Sonbahar aylarında hapşırma, burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve göz kaşıntısı gibi şikayetlerin alerjiyle bağlantılı olabileceği belirtildi. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Fatime Yavuz, bu şikayetlerin soğuk algınlığı ve grip ile karıştırılabildiğini, özellikle uzun süren ve tekrarlayan durumlarda alerji ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Yaz mevsiminin bitmesiyle birlikte hava sıcaklıklarının düşmesi, kapalı ortamlarda kalma süresinin artması ve mevsimsel bitki değişimleri, alerjik belirtilerin yeniden ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Sonbaharda bazı yabani ot polenleri alerjik reaksiyonları tetiklerken, yağış ve nemin artmasıyla küf oluşumu yükseliyor ve evlerin daha az havalandırılması iç ortam alerjenlerine maruziyeti artırıyor.
Sonbaharda polen alerjisi görülür mü?
Sonbaharda polen alerjisinin görülmediği düşüncesinin doğru olmadığını ifade eden Dr. Yavuz, polen alerjisinin sadece ilkbaharda ortaya çıkmadığını belirtti. Bölge, bitki örtüsü ve hava koşullarına bağlı olarak bazı yabani ot polenlerinin sonbaharda da alerjik şikayetlere yol açabileceğini söyledi. Bu nedenle sonbaharda başlayan veya artan burun ve göz şikayetlerinde polen duyarlılığının da göz önünde bulundurulması gerektiğini aktardı.
Kapalı ortamların alerjiye etkisi nedir?
Sonbaharda pencerelerin daha az açılması ve evde geçirilen sürenin artmasının iç ortam alerjenlerinin etkisini artırabileceğine dikkat çeken Dr. Yavuz, ev tozu akarları, küf, mantar sporları, evcil hayvanların deri döküntüleri ve toz birikiminin alerjik rinit ile bazı kişilerde astım belirtilerini tetikleyebileceğini belirtti. Bu nedenle evde düzenli temizlik yapılması, uygun havalandırmanın sağlanması, nemin kontrol altında tutulması ve özellikle yatak odasının tozdan arındırılması gerektiğini söyledi.
Alerji belirtilerinin grip ve soğuk algınlığıyla karıştırılabildiğini ifade eden Dr. Yavuz, alerjide hapşırma nöbetleri, burun ve göz kaşıntısı, sulu burun akıntısı ve tekrarlayan yakınmaların daha tipik olduğunu, genellikle yüksek ateşin görülmediğini belirtti. Soğuk algınlığında boğaz ağrısı, halsizlik, burun akıntısı ve tıkanıklığın ön planda olduğunu, gripte ise ateş, kas-eklem ağrıları, baş ağrısı ve ciddi halsizliğin görüldüğünü söyledi. Ancak bu belirtilerin tek başına kesin tanı koydurmadığını, uzun süren veya ağırlaşan durumlarda hekime başvurulması gerektiğini vurguladı.
Alerjik rinit ve astım ilişkisi nasıl?
Dr. Yavuz, alerjik rinit ile astım arasında güçlü bir ilişki olduğunu belirterek, polen, küf ve ev tozu akarları gibi tetikleyicilerin duyarlı kişilerde solunum yollarındaki belirtileri artırabileceğini söyledi. Astım hastalarının sonbaharda öksürük, hırıltılı solunum, göğüste sıkışma veya nefes darlığında artış olup olmadığını takip etmesi gerektiğini, gece uykudan uyandıran öksürük veya nefes darlığının da önemli belirtiler olduğunu aktardı.
Çocuklarda alerji belirtilerinin bazen tekrarlayan nezle şeklinde fark edilebildiğini belirten Dr. Yavuz, sürekli ya da tekrarlayan burun tıkanıklığı, sık hapşırma, burun ve göz kaşıntısı, gece öksürüğü, uyku kalitesinde bozulma ve ağızdan nefes alma gibi belirtilerin uzun süre devam etmesi durumunda alerjik hastalık açısından değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi.
