, böylece küçük bulguların daha net görülmesini sağladığını belirtti.
Radyasyon dozunun sıfır olmadığını ancak oldukça düşük seviyede olduğunu aktaran Menekşe, bu düşük dozun potansiyel riskinin meme kanserinde erken tanının sağlayacağı faydayla karşılaştırılması gerektiğini söyledi.
Meme Dokusunda Yeni Değişiklikler Nasıl Değerlendirilmeli?
Memede yeni ortaya çıkan kitlelerin önemine dikkat çeken Menekşe, her kitlenin kanser anlamına gelmediğini ancak özellikle giderek büyüyen kitlelerin mutlaka uzman hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Meme şeklinde veya büyüklüğünde değişiklik, ciltte içe çekilme ya da kalınlaşma, meme başında yeni gelişen içe çekilme, tek taraflı ve kanlı meme başı akıntısı, portakal kabuğu görünümü ve koltuk altında yeni şişlik gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etti.
Yeni ve açıklanamayan değişikliklerin beklenmeden uzman kontrolüne götürülmesi gerektiğini vurguladı.
Sık sorulan sorular
Meme kanseri taramasının amacı nedir?
Tarama, henüz belirti vermeyen meme kanserlerini erken evrede tespit etmek için yapılır.
Mamografi sırasında meme dokusuna zarar verilir mi?
Mamografi memeyi sıkıştırsa da tümör dokusunu dağıttığına dair bilimsel bir kanıt yoktur.
Kaynak: İHA




