Konut sektöründe enerji verimliliği, su yönetimi ve iklim dayanıklılığı giderek daha önemli hale geliyor. Sinpaş GYO Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Çelik, COP31 kapsamında yaptığı değerlendirmede, bu alanlarda yeni yasal düzenlemelerin sektörde dönüşümü hızlandırdığını belirtti. Sürdürülebilir konutların yaygınlaşması için üreticilerle birlikte alıcıları da destekleyen finansman modellerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Küresel konut ihtiyacı ve çevresel etkiler nasıl değişiyor?
Dünya genelinde konut açığı artarken, çevresel etkilerin azaltılması zorunluluk halini alıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı’nın 2026 raporuna göre, küresel konut açığı 2010’daki 251 milyon birimden 2023’te 288 milyona çıktı. Bu artış, enerji verimli, düşük karbonlu ve iklim koşullarına dayanıklı yapıların yaygınlaşmasını gerektiriyor. Türkiye’de de konut ihtiyacını karşılarken çevresel faktörlerin göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulayan Çelik, "Artık sadece konut sayısına değil, nasıl üretildiğine odaklanmalıyız" dedi.
Enerji verimliliği ve yeni yasal düzenlemeler sektörü nasıl etkiliyor?
Türkiye’de konut ve hizmetler sektörü, toplam enerji tüketiminin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 2024 verilerine göre, bu sektör yüzde 32,8’lik enerji tüketimine sahip. 2025’ten itibaren 2 bin metrekare ve üzerindeki binaların Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (nSEB) standartlarına uygun inşa edilmesi ve enerji ihtiyaçlarının en az yüzde 10’unun yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması zorunlu olacak. 2027’de ise 10 bin metrekare ve üzerindeki binaların yapı kullanma izni için Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi sunması gerekecek. Bu belge, binaların yapımından yıkımına kadar sera gazı emisyonlarını hesaplayacak.
Çelik, yeni konut projelerinde kullanılan malzeme ve enerji tüketiminin önemine dikkat çekerek, "Çevre dostu, düşük karbonlu ve uzun ömürlü malzemeler tercih edilmeli. Enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kullanımı temel kriterler arasında olmalı" dedi. Ayrıca Sinpaş GYO olarak yağmur suyunun değerlendirilmesi, peyzajda su tasarrufu ve bölgeye uygun bitki seçimine önem verdiklerini belirtti.
Kentsel dönüşümde iklim değişikliği riskleri nasıl dikkate alınmalı?
İklim değişikliğinin mevcut konutları tehdit ettiğini ifade eden Çelik, UN-Habitat’ın 2026 raporuna göre sel, fırtına ve aşırı hava olaylarının konutlara zarar verip insanların yer değiştirmesine yol açtığını söyledi. Bu durum, özellikle büyük şehirlerde konut talebini artırarak arz üzerinde baskı oluşturuyor. Kentsel dönüşüm çalışmaları da devam ediyor; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Ocak 2026 verilerine göre, 2 milyon 335 bin konut dönüştürülürken 249 bin konutun yapımı sürüyor. 2027’de kentsel dönüşümün hızlandırılması ve enerji verimli binaların yaygınlaştırılması planlanıyor.
Kentsel dönüşümün sadece deprem güvenliği açısından değil, iklim değişikliğinin getirdiği yeni riskler açısından da ele alınması gerektiğini vurgulayan Çelik, "Dönüştürdüğümüz binalar önümüzdeki 30-40 yılın iklim koşullarına uyum sağlamalı" dedi. Bu yaklaşımın şehirlerin geleceğe hazırlanması anlamına geldiğini belirtti.
Sürdürülebilir konut yatırımları ve finansman modelleri
Gayrimenkul sektöründe sürdürülebilirliğin yatırım kararlarında giderek daha fazla önem kazandığını belirten Çelik, "Avrupa’da yapılan bir araştırmaya göre katılımcıların yüzde 85’i çevresel ve sosyal açıdan sürdürülebilir iş modellerinin uzun vadede kritik olduğunu düşünüyor" dedi. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın GEFF Türkiye II programı kapsamında sağladığı 750 milyon avroluk finansman, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve iklim dayanıklılığı yatırımlarını destekliyor.
Çelik, sürdürülebilir konut talebinin artırılması için alıcıların bilgilendirilmesi ve finansmana erişimin kolaylaştırılması gerektiğini söyledi. "Enerji verimli konutlar uzun vadede daha düşük maliyet getiriyor ancak alıcılar için ilk aşamada satın alma gücü belirleyici oluyor" diyen Çelik, üreticileri teşvik eden ve alıcıların erişimini kolaylaştıran finansman modellerine ihtiyaç olduğunu belirtti. Ayrıca yeşil dönüşümün yalnızca büyük projelerle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti.
Önümüzdeki dönemde konut seçimlerinde sadece konum, büyüklük ve fiyat değil, enerji verimliliği, kullanım maliyetleri ve çevresel özelliklerin de önemli rol oynayacağını vurgulayan Çelik, sektörün bu değişime bugünden hazırlanması gerektiğini sözlerine ekledi.
Foto Galeri (6 fotoğraf)
Kaynak: İHA




