Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Sebahattin Çelik, mide ve özofagus kanserlerinde erken tanının sağlanması amacıyla toplum tabanlı tarama çalışmalarının Van’da bir an önce başlatılması gerektiğini belirtti.

2015-2025 yıllarını kapsayan hastane verilerinin analiz edildiği rapor, mide ve özofagus kanserlerinde erken teşhisin önemini ortaya koydu. Bu çalışma, Van Valisi Dr. Ozan Balcı’nın katkılarıyla basılı hale getirildi ve MÖCED 2. Ulusal Mide ve Özofagus Cerrahisi Kongresi’nde Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen cerrahlara sunuldu.

Van’da mide ve özofagus kanseri verileri ne gösteriyor?

Rapor, 11 yıllık süreçte Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapılan 66 bin 380 hastanın verilerini içeriyor. Bu hastalardan 45 bin 264’ünün patoloji sonuçları incelendiğinde, bin 469 kişide malignite tespit edildiği ortaya çıktı.

Dikkat çekici bir diğer bulgu ise evre bilgisi olan kanser hastalarının yüzde 84,9’unun lokal ileri veya metastatik evrede tanı alması oldu. Bu durum, erken tanının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösterdi.

Erken tanı için hangi adımlar öneriliyor?

Prof. Dr. Çelik, kongrede yaptığı sunumda, mide ve özofagus kanserlerinde ileri evrede tanı alan hasta sayısını azaltmanın ve kansere bağlı ölümleri önlemenin yolunun endoskopik tarama programlarından geçtiğini vurguladı. Özellikle Van ve Van Gölü Havzası’nın bu kanserler açısından yüksek risk taşıması nedeniyle bölgenin özel olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.

Türkiye genelinde tüm yetişkin nüfusu kapsayacak bir endoskopik tarama programı için henüz yeterli bilimsel veri bulunmadığı belirtilirken, öncelikle Van ve çevresinde toplum tabanlı bilimsel çalışmaların başlatılması önerildi. Bu çalışmaların, kanser sıklığını yaş ve cinsiyete göre belirlemesi, ardından hedef nüfusa yönelik bölgesel bir tarama pilotunun hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Önerilen pilot çalışma kapsamında katılım oranları, endoskopi ve patoloji kapasitesi, maliyet-etkililik ve bütçe etkisi gibi faktörlerin de değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Raporda ayrıca, erken evrede tanı alan hastaların tedavi maliyetlerinin lokal ileri evrede tanı alanlara kıyasla daha düşük olduğu vurgulandı. Bu durumun hem hastaların yaşam şansını artıracağı hem de sağlık ekonomisine olumlu katkı sağlayacağı ifade edildi.

Son olarak, meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanserlerinde uygulanan toplum temelli tarama programlarına benzer bilimsel yaklaşımların mide ve özofagus kanserlerinde de geliştirilmesi gerektiği önerildi.

Sık sorulan sorular

Kanser hastalarının hangi oranı ileri evrede tanı aldı?

Evre bilgisi bulunan hastaların yüzde 84,9’u lokal ileri veya metastatik evrede tanı konuldu.

Toplum tabanlı tarama programı için ne önerildi?

Van ve çevresinde yaş ve cinsiyete göre kanser sıklığının belirlenmesi ve bölgesel tarama pilotunun başlatılması tavsiye edildi.

Konuyla ilgili