Alerjenlerle temas nasıl azaltılabilir?
Alerjisi olan kişilerin sonbaharda tetikleyicilerden mümkün olduğunca uzak durması gerektiğini ifade eden Dr. Yavuz, dışarıdan eve gelindiğinde kıyafet değiştirme ve yüz yıkamanın polen temasını azaltmaya yardımcı olduğunu belirtti. Polen yoğunluğunun yüksek olduğu dönemlerde açık havada geçirilen sürenin ve uzun süreli dış ortam aktivitelerinin buna göre planlanması gerektiğini söyledi. Ev içinde ise düzenli havalandırma, nem kontrolü, yatak ve tekstil ürünlerinin uygun şekilde temizlenmesi ve küf oluşumunun önlenmesinin önemli olduğunu aktardı.
Her burun akıntısı ve hapşırmanın alerji anlamına gelmediğini vurgulayan Dr. Yavuz, kişinin daha önce doktor tarafından önerilmemiş ilaçları gelişigüzel kullanmasının doğru olmadığını söyledi. Alerjik rinit tanısı konmuş kişilerde antihistaminikler veya burun kortikosteroidleri gibi tedavilerin kullanılabileceğini, ancak hangi ilacın, hangi dozda ve ne kadar süreyle kullanılacağının kişinin durumuna göre belirlenmesi gerektiğini ifade etti. Özellikle burun açıcı ilaçların uzun süre ve kontrolsüz kullanımının farklı sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Alerji testi kimlere yapılır?
Alerji testlerinin her burun akıntısı yaşayan kişiye rutin olarak uygulanmadığını belirten Dr. Yavuz, belirtilerin nedeninin belirlenemediği, yakınmaların uzun sürdüğü, belirli bir alerjenle ilişki düşünüldüğü veya tedavi planlaması için tetikleyicinin ortaya konmasının yararlı olacağı durumlarda hekim tarafından deri prik testi veya kanda spesifik IgE testlerinin değerlendirilebileceğini söyledi.
Nefes darlığı durumunda ne yapılmalı?
Alerji şikayetlerinin günlük yaşamı olumsuz etkilediği durumlarda uzman değerlendirmesinin şart olduğunu ifade eden Dr. Yavuz, uykuyu, iş ve okul performansını etkileyen, sık tekrarlayan ya da önlemlere rağmen devam eden şikayetlerde hekime başvurulması gerektiğini belirtti. Ayrıca nefes darlığı, hırıltılı solunum, göğüste sıkışma, dudaklarda morarma veya ciddi solunum güçlüğü gibi belirtiler görüldüğünde beklenmemesi ve acil tıbbi yardım alınması gerektiğini söyledi.
Son olarak, sonbaharda başlayan burun akıntısı ve hapşırmanın sadece mevsim nezlesi olarak geçiştirilmemesi gerektiğini vurgulayan Dr. Yavuz, belirtilerin başlangıç zamanının, hangi ortamlarda arttığının ve ateş, göz kaşıntısı veya nefes darlığı gibi eşlik eden bulguların takip edilmesinin doğru tanıya ulaşmada yardımcı olduğunu belirtti.
Sık sorulan sorular
Sonbaharda artan burun akıntısı ve hapşırma neden olabilir?
Sonbaharda polenler, küf, ev tozu akarları ve kapalı ortamda kalma süresinin artması alerjik şikayetleri tetikleyebilir.
Alerji belirtileri grip ve soğuk algınlığından nasıl ayırt edilir?
Alerjide hapşırma nöbetleri, burun ve göz kaşıntısı, sulu burun akıntısı görülür ve genellikle ateş olmaz, gripte ise yüksek ateş ve kas ağrıları ön plandadır.
Alerji testi kimlere uygulanmalıdır?
Belirtilerin nedeni belirlenemediğinde, yakınmalar uzun sürdüğünde veya tedavi planlaması için tetikleyici belirlenmek istendiğinde hekim alerji testi önerebilir.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




