Bayburt'ta yaşayan 6 yaşındaki Aysima Dursun, yabancı kökenli 'navigasyon' kelimesinin yerine Türkçe bir karşılık önerdi. Aysima'nın önerdiği 'yol gösterici' ifadesi, babası Cafer Dursun aracılığıyla Türk Dil Kurumu'na iletildi ve kurum tarafından değerlendirmeye alındı.

Aysima, babasıyla Kur’an kursuna giderken yaşadıkları bir konuşmada 'navigasyon' kelimesini kullanmak yerine 'yol gösterici' ifadesini tercih etti. Babasının kursun yolunu hatırlayamaması üzerine, "yol göstericiyi aç" demesiyle başlayan diyalogda, babası bu kelimenin 'navigasyon' olduğunu söyledi. Minik Aysima ise yabancı kökenli kelimenin yerine Türkçe bir kelime kullanılmasını istediğini belirtti.

Minik Aysima'nın dil hassasiyeti nasıl ortaya çıktı?

Aysima, "Navigasyonun adının yol gösterici olmasını isterdim" diyerek, güzel kelimelerin yerine neden yabancı kelimelerin kullanıldığını sorguladı. Babası Cafer Dursun, çocukların dil gelişiminde aile eğitiminin önemine vurgu yaparak, eğitimin sadece okulda değil, ailede başladığını ifade etti. Dijital çağda çocukların kendilerine dayatılan yabancı kelimeler yerine Türkçe karşılıkları öğrenmelerini arzu ettiklerini söyledi.

"Kimliğimizi korumak istiyorsak dilimizi korumak zorundayız"

Dursun, Seyyid Ahmet Arvasi'nin "üretim maddeyi işlemeye, eğitim ise insanı geliştirmeye müteveccih birer faaliyettir" sözünü hatırlatarak, çocukların iyi yetiştirilmesi için aile olarak ellerinden geleni yaptıklarını belirtti. Ayrıca Cemil Meriç'in "kamus namustur" ifadesiyle dilin önemine dikkat çekti.

Türk Dil Kurumu'nun yanıtı ve sürecin durumu nedir?

İlk başvuruda 'yolbul' karşılığı önerildiğini öğrendiklerini aktaran Cafer Dursun, kızının önerisinin Türkçenin doğal yapısından kaynaklandığını düşündüğü için ikinci kez başvuru yaptığını söyledi. Dursun, "Yol gösterici kelimesi masa başında oluşturulmuş bir ifade değil, Türkçenin tabii sezgisine binaen oluşturulmuş bir kelimedir" dedi.

Türk Dil Kurumu'ndan gelen yanıt doğrultusunda, önerinin uzmanlar tarafından değerlendirmeye alındığını ve inceleme aşamasında olduğunu öğrendiklerini belirtti. Kurum, yabancı kelimelere karşılık belirlerken dil kullanıcılarının tercihlerini ve kelimelerin toplumdaki kullanımını takip ettiklerini ifade etti. 'Yol gösterici' ifadesinin de bu süreçte göz önünde bulundurulacağını ve kullanımının izleneceğini bildirdi.

Cafer Dursun, dilin korunmasının kimlik açısından önemine değinerek, "Biz de bu vesileyle dilimizi korumak, kimliğimizi korumaktır diyoruz. Kimliğimizi korumak istiyorsak dilimize sahip çıkmalıyız" ifadelerini kullandı.

Sık sorulan sorular

Aysima hangi kelime için Türkçe karşılık önerdi?

Aysima, yabancı kökenli 'navigasyon' kelimesi için 'yol gösterici' ifadesini önerdi.

Türk Dil Kurumu öneriyi nasıl değerlendirdi?

Türk Dil Kurumu, 'yol gösterici' ifadesini uzmanlar tarafından incelemeye aldı ve değerlendirme aşamasında olduğunu bildirdi.

Başvuruyu kim yaptı ve kaçıncı başvuru oldu?

Başvuruyu Aysima'nın babası Cafer Dursun yaptı ve bu ikinci başvuru oldu.