Türkiye’de sigara tüketimi yüksek seviyelerde seyrediyor ve bu durum hem aile bütçelerine hem de sağlık sistemine önemli ekonomik yükler getiriyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, tütün ürünlerinin yol açtığı sağlık harcamalarının bir kısmının tütün endüstrisinden karşılanmasını amaçlayan bir 'sağlık vergisi' modelinin gündemde olduğunu belirtti.

Özkaya, Türkiye’de kişi başına düşen sigara tüketiminin dünya genelinde üst sıralarda yer aldığını vurgulayarak, tütün kullanımının ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 24 milyar dolar maliyet oluşturduğunu söyledi. Bu maliyetin 15 milyar doları ailelerin sigara satın alımı için yaptığı harcamalardan, yaklaşık 10 milyar doları ise sigaraya bağlı hastalıkların tedavi giderlerinden kaynaklanıyor.

Sigaraya Ek Vergiyle Sağlık Bütçesine Yüksek Katkı

Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı yeni düzenlemede, tütün endüstrisinin sağlık harcamalarına daha fazla katkı sağlaması hedefleniyor. Özkaya, sigaraya getirilecek ek vergilerle yılda 40 ila 80 milyar lira arasında bir kaynak yaratılabileceğini ifade etti. Bu model sayesinde tütün ürünlerinden alınan vergilerin doğrudan sağlık bütçesine aktarılması planlanıyor.

Özkaya, 2010 sonrası birçok ülkede benzer vergilendirme modellerinin uygulandığını, tütün ve alkolden alınan ek vergilerin sağlık bütçelerine önemli destek sağladığını belirtti. Türkiye’de de benzer bir sistemin hayata geçirilmesiyle sağlık harcamalarında finansman artışı bekleniyor.

Sigara Kullanım Oranları ve Geleceğe Yönelik Önlemler

Türkiye’de sigara kullanım oranlarının özellikle erkeklerde yüksek olduğunu ifade eden Özkaya, ortalama her iki erkekten birinin sigara kullandığını, 18 yaş üzeri kadınlarda ise bu oranın dörtte bire ulaştığını söyledi. Ayrıca genç kadınlar arasında sigara içme alışkanlığının hızla arttığına dikkat çekti.

Bu duruma karşı alınan önlemler arasında 1 Ocak 2015’ten sonra doğan bireylere sigara satışının ömür boyu yasaklanması yer alıyor. Ayrıca açık alanlarda sigara içilebilecek alanların oluşturulması planlanıyor. Özkaya, çocukları ve özellikle kız çocuklarını korumak amacıyla bu yasakların önemli olduğunu vurguladı.

İngiltere ve birçok ülkede uygulanan bu tür yasakların Türkiye’de de 2040 yılından itibaren tüm tütün ürünlerinin satışının durdurulması planlarıyla desteklendiğini aktardı.

Sık sorulan sorular

Türkiye’de sigara kullanım oranları nasıl?

Ülkede her iki erkekten biri sigara kullanırken, 18 yaş üstü kadınlarda bu oran dörtte bire ulaşıyor.

Sigara ve tütün ürünlerinin ekonomik etkisi nedir?

Tütün kullanımı Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 24 milyar dolar maliyet getiriyor ve tedavi harcamaları 10 milyar doları buluyor.

Sağlık Bakanlığı’nın tütün ürünleriyle ilgili ne tür düzenlemeleri var?

Bakanlık, tütün endüstrisinden sağlık harcamalarına katkı sağlayacak bir 'sağlık vergisi' modeli üzerinde çalışıyor ve 2015 sonrası doğanlara sigara satışını yasaklamayı planlıyor.

Konuyla ilgili